Meer dan 63.000 rijksmonumenten


De Drie Hoefijzers: brouwhuis in Breda

Nijverheid Industrie

Ceresstraat 13
4811CA Breda
Noord Brabant

Bouwjaar: 1927-1930


Beschrijving van De Drie Hoefijzers: brouwhuis

Inleiding Ten oosten van het kantoorgebouw van 'De Drie Hoefijzers' (anno 2003: Interbrew Nederland) staat op het terrein van de brouwerij, direct aan de Ceresstraat, het BROUWHUIS van de firma, gebouwd in 1927-'30 naar een ontwerp van A. Jansen en F. Verwoerd. Het gebouw werd tegen een bedrag van f 53.000,- aangenomen door de firma Bakkeren. Binnen de huidige brouwerij staat het gebouw bekend als 'Brouwhuis Noord'. In de stijl van het hoge, blokvormige gebouw zijn elementen van de Nieuwe Haagse School en de Nieuwe Zakelijkheid te herkennen. In het interieur, met name in de brouwzaal op de eerste etage, zijn elementen van Art Déco aanwezig. De glas-in-lood vensters zijn alle ontworpen door de Haarlemse firma Bogtman. Het dak van de liftkoker is omstreeks 1990 door een nieuwe constructie bedekt. Het gebouw sluit direct aan op de ten oosten ervan gelegen mouterij c.a. Omschrijving Het brouwhuis heeft een globaal rechthoekige plattegrond en telt zeven, deels acht bouwlagen. Op de onderverdieping staat de brouwzaal, waarboven de moutpletterij en de moutreiniging. Het gebouw wordt bekroond door de silozolder en is afgedekt door platte daken. Het produktieproces is zo ingericht, dat voor het transport van het mout zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van de zwaartekracht: de silo staat boven de weekbakken, de kiemkasten weer een etage lager. Het gebouw heeft een skelet van kolommen en balken van gewapend beton, waarin dito vloeren zijn opgehangen. De vloer van de brouwzaal is versterkt met deels geklonken, deels gelaste gekoppelde ijzeren kolommen en balken, veelal bestaande uit gestandaardiseerde INP-profielen. De gevels zijn alle bekleed met rode baksteen en worden afgesloten door overstekende betonnen banden. Tegen de plint zijn donkerbruine wandtegels gezet. De gevels hebben alle een asymmetrische indeling. De straatgevel is, evenals de achtergevel, op de eerste etage, ter plaatse van de brouwzaal, voorzien van twee op betonnen uitkragingen opgemetselde erkers onder plat dak. De ijzeren vensters hebben een kleine roedenverdeling en zijn voorzien van klapramen. In de representatieve ruimten, zoals de brouwzaal, zijn de vensters voorzien van glas-in-lood panelen. Op de hogere verdiepingen zijn telkens drie gekoppelde ijzeren vensters van liggend formaat geplaatst. In het terugliggende deel van deze gevel ijzeren draaivensters. Hoog tegen de voorgevel een vlaggenmasthouder, bestaande uit kunststenen sokkel en smeedijzeren houders. In de noordwestelijke gevels is in de noordelijke hoek de liftschacht geplaatst, die herkenbaar is aan een over de volle hoogte van het gebouw, van plint tot daklijst doorgaand ijzeren strookvenster, met roedenverdeling. Bijzonder is dat dit venster om de hoek over de achtergevel is doorgetrokken. De gehele schacht is voorzien van een verlichting. De glazen liftkooi (vroege vorm van scenic elevator), voorzien van telefoon, is authentiek. Aangrenzend bevindt zich het trappenhuis, voorzien van betegelde betonnen steektrappen. Deze hebben een uit gestandaardiseerde ijzeren buizen en koppelstukken samengestelde leuning. In het trappenhuis een tegellambrizering met veelkleurige motieven op een geel-bruin fond. In de westelijke gevel verder ijzeren draaivensters met horizontale roedenverdeling. Tegen de achtergevel een hijsbalk en een noodtrap. In het interieur zijn onder meer van belang de liftschacht met lift en verlichting; het trappenhuis met trapleuningen uit gestandaardiseerde buiselementen; de robuust uitgevoerde ruimten waarvan de betonnen draagconstructie in het zicht is gelaten; de onderverdieping (met één der kuipen, opgesteld op oudere gietijzeren kolommen) en de brouwzaal met blauwe betegeling op trap, wanden, vloer en balustrade, een in de muur geïntegreerde wandklok (wijzerplaat vernieuwd) en decoratieve glas-in-lood ramen in Art Déco stijl, bordes met koperen klaringskuip en roerkuip, roerketel en bierketel. De gehele ketelinstallatie, inclusief de tegen de zuidelijke wand opgestelde spoelbak, is vervaardigd van koper en afkomstig uit Duitsland, fabrikaat 'Maschinenfabrik Goegel A.G. München'. Bijzonder in de brouwzaal is verder het authentieke, goed bewaard gebleven systeemplafond, bestaande uit een metalen frame met ingelegde melkglazen platen. Waardering Het brouwhuis is van algemeen belang als functioneel, historisch en visueel onderdeel van de brouwerij. Het gebouw is utilitair ingedeeld en ingericht, maar getuigt in zijn opzet, detaillering en materialisatie van een groot vertrouwen in de toekomst van de industrie (vergelijkbaar met het ambitieniveau van het kantoor). Dat blijkt onder andere uit de scenic elevator en de bijzonder verzorgde uitvoering van de brouwzaal. Gaaf én zeldzaam is de uit Duitsland geïmporteerde ketelinstallatie c.a. (op zich was het gebruikelijk dat dit soort installaties uit Duitsland werd betrokken). Het gebouw is vanwege al deze aspecten als bijzonder goed bewaard en zeldzaam voorbeeld van de Nederlandse brouwerijgeschiedenis aan te merken. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 518940
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
De Drie Hoefijzers
Kantoorgebouw
Kantoorgebouw
Locatie Ceresstraat 13, Breda
Oorspr. functie Bierbrouwerij
Huidig gebruik woon-, werk- en recreatieve functie
Start bouw Mouterij 1905, kantoorgebouw met dienstwoningen 1926-1927, brouwhuis 1927-1930, fabrieksschoorsteen 1905
Sluiting 2004
Bouwstijl Art Déco- en Nieuwe Haagse Schoolstijl
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 518938
Architect F.P. Bilsen & Zoon en ir. AM.J.J. Smits van Waesberghe.
Interieur, overzicht hal met trap - Breda - 20349185 - RCE.jpg
Lijst van rijksmonumenten in Breda (plaats)
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

