Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Mattemburgh: hoofdgebouw in Putte

Kasteel Buitenplaats

Antwerpsestraat 185
4645BG Putte (gemeente Woensdrecht)
Noord Brabant

Bouwjaar: 1846-1854


Beschrijving van Mattemburgh: hoofdgebouw

Omschrijving HOOFDGEBOUW (Mattembrugh). In neoclassicistische stijl opgetrokken buitenhuis waarvan de kern dateert uit 1846-1848 (ovale kamer geflankeerd door een vertrek) en de uitbreiding tot het huidige, blokvormige gebouw uit 1852-1854; bouw en uitbreiding door architect J. Franssen uit Antwerpen. Het langgerekte witgepleisterde gebouw is één beuk diep en opgebouwd uit een souterrain en twee bouwlagen onder een met leien gedekt flauw hellend schilddak met twee schoorstenen en kleine dakkapellen afgesloten door driehoekige frontons. De serre tegen de zuidgevel dateert van 1878. De symmetrisch ingedeelde gevels hebben vensterassen bestaande uit een getralied souterrainvenster (tweelichten) en twee boven elkaar geplaatste Empirevensters met afgeronde hoeken en een ijzeren roedenverdeling. De representatieve gevel is aan de straatzijde gesitueerd, terwijl de hoofdingang zich aan de achterzijde (tuinzijde) bevindt. De frontgevel wordt verticaal geleed door pilasters en hoeklisenen, die ter hoogte van het souterrain en de bel-etage in blokwerk uitgevoerd zijn, en horizontaal geleed door water-, cordonlijsten. De gevel is zeven vensterassen breed met een middenrisaliet van drie vensterassen, waarvan de middelste as gemarkeerd wordt door een verdiepingloze koepelvormige erker met drie achtruitsvensters. Het platte dak van de uitbouw heeft een balkon met een natuurstenen balustrade en vazen; op de verdieping een driedelig venster (centraal dubbele balkondeuren) gevat in een omlijsting bekroond door een fronton. De gevel aan de tuinzijde, waar de hoofdingang gesitueerd is, is veel vlakker uitgevoerd met alleen een horizontale geleding van cordon- en kroonlijst. In de licht risalerende middenas is de dubbele toegangsdeur met halfrond bovenlicht voorzien van spaakroeden, gevat in een rondboogvormige omlijsting; de deur wordt geflankeerd door een lantaarn en een omlijst staand vierruitsvenster waarboven een ronde omlijste nis. Het verdiepingsvenster is uitgevoerd in Serliana-motief. Tegen de zuidelijke zijgevel staat de verdiepingloze serre met bordestrap. De noordelijke zijgevel is blind uitgevoerd. In het INTERIEUR is ondermeer van belang de gaaf bewaarde ruimte-indeling met centrale hal en dwarsgang waaraan de vertrekken zijn gesitueerd met op de as van het huis de koepelkamer; de vierkante hal heeft een marmeren vloer en witgemarmerde wanden, de deuren zijn gevat in pilasterstellingen die eveneens zijn gemarmerd in een contrasterende kleur (bruin), bordestrap; koepelkamer eveneens met deuren gevat in gemarmerde pilasterstellingen, familieportretten; de koepel kamer wordt geflankeerd door een klein vertrek een antichambre (noord) met marmeren schouw en een pantry (zuid) met marmeren schouw, buffetkasten en betengeld linnen tegen de wanden; aansluitend een barokkamer (noord) met witmarmeren schouw, lambriseringen en een rijk gedecoreerd, gestuct plafond met cassettes en zuid een grote kamer met marmeren schouw; de serre met warmwater installatie (hardstenen bak, twee kranen en een stookgedeelte); kelderverdieping met natuurstenen vloer, keuken met hardstenen waterbak en koperen kranen, stookgedeelte met gietijzeren fornuis. Waardering HOOFDGEBOUW (Mattemburgh) Van algemeen belang: - vanwege de ouderdom; - vanwege de architectonische vormgeving in neoclassicistische stijl uit het midden van de 19de eeuw; - vanwege de gaaf bewaarde ruimte-indeling en interieuronderdelen uit de bouwtijd; - vanwege de beeldbepalende ligging binnen de parkaanleg en aan de Antwerpsestraatweg; - vanwege de functioneel-ruimtelijke relatie met de andere onderdelen van de buitenplaats. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 520130
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Villa Mattemburgh
Video over de restauratie Mattemburgh
Gezicht op het huis vanuit de tuinkoepel

Mattemburgh (Antwerpsestraat 185) is een landgoed gelegen ten noorden van Hoogerheide en Woensdrecht en aan weerszijden van de weg tussen Bergen op Zoom en Woensdrecht. Het landgoed meet 600 ha.

Geschiedenis

Het landgoed werd gesticht door P.J. Cuypers, die van 1818-1827 burgemeester van Bergen op Zoom was. Hij kocht vanaf 1807 grond aan, en zijn weduwe, Maria van Mattemburgh, stichtte in 1847 het landhuis. De stijltuin werd tussen 1843 en 1878 aangelegd. De kleindochter van Cuypers, Marie Louise Cuypers, trouwde met de Franse graaf Pelletier de Chambure, waaraan ze haar bijnaam het gravinneke had te danken. Toen de gravin in 1967 stierf, verzocht ze haar man om het landgoed aan de Stichting Brabants Landschap te verkopen, hetgeen in 1970 geschiedde. De tuin en het landhuis werden bovendien, na het overlijden van de graaf in 1982, aan het Brabants Landschap geschonken.

