Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Voormalig sociëteitsgebouw annex schouwburg en concertzaal, in eclectische stijl in Tilburg

Gebouw

Willem II-straat 29
5038BA Tilburg
Noord Brabant

Bouwjaar: 1887


Beschrijving van Voormalig sociëteitsgebouw annex schouwburg en concertzaal, in eclectische stijl

Inleiding Voormalig SOCIëTEITSGEBOUW annex SCHOUWBURG en CONCERTZAAL, in Eclectische stijl uit 1887. Anno 1998 in gebruik als bioscoop "Cinecittà". Het is gebouwd door het bestuur van de Liedertafel "Souvenir des Montagnards", ter vervanging van "De Oude Comedie", die in 1869 plaats moest maken voor de aanleg van de Comediestraat (sinds 1881 Willem II straat genoemd). De Liedertafel beoefende hier de zangkunst en het amateurtoneel. Het geheel ligt op een rechthoekig perceel. In de voorbouw bevond zich de sociëteit en aansluitend in de achterbouw een grote concert- tevens toneelzaal met ernaast een foyer en binnentuin. De achterbouw, die gedeeltelijk vrij staat grenst aan de IJzerstraat. De binnentuin en foyer zijn samengevoegd tot een middenzaal. De ingangspartij uit ca. 1970, links van de voorbouw, valt buiten de bescherming. Omschrijving De voor- en de achterbouw hebben een rechthoekige plattegrond. De sociëteit bestaat uit drie bouwlagen inclusief de kelder- en een zolderverdieping waarvan de onderste de kelder is. Ze wordt gedekt door een zadeldak gelegen tussen tuitgevels voorzien van grijze verbeterde Hollandse pannen. De nok ligt parallel aan de straat. De symmetrische voorgevel van vijf traveeën heeft zijrisalieten. De muuropeningen worden op de begane grond gesloten door een rondboog en op de verdieping door een spiegelboog. Ze hebben geprofileerde stuclijsten met een kuifbekroning, op de begane grond zijn ze bovendien afgezet door stucpilasters. De kelder heeft ventilatiespleten in de plint. De ingangspartij, in de rechter travee, heeft een klein portiek met hardstenen bordes en drie frontale traptreden. De vensters van de begane grond zijn dichtgezet ten behoeve van de derde filmzaal. Op de verdieping bevindt zich, over drie traveeën breed, een balkon, dat wordt geflankeerd door twee T-vormige vensters. Het rust op zes voluutvormige consoles. Het balkon heeft een gietijzeren balustrade met florale motieven. Het is bereikbaar via drie dubbele deuren van de bovenzaal. In het dak drie gestucte stenen kapellen gedekt door een zadeldakje met in elk een oeil de boeuf. De kapellen boven de risalieten hebben festoenen, klauwstukken en een smeedijzeren bekroning. De middenkapel bestaat uit een tuitgevel bekroond door een gebogen tympaan. De schouwburg- annex concertzaal is drie traveeën breed en zes diep. Ze wordt gedekt door een zadeldak met houten spanten met ronde trekijzers, waarvan de nok loodrecht op de voorbouw staat en is voorzien van grijze verbeterde Hollandse pannen met een tuitgevel aan de IJzerstraat. In de zijgevels lisenen met in elke travee bovenin een rondvenster. Ter hoogte van de toneelvloer en de kelder bevinden zich in de tuitgevel dichtgezette muuropeningen met in de top een groot rondvenster. De middenzaal wordt gedeeltelijk gedekt door een lessenaarsdak met geschulpte houten windveren en een plat dak. In de lange zijgevel getoogde en rondboogvormige dichtgezette muuropeningen van de oorspronkelijke foyer en binnentuin. Het opgaande werk bestaat uit een rode handgevormde baksteen gemetseld in kruisverband. De voorgevel van de voorbouw heeft een basement met een granito-afwerking, een cementen cordon en een zwaar bewerkte kroonlijst met fries en tien consoles. De traveemaat van de zalen wordt in beide zijgevels geaccentueerd door lisenen. Het interieur van het sociëteitsgebouw bevat ondermeer twee boven elkaar gelegen zalen met in het trappenhuis bordestrappen naar de verschillende bouwlagen met leuningen, gedraaide balusters, gestoken kuipstukken en leuningwrongen. De zaal beneden heeft een rijk bewerkt stucplafond met rand en spiegelrand en in de plafonnière vier uitspringende engeltjes omringd door vruchten. De zaal boven heeft een stucplafond met rondom een licht- en/of ventilatiekoof en in de voormuur ronde gietijzeren instelbare ventilatieroosters. De kelder van de sociëteit bevat ondermeer twee gemetselde parallel gelegen tongewelven evenwijdig aan de straat met wijnnissen. De grote zaal met balkon bevat het oorspronkelijke podium met eronder kleedkamers. Plafond en wanden hebben fraai stucwerk met geprofileerde lijsten bij de rondvensters met kuifbekroning en ornamenten bekleed. In de zijgevel aan de kant van de foyer en binnentuin vijf portes-brisées met vijf bossingpanelen. Achter het jutebehang in de middenzaal bevinden zich schilderingen met afbeeldingen van verschillende componisten. Waardering Het voormalig sociëteitsgebouw met concert- en toneelzaal is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorisch belang als voorbeeld van de sociaal-economische ontwikkeling, namelijk de stichting van verenigingsgebouwen voor de elite van de industriesteden; het is tevens van belang voor de typologische ontwikkeling van de sociëteit. Architectuurhistorisch is het van belang vanwege de stijl. Het heeft ensemblewaarde als onderdeel van een groter geheel dat cultuurhistorisch, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig van nationaal belang is. Het gebouw is belangrijk vanwege de relatieve gaafheid van het ex- en interieur en in relatie tot de structurele en visuele gaafheid van de stedelijke omgeving. Het gebouw is belangrijk vanwege de typologische en functionele zeldzaamheid. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 521223
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Station Antwerpen-Centraal, een gebouw in eclectische stijl

