Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Passage Zuidpoort in Breda

Gebouw

Nieuwe Ginnekenstraat 15
4811NM Breda
Noord Brabant

Bouwjaar: 1934-1939

(1 recensie)

Beschrijving van Passage Zuidpoort

Inleiding Tussen de oostelijke zijde van de Nieuwe Ginnekenstraat en de Dr. van Mierlostraat is de WINKELPASSAGE met 32 BOVENWONINGEN, genaamd 'Passage Zuidpoort' gesitueerd. Daar in de negentiende-eeuwse uitleg ter plaatse van de Nieuwe Ginnekenstraat maar weinig ruimte was gereserveerd voor de vestiging van winkels, werd door de gemeente Breda in 1932 een plan getekend voor de vestiging van een passage met woningen tussen de genoemde straat en de Vierwindenlaan. De uitvoering vond plaats in twee fasen: in 1934-'35 werd naar een versoberd ontwerp van H. Venkel de eigenlijke passage met bovenwoningen door de Bredase aannemer Van Poppel gebouwd, terwijl in 1935-'36 en 1937-'39 aan de nieuwe Dr. van Mierlostraat nog eens 72 woningen werden gerealiseerd. Binnen de bescherming valt uitsluitend de fase uit 1934-'35: de eigenlijke passage met bovenwoningen. Het object is soberder dan gepland uitgevoerd, in een stijl met elementen van het Functionalisme; representatieve gevels, zoals aan de Nieuwe Ginnekenstraat, getuigen echter van invloeden van de Interbellum-stijl. Sedert de oplevering zijn slechts spaarzaam moderniseringen doorgevoerd, onder meer aan de ramen. In de winkelpassage zijn in 1980 lichtbalken aangebracht aan de bovenzijde van de puien. Omschrijving Het object heeft een rechthoekige plattegrond en telt drie bouwlagen, gedeeltelijk gedekt door plat dak met een lichtkap, gedeeltelijk door een zadeldak met verbeterde Hollandse pannen (zijde Nieuwe Ginnekenstraat en Dr. van Mierlostraat). Het complex heeft een volledig gewapend-betonnen skelet met balkenvloer. Het skelet is het duidelijkste zichtbaar in de over de volle breedte van de voorgevel doorlopende, hoge betonnen balk, die ter plekke van de ingang van de passage getrapt verjongt. De centrale, over de volle hoogte van het pand open vide wordt overdekt door een beglaasde lichtkap, samengesteld uit vakwerkspanten met gordingen. De buitenmuren van het object zijn opgetrokken in baksteen; de binnenwanden zijn gepleisterd. De voorgevel heeft een begane grond met brede toegang tot de achterliggende binnenstraat, in beton getrapt overspannen, met aan weerszijden de etalages van twee winkels. Ter weerszijden van de etalageruiten (met glas-in-lood in de bovenlichten) zijn de opgeklampte deuren van de opgangen naar de voorste bovenwoningen, waarboven bronzen lantaarns. Zowel lantaarns, deuren als de bovenlichten van de etalages vertonen invloeden van de Art Déco stijl. De eerste en tweede etage zijn opgetrokken in schoon metselwerk en hebben een symmetrische opzet met drie tweelaagse erkers, waarvan de middelste, boven de toegang, de breedste is. De samengestelde vensters met deels vereenvoudigde indeling hebben betonnen lateien en lopen over de volle breedte en diepte van de erker door. De gevel wordt afgesloten door het forse overstek van het dak. Op het dak drie dakkapellen, waarvan de middelste met zadeldak en puntgevel. Achter de voorgevel versmalt de passage zich door de inspringende, convexe, in houten kozijnen gevatte etalageruiten van de aangrenzende winkels. Ook de uitgang heeft een dergelijke aanleg. De houten puien van de twaalf winkels, zes aan elke zijde van de straat, zijn grotendeels in oorspronkelijke staat. Opvallend detail is de over de volle diepte van het gebouw doorlopende strook bovenlichten, waarvan een gedeelte nog de oorspronkelijke beglazing bevat. Tussen de winkels zijn de toegangsdeuren naar de bovenhuizen aangebracht. Deze oorspronkelijke deuren hebben nog deels hun deur- en belknoppen en zijn voorzien van rondlichten, waarin een ornamentale glas-in-lood vulling naar een ontwerp van P. Thorn Prikker. In de gesloten wand boven de winkelpuien zijn vensters van bovenhuizen aangebracht, in samenstelling deels gelijk aan die van de voorgevel, deels kruisvensters. Alle vensters zijn nog voorzien van de oorspronkelijke schuiframen en de bovenlichten met glas-in-lood. De binnenstraat heeft een eenvoudige tegelvloer met geblokt randmotief. Bijzonder zijn de polychrome, figuratieve muurschilderingen van J. Strübe, op de kopse binnengevels van de vide. Aan de zijde van de Nieuwe Ginnekenstraat is onder de titel "De Welvaart, 1935", het Spanjaardsgat geschilderd, waar het schip De Welvaart aankomt, toegejuicht door ter linkerzijde de burgerij, en ter rechterzijde de notabelen van Breda. Op de andere kopse gevel staan onder de titel: "Geloof, schoonheid, werklust.... welvaart", drie vrouwen afgebeeld, die fluitspelen en fruit aanbieden. Naast het Bredase stadswapen is ook de Nederlandse vlag afgebeeld. In de achtergevel heeft de passage een van de voorgevel afwijkende ingang. Ter plaatse is het betonskelet zichtbaar, waarvan de kolommen gedeeltelijk zijn bekleed met natuursteen. De achter- en gedeeltelijk ingesloten zijgevels zijn van baksteen, sober van uitvoering, en voorzien van samengestelde vensters en, in de zijgevels, deuren. De drie- en vierkamerwoningen rond de hof hebben over het algemeen nog de oorspronkelijke inrichting en detaillering, waarin onder meer van belang de glad gestucte plafonds en muren, paneeldeuren met geprofileerde houten lijsten, en in enkele woningen nog de schouw in Art Déco stijl. Waardering Het object is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarden: het is van belang als uitdrukking van de sociaal-economische ontwikkeling van Breda in de periode tussen de wereldoorlogen; het is van belang als uitdrukking van de typologische ontwikkeling van de winkelpassage in het interbellum. Het object heeft architectuurhistorische waarden: het is van belang voor de geschiedenis van de architectuur en de bouwtechniek in beton; het is van belang wegens het bijzondere materiaalgebruik en de sobere maar verzorgde ornamentiek. Het object heeft ensemblewaarden: het heeft bijzondere betekenis wegens de voorzieningen en de wijze van inrichting van de passage. Gaafheid/herkenbaarheid: het object is van belang wegens de architectonische gaafheid van ex- en interieur. Zeldzaamheid: het object is als voorbeeld van de twintigste-eeuwse herleving van het bouwtype passage betrekkelijk zeldzaam. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 519023
Laatste wijziging: 2014-10-02 18:33:51.0

