Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Draaibrug in 's Hertogenbosch

Weg En Waterwerk

Brugplein draaibrug
5201AA 's Hertogenbosch
Noord Brabant

Bouwjaar: 1900-1902


Beschrijving van Draaibrug

Inleiding. Gelijkarmige stalen DRAAIBRUG op stenen onderbouw met vakwerkhoofdliggers aan weerszijden van de rijvloer, tussen 1900 en 1902 gebouwd in opdracht van de Tramwegmaatschappij Sint-Oedenrode - 's-Hertogenbosch door het Helmondse bedrijf Begemann naar ontwerp van P.H.A. van Wamel (Rijkswaterstaat). Het object vormt een verbinding tussen de historische binnenstad en de eerste stadsuitbreiding buiten de wallen, de wijk Het Zand. De brug is markant gesitueerd aan de noordzijde van de stad in nabijheid van de "kop van de haven" en vervult als verkeersbrug een functie in de ontsluiting van de binnenstad. Het geheel is in grote lijnen behouden gebleven. Enkele elementen zijn verwijderd als gevolg van oorlogsschade (1944) en provisorisch hersteld. Verwijderde delen: gietijzeren en hardstenen balustrade (gedeeltelijk), gietijzeren lantarenpalen, remwerk. Het brugdek is na 1944 vernieuwd. In 1994 is de brug gerestaureerd, met herstel van: landhoofden, bewegingsmechanisme, remwerk, draaipunt, liggers, brugdek (vernieuwd) en de staalconstructies (geconserveerd). De restanten van de hardstenen en gietijzeren balustrade werden hierbij verwijderd en vervangen door een eenvoudig ijzeren hekwerk met rondstaven. Omschrijving. De brug bestaat uit samengestelde, geklonken vakwerkprofielen in gewalst staal op een natuur- en bakstenen onderbouw. De landhoofden en het ovale draaipunt hebben in kruisverband gemetselde wanden van machinale baksteen en zijn deels verlevendigd met gerusticeerde hardstenen blokken. In het muurwerk van het zuidwestelijke landhoofd is een hardstenen gedenksteen ingemetseld die de overdracht van de brug aan de gemeente 's-Hertogenbosch in 1902 gedenkt. De geklonken vakwerkhoofdliggers zijn naar boven en beneden toe iets gebogen en uitgevoerd als een soort lensliggers. Het vakwerk bestaat uit verticalen, diagonalen en tegendiagonalen. Het centrale gedeelte van de liggers is met verticalen dichtgezet. Het brugdek is licht bollend uitgevoerd. Waardering. De brug is van algemeen belang. Het object heeft cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van het stoomtram-tijdperk van Brabant en is een van de laatst overgebleven elementen hiervan. De combinatie van een draaibrug met vakwerklensliggers is typologisch van belang. De brug heeft architectuurhistorische waarde als voorbeeld van civiele techniek rond de eeuwwisseling, uitgevoerd door de firma Begemann te Helmond. De brug is van belang vanwege de zeldzaamheid van stalen draaibruggen uit het begin van deze eeuw. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 522443
Laatste wijziging: 2014-12-09 19:55:05.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Draaibrug ('s-Hertogenbosch)
Draaibrug Den Bosch.JPG
Algemene gegevens
Locatie 's-Hertogenbosch
Overspant Dommel
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer 522443
Bouw
Bouwperiode 1901
Gebruik
Huidig gebruik verkeersbrug
Architectuur
Architect(en) P.H.A. van Wamel
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer

De Draaibrug of Havenbrug is een draaibrug over de Dommel in 's-Hertogenbosch. De brug verbindt de binnenstad met Het Zand.

De brug is ongeveer tegelijkertijd met de Wilhelminabrug en de Willemsbrug aangelegd. Als enige van deze drie bruggen is deze brug beweegbaar gemaakt. Het was de bedoeling dat de Dommel tussen de Draaibrug en de Wilhelminabrug gebruikt zou worden als haven.

De bouw van de brug begon in 1901 toen de wijk Het Zand werd gebouwd. In eerste instantie werd de brug aangelegd ten behoeve van de trams, om de Tram uit Veghel en Oss aan te laten sluiten op het reeds bestaande spoorwegennet. De brug werd dan ook aangelegd in opdracht van de Tramwegmaatschappij Sint-Oedenrode - 's-Hertogenbosch. Hij werd vervaardigd door het Helmondse bedrijf Begemann, naar een ontwerp van P.H.A. Wamel, die bij Rijkswaterstaat werkte.

De brug werd in 1944 ernstig beschadigd bij de bevrijding van 's-Hertogenbosch. Daarna is de brug provisorisch hersteld, maar zijn er tegelijkertijd ook elementen verwijderd. Verwijderde elementen zijn onder andere de gietijzeren en hardstenen balustrade, gietijzeren lantarenpalen en het remwerk. Het brugdek is na 1944 vernieuwd. In 1994 is de brug gerestaureerd, met herstel van de landhoofden, het bewegingsmechanisme, het remwerk, het draaipunt en de liggers. Het brugdek werd vernieuwd, evenals de staalconstructies.

De brug zelf bestaat uit twee gemetselde landhoofden en een draaipijler. De bovenbouw steunt op een stalen spil die in de pijler staat. Loopwielen zorgen ervoor, dat tijdens het draaien de brug niet gaat wankelen. Het tramspoor op deze brug werd in het midden van het wegdek aangebracht. De belastingverdeling op de brug was dan op zijn gunstigst en de aansluiting op de beide landhoofden werd hierdoor vergemakkelijkt.

De brug is een rijksmonument.


Monumenten in de buurt van Draaibrug in 's Hertogenbosch

Pand onder zadeldak

Brede Haven 71
's Hertogenbosch
In oorsprong midden 17e eeuws pand met verdieping onder met rode pannen gedekt zadeldak tegen witgeverfde trapgevel (voor) en met schild (ac..

Pand onder verdieping

Brede Haven 70
's Hertogenbosch
In oorsprong midden 17e eeuws pand met verdieping onder met blauwe Hollandse pannen gedekt zadeldak tegen gepleisterde trapgevel (voor) en t..

woonhuis

Oliemolensingel 1
's Hertogenbosch
In 1898 gebouwde, in schoon metselwerk opgetrokken kopie van het uit 1638 daterende pand, dat ter plaatse gestaan heeft. Pand met verdieping..

weg en waterwerk

Brede Haven (peilschaal)
's Hertogenbosch
Inleiding. De PEILSCHAAL is gelegen in de kademuur van de Brede Haven, nabij de brug bij de Oliemolensingel. Circa tien meter ten zuiden va..

In de rooilijn en op de hoek van de van Tuldenstraat en jan Heinsstraat gelegen herenhuis

van Tuldenstraat 1
's Hertogenbosch
Inleiding. In de rooilijn en op de hoek van de Van Tuldenstraat en Jan Heinsstraat gelegen HERENHUIS. Linkergevel vrijliggend met klein erf..

Kaart & Routeplanner

Route naar Draaibrug in 's Hertogenbosch

Foto's (7)