Eclecticisme is het combineren van kenmerken van verschillende bouwstijlen of kunststromingen tot een bevallig geheel.

In de kunst

1rightarrow blue.svg Zie Eclecticisme (architectuur) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In de klassieke oudheid werd de term gebruikt voor de stroming waarbij de Romeinse, Griekse en Oosterse cultuurelementen op elkaar inwerkten en meer en meer met elkaar versmolten. Daarin kunnen we twee grote groepen onderscheiden: het Romeins eclecticisme en het Alexandrijns eclecticisme.

In de 19e eeuw ontstond een stroming in de beeldende kunst, het Historisme. De naam duidt op het retrospectieve karakter van de architectuur in de 19e eeuw, er wordt veel teruggeblikt op het verleden en decoraties worden ontleend aan diverse vroegere stijlperioden. Vanwege het selectieve karakter van de stijl wordt ze ook wel de eclectische stijl genoemd.

Een eclectisch bouwwerk heeft bijvoorbeeld kenmerken uit verschillende neostijlen in zich, die zijn gecombineerd tot een nieuw geheel. Het Justitiepaleis door Joseph Poelaert in Brussel is daar een mooi voorbeeld van. Binnen het neoclassicisme werd dit principe toegepast om een schilderachtig effect te bereiken. In postmoderne kunst dient eclecticisme vaak als ironische illustratie van de gedachte dat werkelijke authenticiteit onmogelijk is.

In de psychotherapie

Men spreekt van eclectische therapie als de therapeut zich niet tot één stroming beperkt, zoals psychoanalyse, gedragstherapie, systeemtherapie of medicamenteuze therapie, maar uit de verschillende stromingen die elementen of technieken kiest die het best passen bij de cliënt of het probleem. In de gezondheidszorg wordt over het algemeen voor een eclectische therapie gekozen. Men kiest de therapie, technieken of elementen die op dat moment het beste bij de actuele problematiek en het toestandsbeeld van de cliënt lijken te passen.