Cultuur

Het wit gepleisterde, neoclassicistische landhuis met souterrain is gebouwd tussen 1851 en 1854. Bij het huis is een monumentale oranjerie, met hoger middendeel en twee gebogen zijvleugels, het geheel uitgevoerd in baksteen met pilasters. Neoclassicistisch wil zoveel zeggen als "met sobere, strenge, doch rustige vormen".

Opdrachtgeefster tot de bouw was Maria van Mattemburgh. In 1878 werd er nog een serre aan toegevoegd. Aan de straatkant van het landhuis ligt een heuvelachtig bloembed in de stijl van Pückler-Muskau. Ook zijn er nog een koetshuis en een gepleisterd achthoekig theekoepeltje met houten bekroning.

De romantische parkaanleg met een Engelse en een Franse tuin dateert ongeveer van 1878. Deze heeft een oppervlakte van 17 ha. Aangezien de tuin op de Brabantse Wal ligt, waar een sterk hoogteverschil is, werd hiervan gebruikgemaakt door de tuinarchitecten. Het theekoepeltje ligt op een kunstmatig heuveltje van 11 m boven NAP. Van daaruit lopen drie zichtassen, één naar het Markiezaatsmeer en twee in de richting van De Blaffert. Onder het theehuis is een ijskelder, waarin zich tegenwoordig vleermuizen bevinden, zoals de baardvleermuis, watervleermuis, franjestaart en de grootoorvleermuis.

In het gazon ligt een meanderende vijver die overgaat in het beekje De Blaffert, en waarover twee bruggetjes liggen, een Chinees bruggetje en een bruggetje dat is opgebouwd uit rotsblokken. De tuin bevat een aantal beelden, die tussen 1990 en 1995 werden geplaatst.

Op het landgoed ligt de langgevelboerderij Hildernisse (Hildernisse 1). Deze boerderij is in oorsprong 17de-eeuws, maar in haar huidige gedaante dateert ze uit het midden van de 18de eeuw. In de westgevel is een nis met Mariabeeld. Bij de boerderij horen een schuur en een bakhuis.

De tuin wordt gerekend tot de vijf meest belangwekkende stijltuinen van Nederland.

Natuur

Het Meeven

Ten oosten van de A58 ligt een bosreservaat van 150 ha. Het grove dennenbos aldaar werd in de jaren 80 van de 19e eeuw aangeplant op jong stuifzand. Reeds de vader van Marie Louise, Aymon Cuypers, liet de natuur hier haar gang gaan. Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakten de bomen doorzeefd met granaatscherven en kogels, waardoor houtwinning niet aantrekkelijk was. Aldus bleef veel dood hout liggen, maar er heeft zich nog steeds nauwelijks een humuslaag gevormd. In dit reservaat wordt de natuurlijke ontwikkeling van dennenbos naar berken-eikenbos gevolgd, maar deze verloopt hier uiterst langzaam.

In het bos liggen twee vennen, het Bloempjesven en het Meeven. Het eerste is bedekt met witte waterlelie, in het tweede komt moerashertshooi voor.

Ten westen van de A58 ligt, behalve de tuin en het landhuis, een gemengd bos op lemige grond, dat omstreeks 1900 werd aangeplant. Ook hier worden sinds 1970 geen beheerswerkzaamheden meer verricht. Er groeien gewone eikvaren, lelietje-van-dalen, dalkruid en gewone salomonszegel. Enkele hectaren eikenhakhout leveren materiaal voor de traditionele weervisserij.

Broedvogels in dit gebied zijn de havik, buizerd, sperwer, boomvalk, torenvalk, holenduif en tal van spechtensoorten waaronder zwarte specht. De bergeend broedt in het dal van De Blaffert.

Beheer

Tegenwoordig wordt getracht om de kwel te bufferen, zodat de bovenloop van De Blaffert langer nat blijft. In de laaggelegen Augustapolder, die ten noorden van dit gebied ligt, worden sloten gedempt en poelen gegraven, waardoor de van de Brabantse Wal afkomstige kwel eveneens langer wordt vastgehouden.

Externe links


Monumenten in de buurt van Mattemburgh: hoofdgebouw in Putte

Mattemburgh: historische tuinaanleg

Antwerpsestraat 185
Putte (Gemeente Woensdrecht)
Omschrijving HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG behorende tot de buitenplaats Mattemburgh. In structuur en in detail gaaf bewaarde aanleg in..

Mattembrugh: koetshuis

Antwerpsestraat 185
Putte (Gemeente Woensdrecht)
Omschrijving TUINMANSWONING ANNEX KOETSHUIS behorende tot de buitenplaats Mattemburgh. Terzijde van het hoofdgebouw staat een witgeschild..

Mattemburgh: tuinmuur behorende tot de buitenplaats Mattemburgh

Antwerpsestraat 185
Putte (Gemeente Woensdrecht)
Omschrijving TUINMUUR behorende tot de buitenplaats Mattemburgh. De grote moestuin wordt aan drie zijden ommuurd en aan de zuidzijde afge..

Mattemburgh: oranjerie

Antwerpsestraat 185
Putte (Gemeente Woensdrecht)
Omschrijving ORANJERIE behorende tot de buitenplaats Mattemburgh. Ten zuiden van het hoofdgebouw staat bakstenen oranjerie gebouwd in ca...

Mattemburgh: reeenhuisje

Antwerpsestraat 185
Putte (Gemeente Woensdrecht)
Omschrijving REEENHUISJE behorende tot de buitenplaats Mattemburgh. In de parkaanleg, bij het voormalige hertenkamp staat een op zeskanti..

Kaart & Routeplanner

Route naar Mattemburgh: hoofdgebouw in Putte

Foto's (1)