Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Stadbroekermolen in Sittard

Molen

Broekmolen 1
6136VP Sittard (gemeente Sittard Geleen)
Limburg

Bouwjaar: 1582


Beschrijving van Stadbroekermolen

Inleiding TURBINE MET MAALINRICHTING van de Fa. Schneider, Jaquet & Cie te K¿ningshoffen bij Straatsburg, 1907. De turbine werd in 1907 in de oorspronkelijk uit de zestiende eeuw stammende watermolen van Stadbroek te Sittard geplaatst, in combinatie met de voor die gelegenheid omgebouwde eikenhouten maalstoel van de Fa. Limpens uit 1867. De Stadbroekermolen is onder nummer 33713 reeds van rijkswege beschermd en omvat een van origine laat-zestiende eeuws molengebouw, uitgebreid in 1861; een zeventiende-eeuws molenaarshuis, in 1871 verhoogd met een verdieping; een landbouwschuur uit 1847; een koestal uit 1849; een ketelhuis met schoorsteen uit 1864; graanopslagruimten en een woonhuis uit 1875. De omschrijving betreft een uitbreiding van de rijksbescherming met genoemde turbine en maalinrichting. De gehele Stadbroekermolen werd, inclusief turbine en maalinrichting, in 1995 in opdracht van de gemeente Sittard respectievelijk gerestaureerd door het architectenbureau Mertens, Voorvelt & Hamers te Hoensbroek en B.A.T./Roebroek, samenwerkende industrieel restaurateurs te Sittard. Alle waterbouwkundige werken, waarvan niets meer resteerde, werden geheel nieuw ontworpen en uitgevoerd en zijn voor de bescherming van ondergeschikt belang. Omschrijving De turbine van de Stadbroekermolen is een zogenoemde verticale as Francis-turbine van het merk Schneider-Jaquet & Cie. en heeft een vermogen van ca. 9 pk. De hoofdaandrijving tussen turbine en maalstenen wordt gevormd door gietijzeren tandwielen met houten vertanding. De verticale turbine-as drijft met een conische tandwieloverbrenging de horizontale molenas met het daarop bevestigde aswiel aan, dat wederom een klein conisch tandwiel op de koningsspil aandrijft. Bij de turbine hoort een eikenhouten maalstoel van de Fa. Limpens, 1867, met vier koppels kwartsietstenen, die in 1907 ingrijpend werd gewijzigd. Waardering De turbine met maalinrichting van de Stadbroekermolen is van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een economische, technische en typologische industriële ontwikkeling op molengebied in het begin van de twintigste eeuw. De architectuurhistorische waarden worden bepaald door het technische ontwerp van turbine en maalinstallatie. Het geheel verkeert in gave staat en vormt een essentieel onderdeel van de reeds van rijkswege beschermde opstallen van de Stadbroekermolen. Het feit dat deze industriële turbine met maalinrichting compleet aanwezig is verleent het geheel een voor Nederlandse begrippen zeer hoge zeldzaamheidswaarde. De turbine met maalinrichting van de Stadbroekermolen vertegenwoordigt een algemeen belang vanwege het geheel van voornoemde waarden. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 521650
Laatste wijziging: 2014-12-09 19:55:05.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Stadbroekermolen
Molengebouw met de aanbouw voor de turbine
Molengebouw met de aanbouw voor de turbine
Basisgegevens
Plaats Sittard
Bouwjaar 1582
Type watermolen
Kenmerken turbinemolen
Functie korenmolen
Monumentnummer  33713
Externe link(s)
Molendatabase
De Hollandsche Molen
Portaal  Portaalicoon   Molens

De Stadbroekermolen, ook wel Molen van Roufs genaamd, is gelegen in de gelijknamige wijk Stadbroek in Sittard, gemeente Sittard-Geleen. De molen is een turbinemolen en is gesitueerd op de rechter oever van de Molenbeek die dwars door het centrum van Sittard loopt en een aftakking is van de Geleenbeek.