In de religie

Men kan ook geloven op een eclectische manier. Een eclecticus neemt ideeën aan van verschillende overtuigingen die hem of haar persoonlijk aanspreken, en combineert deze. Zie ook syncretisme.

In de filosofie

In de filosofie wordt vooral verwezen naar het vermengen van de Romeinse met de Griekse filosofie en het vermengen van de Oosterse met de Griekse (onder invloed van Alexander de Grote).

Romeins eclecticisme

De Romeinen namen veel van hun filosofische stelsels over van de Grieken. Ze kozen datgene uit dat volgens hen het dichtst bij de waarheid lag. Daarom zal men veel van de Griekse filosofie ook terugvinden in de Romeinse. Ook speelde het praktische aspect een rol bij de Romeinen. Filosofie is voor hen niet een doel op zich, zoals bij de Grieken, maar een praktisch hulpmiddel voor het opstellen van een algemeen wereldbeeld om zich beter in de wereld te kunnen oriënteren.

Alexandrijns eclecticisme

Hier bedoelt men de versmelting van de Griekse en de Oosterse filosofie. Vooral de Joodse religieuze overleveringen waren hier belangrijk. De Joodse Alexandrijnse intellectuelen probeerden de waarheden uit de Griekse filosofie te combineren met de religieuze waarheden uit het Oude Testament. Aangezien deze op sommige vlakken met elkaar in tegenspraak zijn, stond men voor een probleem.

Dit probleem werd in twee richtingen opgelost: enerzijds stelde men dat het Oude Testament reeds door de Grieken gekend was en dat zij veel waarheden hieruit gehaald hebben, anderzijds werden de heilige geschriften met de Griekse filosofie in overeenstemming gebracht. Men gaat daarom God anders interpreteren. Deze nieuwe zienswijze was vooral op Plato geïnspireerd. Nieuwe ideeën zoals de onbereikbaarheid van God en de zoon van God als bemiddelaar tussen de mensen en God deden hun intrede en waren ook de basis van het christendom.

In de hedendaagse populaire muziek

Binnen de hedendaagse housemuziek bestaat ook een stroming die 'eclectic' wordt genoemd. Het is een samensmelting van urban en house.


Monumenten in de buurt van Voormalig sociëteitsgebouw annex schouwburg en concertzaal, in eclectische stijl in Tilburg

Woonhuis in eclectische stijl

Willem II-straat 31
Tilburg
Inleiding WOONHUIS in Eclectische stijl uit ca. 1885. Het huis ligt op een rechthoekig perceel en maakt onderdeel uit van de Willem II stra..

Voormalig pakhuis annex magazijn en kantoor

IJzerstraat 3
Tilburg
Inleiding Voormalig PAKHUIS annex MAGAZIJN en KANTOOR uit 1915-19 in Eclectische stijl, gebouwd naar ontwerp van de architectencombinatie J..

Synagoge

Willem II-straat 20
Tilburg
Inleiding De SYNAGOGE getuigt van de culturele en sociaal-economische ontwikkeling van de gestaag in aantal groeiende negentiende- eeuwse ..

Woonhuis in eclectische stijl

Willem II-straat 39
Tilburg
Inleiding WOONHUIS in Eclectische stijl uit ca. 1885. Het huis ligt op een rechthoekig perceel, het maakt onderdeel uit van de Willem II st..

Voormalig herenhuis in eclectische stijl met neo-classicistische en barokke motieven

Willem II-straat 45
Tilburg
Inleiding Voormalig HERENHUIS in Eclectische stijl met Neo-Classicistische en Barokke motieven. Het is gebouwd in 1897 door de welgestelde ..

Kaart & Routeplanner

Route naar Voormalig sociëteitsgebouw annex schouwburg en concertzaal, in eclectische stijl in Tilburg

Foto's (2)