Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Museumgemaal Caners in Gewande

Weg En Waterwerk

Krommenhoek ong
5201AA Gewande (gemeente 's Hertogenbosch)
Noord Brabant

Bouwjaar: 1933


Beschrijving van Museumgemaal Caners

KROMMENHOEK Onderdeel III, het gemaal Caners. Inleiding. Het gemaal Caners, in 1933 opgetrokken naar plannen van het ingenieursbureau Van Hasselt & De Koning te Nijmegen, vertoont in de vormgeving zowel Traditionalistische als Functionalistische invloeden. Het is gelegen aan het einde van de Rode vaart, achter de Rode sluis. Het gemaal diende om het water van o.a. de polder Het Laag Hemaal dat in de Rode Wetering werd verzameld, uit te slaan op de Maas. Het gemaal Caners, zoals het werd genoemd, verving een stoomgemaal uit 1866 dat iets verderop ook aan de Rode Wetering stond. Het nieuwe gemaal dat tevens water uitsloeg van de polder Het Hoog Hemaal, bleef in beheer bij het Laag Hemaal. Wel werden de bemalingskosten mede gedragen door het waterschap De Maaskant. In 1948 heeft het Laag Hemaal onder meer het gemaal, de Rode Wetering met kade en uitvliet aan de Maaskant verkocht. In 1979 nam het nieuwe gemaal "Gewande" de taak van het gemaal Caners over. Sinds de ingebruikneming van het gemaal "Gewande" in 1979, is het gemaal Caners buiten dienst gesteld. De motoren zijn bewaard gebleven. Het gebouw heeft een museale functie gekregen. Omschrijving. Het gemaalgebouw op rechthoekige grondslag is opgetrokken in machinale baksteen, gemetseld in kettingverband en gedekt met een zadeldak van rode verbeterde Hollandse pannen. Het met een koperen tentdak gedekte ingangsportaal bestaat overwegend uit glas dat gevat is in kleine stalen roedenramen. Voor het overige zijn in het gebouw recht gesloten vierruitsramen met luiken aangebracht. Het pand heeft geen goot. Wel steekt het dak iets over en rust daar op houten klossen. In de noordgevel bevindt zich een rechthoekig stookhok met schoorsteen. De krachtbron bestaat uit twee motoren: een horizontale tweecilinder dieselmotor uit 1933 van het fabrikaat Thomassen die een open schroefpomp aandrijft en een elektromotor van het fabrikaat Stork die een centrifugaalpomp aandrijft. De dieselmotor is afkomstig van het gesloopte gemaal Orthen in 's-Hertogenbosch en werd pas in 1953 in het gemaal Caners geplaatst. Intern zijn de zwart/wit betegelde vloer en de tegellambrisering bewaard. Het gemaal heeft twee gescheiden pompenkelders. De Rode sluis bleef ten behoeve van de natuurlijke lozing gehandhaafd. Onder het gemaal was een 2 m wijde opening gespaard die het boezemwater vrije toegang gaf tot de sluis. De opening kon met een stalen schuif worden afgesloten. Waardering. Het gemaal Caners is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van de geschiedenis van de waterhuishouding in het noordoostelijk gebied van Noord-Brabant. Het gemaal heeft architectuurhistorische waarde als representant van een sobere functionalistische stijl. Mede door de gaafheid van het pand en de nog aanwezige diesel- en elektrische motoren kan worden gesproken van een industrieel-archeologische waarde. Het heeft ensemblewaarden vanwege de functionele en typologische samenhang met de overige gemalen en sluizen bij Gewande. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 522438
Laatste wijziging: 2015-08-09 15:23:01.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie

Museumgemaal Caners is een museum in een voormalig gemaal in Gewande.

Het gemaal is in 1933 gebouwd aan het einde van de Roode Wetering.[1] Het gemaal is in gebruik geweest tot 1979. Het doel van het gemaal was om de binnendijkse polders droog te malen. Thans zijn nog twee authentieke machines nog te bewonderen.

Het museum laat de bezoeker de kringloop van het water zien. Ook is het in gebruik als een expositieruimte.

Zie ook

Externe link


Monumenten in de buurt van Museumgemaal Caners in Gewande

Blauwe Sluis

Krommenhoek ong
Gewande (Gemeente 's Hertogenbosch)
KROMMENHOEK Onderdeel I, Blauwe Sluis. Inleiding. Zogenaamde Blauwe Sluis, in aanleg daterend uit 1768 maar in de negentiende en twintigst..

Hertogsgemaal

Krommenhoek ong
Gewande (Gemeente 's Hertogenbosch)
Inleiding. Hertogsgemaal, in 1940 opgetrokken naar plannen van R. VerLoren van Themaat in vormen van de Delftse School. Het gemaal diende o..

Sara Catharina

Kievitsham 8
Kerkdriel (Gemeente Maasdriel)
Korenmolen "Sara Catharina". Ronde gemetselde stellingmolen, 1846. Hersteld na zware oorlogsschade in 1947.

Scherpenheuvel

Teisterbandstraat 26
Kerkdriel (Gemeente Maasdriel)
Boerderij, waarschijnlijk 17e eeuw, met hoog zadeldak tussen puntgevels.

Huis "Het Teisterbant"

Teisterbandstraat 27
Kerkdriel (Gemeente Maasdriel)
Huis "Het Teisterbant". Gepleisterd huis, vermoedelijk 15e eeuws, evenwijdig aan de straat met zadeldak tussen trapgevels en muurankers. Lin..

Kaart & Routeplanner

Route naar Museumgemaal Caners in Gewande

Foto's (13)

Alle 13 foto's weergeven