Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Watertoren in Oude Pekela

Nijverheid Industrie

Winschoterweg 12
9665BV Oude Pekela (gemeente Pekela)
Groningen

Bouwjaar: 1938
Architect: H.F. Mertens Mertens 1938 H.F. Mertens


Beschrijving van Watertoren

Inleiding WATERTOREN gebouwd in 1938 in opdracht van de N.V. Waterleidingmaatschappij voor de provincie Groningen (WAPROG). De uitvoering van de toren was gegund aan de firma J. Haitsma, Gewapend Betonbouw uit Harlingen. Als esthetisch adviseur werd ir. H.F. Mertens uit Bilthoven aangetrokken, die het ontwerp maakte. Voor de betonnen draagconstructie en het reservoir was het waterleidingbedrijf zelf verantwoordelijk. De watertoren was nodig omdat de afstand tussen de regio Pekela en het pompstation in Onnen te groot was om voldoende druk op het leidingnet te houden. Tevens werd een watertoren gebouwd in Stadskanaal; deze kwam in 1935/36 al gereed, eveneens naar een ontwerp van ir. H.F. Mertens. De toren in Oude Pekela, die is vormgegeven in een Zakelijk Expressionistische stijl, is 48 meter hoog en is uitgerust met een vlakbodemreservoir van gewapend beton met een inhoud van 1.000.000 liter. De watertoren is nog steeds bij de WAPROG in gebruik, zij het niet meer in zijn oorspronkelijke functie. Het reservoir wordt nu als voorraadvat gebruikt. De watertoren is markant gelegen aan de Winschoterweg op een halfrond perceel dat deels is omhaagd. Het terrein is een meter opgehoogd met zand dat gewonnen werd door het uitgraven van een ovaal-vormige VIJVER tussen de toren en de Winschoterweg. De vijver diende om het drinkwater op te vangen bij het leeglopen of overlopen van het reservoir. Aan weerszijden van de vijver bevinden zich twee TOEGANGSHEKKEN, elk bestaande uit twee rechthoekige gemetselde pijlers waartussen dubbele stalen deuren waarin grafisch de initialen WPG zijn verwerkt. Een halfrond toegangspad van klinkers met aan weerszijden rododendrons verschaft toegang tot de watertoren. Rond de toren loopt een pad met aan de achterzijde beuken. Omschrijving WATERTOREN bestaande uit een draagconstructie van gewapend beton, een betonnen vlakbodemreservoir en een ommanteling van een licht gesinterde rode baksteen. De negen verdiepingen tellende watertoren is opgetrokken op een achthoekige plattegrond; de eerste zes verdiepingen hebben halfronde naar binnen gebogen gevelwanden; de zesde en zevende verdieping waarin het reservoir, en de kleinere achtste verdieping zijn rond en worden gedragen door betonnen kolommen die aan de buitenzijde worden geaccentueerd door de scherpe hoeken van de gevelwanden, afgedekt met Silezich natuursteen, en die deels doorlopen in de ronde gevel van het reservoir. De watertoren wordt gedekt door een rond plat dak met tegelvloer en heeft een gemetselde borstwering afgedekt met granito waarop een hekwerk van ijzeren profielen. Op het dak een ijzeren mangat, een gemetselde schoorsteen, een ijzeren windveer annex bliksemafleider rustend op een ronde bol van granito en een houten vlaggenmast. De gevels worden geleed door staande stalen vensters met een onderdorpel van granito. Aan elke zijde op de begane grond een twintigruits venster, op de eerste, tweede en derde verdieping een vierruits venster, op de vierde verdieping een rond venster met stalen roedenverdeling, op de vijfde verdieping een vierruits venster, in het reservoirgedeelte (zesde en zevende verdieping) een vierruits en een drieruits venster, op de achtste verdieping een staand tweeruits venster. De entree in portiek bevindt zich aan de westzijde en bestaat uit dubbele stalen deuren met bovenlicht met ijzeren roedenverdeling. Voor de entree een segmentboog-vormige stoep van granito. Aan de linkerzijde van de entree een staand tweeruits venster; aan de rechterzijde een gevelsteen van granito waarop staat geschreven `De eerste steen gelegd door R.C. de Glee-Heyting 2 juli 1937', waaronder in baksteen gekrast 2.7.'37. In het INTERIEUR zijn ondermeer van belang: de binnenwanden opgetrokken in een decoratief gemetseld groot formaat gele baksteen, de negen betonnen kolommen met afgeschuinde hoeken die het vlakbodemreservoir dragen, het betonnen vlakbodemreservoir, de betonnen vloeren, de stalen trappen met treden van staalplaat en leuningen van ronde profielen, bij de entree de plaquette waarop staat geschreven `Aangeboden door Het Groene Kruis te Oude Pekela 25 juni 1938', de vijf pompen van machinefabriek Stork, de compressor en de twee ijzeren mangaten. Waardering Watertoren met vijver en twee toegangshekken van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde: - als voorbeeld van een watertoren uit 1938 met vlakbodemreservoir in de provincie Groningen - vanwege de opvallende expressieve vormgeving - als goede representant van het oeuvre van ir. J.F. Mertens - vanwege de zeer hoge mate van gaafheid van zowel in- als exterieur - vanwege de betekenis voor de geschiedenis van de WAPROG en de watervoorziening in de provincie Groningen - vanwege de typologische zeldzaamheidswaarde in de provincie Groningen - vanwege de beeldbepalende ligging aan de Winschoterweg (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 520988
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Watertoren Oude Pekela
Oude Pekela Watertoren 2006.JPG
Plaats Oude Pekela
Bouwjaar 1938
Hoogte 48 m
Inhoud 1000 m³
Architect(en) H.F. Mertens
Monumentstatus rijksmonument
Monumentnummer 520988