De Drie Hoefijzers is een voormalige bierbrouwerij in Breda die bestaan heeft van 1538-2004.

Geschiedenis

De brouwerij werd opgericht in 1538 door Hendric van den Corput als Den Boom. In 1628 werd de brouwerij hernoemd naar De Drie Hoefijzers, de naam van de tegenover de brouwerij gelegen smidse De Drij Hoefijssers. Na enkele malen verkocht te zijn kwam ze in 1807 in handen van Johan Nicolaes Smits. Diens achterkleinzoon Franciscus Henricus Maria Smits (1842-1890) trouwde op 9 september 1863 met Philomena Maria Coletta Petronella van Waesberghe (1837-1901) waardoor de firmanaam F. Smits van Waesberghe ontstond. In 1887 werd aan de tegenwoordige Ceresstraat een nieuwe brouwerij gebouwd die uitgroeide tot een der belangrijkste van Nederland.

Het logo van Smits van Waesberghe verdween eind jaren 30 van de 20e eeuw om plaats te maken voor het Drie Hoefijzers logo.

In 1968 fuseerde de brouwerij met de Rotterdamse brouwerij Oranjeboom. Het bedrijf viel onder de Nederlandse tak van het Britse Allied Breweries en had als naam: Verenigde Bierbrouwerijen Breda-Rotterdam B.V.. De Bredase brouwerij ging nu het pils Oranjeboom brouwen.

In 1973 werd Oranjeboom vervangen door Skol. Dit werd echter geen succes. Daarom werd omstreeks 1980 de merknaam Oranjeboom weer gebruikt. Op 5 april 1993 werd de naam van de brouwerij weer veranderd in Oranjeboom Bierbrouwerij B.V..

Opheffing

Op 6 februari 1995 nam het Belgische concern Interbrew de Verenigde Bierbrouwerijen over, omdat Allied niet langer in continentale brouwerijen was geïnteresseerd. Dit bedrijf, later Inbev geheten, verplaatste de productie naar de brouwerij van Dommelsch en naar Belgische brouwerijen. Op 29 mei 2004 werd de brouwerij van Oranjeboom in Breda gesloten. Dit ging ook ten koste van het bedrijfsmuseum Het Fust, dat in 1996 nog was heringericht. Het brouwerijcomplex werd grotendeels gesloopt en het museum werd opgeheven. Het oude kantoor is een monumentaal pand en Industrieel erfgoed.

Op het terrein van de brouwerij wordt van 2007-2012 een nieuwe woonwijk gebouwd die eveneens Drie Hoefijzers heet.

Link


Monumenten in de buurt van De Drie Hoefijzers: brouwhuis in Breda

De Drie Hoefijzers: mouthuis

Ceresstraat 13
Breda
Inleiding Aansluitend op de oostzijde van het brouwhuis van brouwerij 'De Drie Hoefijzers' (anno 2003: Interbrew Nederland) staat de voorm..

Drie Hoefijzers: kantoorgebouw

Ceresstraat 13
Breda
Inleiding Het KANTOORGEBOUW van de brouwerij 'De Drie Hoefijzers' dateert uit 1926-'27 en werd ontworpen in de stijl van de Nieuwe Haagse S..

De Drie Hoefijzers: fabriekschoorsteen

Ceresstraat 13
Breda
Inleiding Ten noordoosten van de voormalige mouterij staat, op het bedrijfsterrein van de brouwerij De Drie Hoefijzers (anno 2003: Interbre..

Op de hoek van de Mauritsstraat en de mauritssingel staat een tweetal woonhuizen

Mauritsstraat 32
Breda
Inleiding Op de hoek van de Mauritsstraat en de Mauritssingel staat een tweetal WOONHUIZEN, waarvan no. 32 uit ca. 1887 enkele jaren ouder ..

Plaquette uit 1899 waarop in medaillon het borstbeeld van generaal-majoor Hendrik Gerard Seelig (1785-1864)

Seeligsingel 1
Breda
Inleiding PLAQUETTE uit 1899 waarop in medaillon het borstbeeld van generaal-majoor Hendrik Gerard Seelig (1785-1864). De plaquette, een ee..

Kaart & Routeplanner

Route naar De Drie Hoefijzers: brouwhuis in Breda