Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Damsluis, sluiswachterhuis in Appelscha

Weg En Waterwerk

Vaart Nz 149
8426BA Appelscha (gemeente Ooststellingwerf)
Friesland

Bouwjaar: 1894


Beschrijving van Damsluis, sluiswachterhuis

Inleiding Het SLUISWACHTERSHUIS is in 1894 gebouwd in opdracht en naar standaardontwerp van de Provinciale Waterstaat. De bouw van de woning hield direct verband met de ruiming van de dam in de vaart en de aanleg van de zogenaamde Damsluis ter plaatse. Dit blijkt ook uit de opschriften op tegeltableaus in het woonhuis. De woning is georiënteerd op het vaarwater met de schutsluis. Het woonhuis ligt op een ruim erf met aan de achterzijde een ruime tuin. Aan de achterzijde is een houten portaal aangebouwd, dit valt buiten bescherming van rijkswege. Omschrijving De plattegrond van de dienstwoning is in de vorm van een winkelhaak. De woning bestaat uit één bouwlaag onder een samengesteld zadel/schilddak. Het pand is voor-namelijk opgetrokken in bruine bakstenen. De plint is beraapt met portlandcement en met beroete bakstenen zijn horizontale banden aangeduid, regelmatig over de gevels verdeeld. Bovendien is deze pigmentering toegepast als verlevendiging op de imitatie-sluitsteen en op de liggende koppenlaag boven de segmentboog. Het samengestelde zadel/schilddak met een ruim overstek is belegd met ge-smoorde gegolfde Friese pannen. De windveer van de topgevel is voorzien van een sierlijst; de gootlijsten zijn thans vlak. Op de hoeken van de om-gaande gootlijsten zijn eenvoudige, blokvormige decoraties, zonder knop, aangebracht. Op de hoeken van de nok zijn houten afdekkingen over de koningstijlen geplaatst; aan de topgevel een aangepunte hangende makelaar bekroond met siersmeedwerk en windvaan waarin het jaartal 1894 is uitgezaagd. Bijna alle vensters in de voor- en zijgevels hebben een natuurstenen lek-dorpel en zijn afgesloten door een segmentboog met een trommelveld bestaande uit siermetselwerk van bruine, rode en gele baksteentjes. De oorspronkelijke ramen, drie-ruits in de zijgevels en zes-ruits in de voorgevel, hebben buitenluiken. De voordeur in de krimp heeft een paneeldeur met een twee-ruits bovenlicht. Nieuwe vensters zijn aangebracht in de noordwestgevel en in de zuidwestelijke geveltop. De achtergevel is gewijzigd door de aanbouw van een houten voorportaal. In het dakschild erboven is een drielicht-dakkapel met plat dak. In het zuidwestelijke dakschild is boven de deur een dakkapel onder zadeldak. Het INTERIEUR is gewijzigd. In de gang hangen twee tegeltableaus, die oor-spronkelijk dienden als schoorsteenmantelversiering, met de opschriften: ANNO / 1894 //; De oudheid zocht in scheiding kracht, / Deez tijd eischt vrij verkeer, / Dies werd de sluis tot stand gebracht, / Die Friesland strekt tot eer. / Waar eeuwen was de Drentsche scheid, / En doorvaart werd gemist, / Was 't Frieslands wil en haar beleid, / Die 't lot des dams beslistt'. / De Staat en Drenthe werkten meê, / Door ruiming van den Wijk, / Zoo is de oude scheiding reê, / Verdwenen uit het Rijk. // Waardering De sluiswachterswoning uit 1894 is van cultuurhistorisch en typologisch belang: - als essentieel onderdeel van het waterstaatkundige complex de Damsluis, - als typologisch voorbeeld van de gestandaardiseerde dienstwoning van de Provinciale Waterstaat, - vanwege de redelijke mate van gaafheid van het exterieur van de dienstwoning, - vanwege de historisch-ruimtelijke relatie met de vaarverbinding tussen Friesland en Drenthe, - vanwege de hoge mate van visuele gaafheid. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 520219
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie

Damsluis kan verwijzen naar:


Vista-xmag.png
Bekijk alle artikelen waarvan de titel begint met Damsluis of met Damsluis in de titel.
Disambig-dark.svg
Dit is een doorverwijspagina, bedoeld om de verschillen in betekenis of gebruik van Damsluis inzichtelijk te maken.

Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Damsluis en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.


Monumenten in de buurt van Damsluis, sluiswachterhuis in Appelscha

Damsluis

Vaart Nz 149
Appelscha (Gemeente Ooststellingwerf)
Inleiding De SLUIS met brug werd aangelegd als uitwerking van de plannen voor de ver-betering van de 'Binnenlandschen Waterstaat' door de P..

Gietijzeren provinciegrensmarkering

Vaart Zz 151
Appelscha (Gemeente Ooststellingwerf)
Inleiding De GRENSMARKERING nabij het van rijkswege beschermde complex Damsluis, op de hoek van de Vaart ZZ en de Kolonievaart is karakteri..

Woonhuis in eclectische stijl

Vaartweg 5
Smilde (Gemeente Midden Drenthe)
Inleiding Evenwijdig aan de weg gelegen WOONHUIS, gebouwd in 1907 in Eclectische trant, ontworpen en uitgevoerd door R. Offringa uit Smild..

Kop-rompboerderij in Hollandse neo-renaissancestijl

Tramweg 71
Smilde (Gemeente Midden Drenthe)
Inleiding BOERDERIJ bestaande uit woonhuis en schuur gebouwd in 1905 in 'Oud- Hollandse' neo-renaissance. Typologische variant van het kop..

Villa in eclectische stijl (tot 1931: burgemeesterswoning)

Tramweg 65
Smilde (Gemeente Midden Drenthe)
Inleiding VILLA gelegen op een ruim eigen terrein dat is afgezet door een hekwerk, gebouwd in 1903 in Eclectische stijl, getuige de gevels..

Kaart & Routeplanner

Route naar Damsluis, sluiswachterhuis in Appelscha

Foto's (1)