De watertoren in Oude Pekela is ontworpen door architect H.F. Mertens en is gebouwd in 1938. De watertoren heeft een hoogte van 48 meter en één waterreservoir van 1000 m³.

Mertens ontwierp ook de watertorens in Bilthoven (1926), Soest (1926) en Stadskanaal (1935). Hij baseerde zich in zijn ontwerp op werk uit 1912 van Michel de Klerk.

De toren staat aan de noordzijde van de Winschoterweg. De toren is gebouwd, omdat het pompstation in Onnen niet altijd de benodigde druk kon leveren. De watertoren is inmiddels een rijksmonument, sinds 2008 niet meer in gebruik bij het Waterbedrijf Groningen en zal eind 2013 worden verkocht.[1]

Bronnen

Externe link


Monumenten in de buurt van Watertoren in Oude Pekela

Villa Elsa

Feiko Clockstraat 31
Oude Pekela (Gemeente Pekela)
Inleiding VILLA, genaamd Villa Elsa, gebouwd in 1906 in opdracht van W. Dethmers sr. (handelaar) in een Overgangsarchitectuur waarin Art No..

Unionbrug

Feiko Clockstraat 43
Oude Pekela (Gemeente Pekela)
Inleiding IJzeren OPHAALBRUG, genaamd Unionbrug, gebouwd in 1947 in opdracht van de Coöperatieve Cartonfabriek `Union' G.A.. De brug kwam ..

Lina

Thorbeckelaan 5
Oude Pekela (Gemeente Pekela)
Inleiding WOONHUIS gebouwd in de jaren dertig in opdracht van aannemer H? Dijkhuis. Het pand is gebouwd door de aannemers Dijkhuis en Geert..

Onrust De Onrust

Feiko Clockstraat 111A
Oude Pekela (Gemeente Pekela)
Molen de Onrust. Achtkante bovenkruier met stelling, gebouwd in 1850. Korenmolen.

Hervormde pastorie

Hendrik Westerstraat 115
Oude Pekela (Gemeente Pekela)
Pastorie Herv. Kerk. Rechthoekig gebouw zonder verdieping onder omlopend, afgeknot schilddak, midden 19e eeuw. De voorgevel bezit een hoger ..

Kaart & Routeplanner

Route naar Watertoren in Oude Pekela

Foto's (1)