Historie

Op 12 juli 1582 gaf hertog Willem van Gulik een vergunning af aan Dirk Jehw, rentmeester van Born, en Sibert Redinghoven, secretaris van de Gulikse rekenkamer, voor de bouw van de tweede watermolen aan de Molenbeek te Sittard. Een jaar later werd deze molen in bedrijf genomen als schors- en slijpmolen. De molen werd ver buiten de stad gebouwd vlak bij de Swynsweide (huidige Schwienswei) vanwege de stankoverlast die gepaard ging met het malen van de eikenschors, die werd verwerkt door de Sittardse leerlooiers. Het malen van graan bleef door het molenbanrecht voorbehouden aan de eerste molen, de Sittardermolen. In 1699 diende de Stadbroekermolen ook als oliemolen en later, na de opheffing van het banrecht in de Franse tijd, tevens als graanmolen. Graaf Guillaume De l’Eau van de Franse Prefectuur verwierf in 1801 de vergunning om de slijpmolen op eigen kosten om te bouwen.

Molenaars Roufs

Dit omvangrijke molencomplex is in de geschiedenis eigendom geweest van meerdere molenaars. Na De l’Eau werd Jan Baptist Strijbos de eigenaar en na diens overlijden in 1814 verpachtte zijn weduwe de molen. In 1837 werd Edmond Francken de nieuwe eigenaar. De molenaarsfamilie Roufs uit Echt in de persoon van Jan Peter Roufs, kreeg de molen in 1846 na een openbare verkoop in eigendom. Zijn opvolger was zijn zoon Joseph Roufs, gevolgd door diens zoon Joseph Andries Roufs. De familie Roufs heeft aldus de molen meer dan een eeuw gebruikt voor het malen van graan en het verhandelen van tarwe en roggemeel door geheel Zuid-Limburg, België en Duitsland. In het jaar 1907 kreeg familie Roufs toestemming van het provinciaal bestuur om het waterrad te vervangen voor een turbine met maalinrichting, geleverd door de firma Schneider, Jacquet & Cie te Königshofen bij Straatsburg.

In 1955 verkocht Roufs, mede door het ontbreken van een opvolger, het molencomplex aan de gemeente Sittard. Het verouderde molengebouw bleef zonder bestemming en de molen bleef voor langere tijd buiten bedrijf en raakte geheel in verval.

Restauratie

In 1990 besloot de gemeente Sittard, mede door de inzet van kunstenaar Guus Roebroek, tot restauratie van dit unieke complex en de molen weer als vanouds, inclusief waterkundige aandrijvingen op te bouwen en weer maalvaardig te maken.

In 2006 werd de Stadbroekermolen ingericht als culinair zalen- en partycentrum. In het molenhuis is een winkel voor streekproducten gevestigd. Bij de molen bevindt zich nog een Oud-Hollandse tuin.

Zie ook


Monumenten in de buurt van Stadbroekermolen in Sittard

Stadbroekermolen: gebouwencomplex, gelegen aan drie zijden van een open binnenplaats

Broekmolen 1
Sittard (Gemeente Sittard Geleen)
GEBOUWENCOMPLEX XVIII-XIX, met 17e eeuwse resten, gelegen aan drie zijden van een open binnenplaats. Het oudste gedeelte met muizetandversie..

R.K. Kerk O.L.Vr. Geboorte

In de Camp 1
Sittard (Gemeente Sittard Geleen)
Inleiding KATHOLIEKE KERK van de parochie O.L.V. Geboorte, 1934, in een sobere traditionele stijl, beïnvloed door elementen van Gotiek e..

Eenklaviersorgel in de Christus Hemelvaart kerk

Hemelsley 240
Sittard (Gemeente Sittard Geleen)
R.K. kerk Christus Hemelvaart, VANWEGE het eenklaviersorgel, ca 1750, gemaakt door P. Assendelft.

Hoeve van baksteen en aan de binnenplaats vakwerk

Kruisstraat 28
Sittard (Gemeente Sittard Geleen)
Hoeve van baksteen en aan de binnenplaats vakwerk. In de voorgevel van de rechtervleugel twee bovenvensters met houten segmentkozijnen en he..

Molen van Hochstenbach (restant)

Paardestraat 40
Sittard (Gemeente Sittard Geleen)
Watermolen. Bakstenen gebouw met binnenplaats; grotendeels XIX.

Kaart & Routeplanner

Route naar Stadbroekermolen in Sittard