Recensies en ervaringen (1)

Passage Zuidpoort
4
Recensie door: ()
De Passage Zuidpoort heeft 16 bovenwoningen dus geen 32 zoals vermeld. De in 1980 aangebrachte lichtbalken zijn weggehaald en in 2002 zijn replica's geplaatst van originele lampen.
Toevoegen

Monumenten in de buurt van Passage Zuidpoort in Breda

Grand Theater

Van Coothplein 17b
Breda
Inleiding BIOSCOOP/THEATER uit 1919 in Expressionistische stijl met Art Déco interieur onderdelen. In de volksmond "Het Grand Theatre" gen..

Vier herenhuizen in neo-renaissancestijl

Van Coothplein 16
Breda
Inleiding Vier HERENHUIZEN uit 1897 in Neo-Renaissancestijl. Ontwerp van de Bredase architect J.M. Marijnen. De huizen zijn gebouwd op de p..

Herenhuis

Ginnekenstraat 134
Breda
Inleiding Het herenhuis op de hoek van de Ginnekenstraat en het Van Coothplein werd in 1895 gebouwd naar een ontwerp van J. van Dongen sr. ..

Den Bonten Osch

Ginnekenstraat 88
Breda
Huis "den Bonten Osch" uit plm 1785 met gevel in Lodewijk XVI stijl, kroonlijst met consoles en festoenen; deuromlijsting en twee schoorsten..

Blok van acht woningen, daterende uit 1892

Chassésingel 33
Breda
Inleiding Aan de noordelijke zijde van de Chassésingel, op de hoek met de Vierwindenstraat, staat een blokje van acht WOONHUIZEN, daterend..

Kaart & Routeplanner

Route naar Passage Zuidpoort in Breda