Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Eerste gloeilampenfabriek van Philips in Eindhoven

Nijverheid Industrie

Emmasingel 31
5611AZ Eindhoven
Noord Brabant

Bouwjaar: 1869/1888/1891/1926


Beschrijving van Eerste gloeilampenfabriek van Philips

Inleiding Voormalige TEXTIELFABRIEK, gebouwd in 1891. Na brand werd het gebouw in zijn oorspronkelijke vorm hersteld. Thans doet het gebouw dienst als bedrijfsmuseum van Philips. Omschrijving Het pand heeft een samengestelde bakstenen bouwmassa op een in grote lijnen rechthoekige plattegrond. Aan de straatzijde bevinden zich twee éénlaags blokvormige bouwmassa's, het meest links gelegen gedeelte is voorzien van een dubbel zadeldak, gedekt met kruispannen. Het rechtergedeelte heeft een schilddak, gedekt met verbeterde Hollandse pannen. Tussen deze twee delen is een ingang aanwezig. Ervoor is een ronde fabrieksschoorsteen geplaatst. Achter boven beschreven gedeelte ligt een hal onder plat dak, in het midden voorzien van lichtkappen. Vensters en deuren zijn vernieuwd. Waardering Het voormalige fabrieksgebouw, thans als museum deel uitmakend van de Philipsgebouwen aan de Emmasingel is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorisch belang als voorbeeld van de sociaal-economische ontwikkeling van de nijverheid, in het bijzonder de stichting van de op nationaal niveau van belang zijnde Philipsfabrieken, het is van belang als goed en herkenbaar voorbeeld van een kleinschalig fabrieksgebouw. Het is architectuurhistorisch van belang vanwege de uiterst sobere vormgeving. Het heeft ensemblewaarden als onderdeel van een groter geheel. Het is als voorbeeld van een kleinschalig fabrieksgebouw langzamerhand zeldzaam geworden. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 518719
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Emmasingel 31 (2008)
Het Philipsfabriekje, naast de Admirant

De eerste gloeilampenfabriek van Philips[1] is een gebouw op adres Emmasingel 31 in het centrum van Eindhoven. Het ligt tegenover de Witte Dame en naast de Admirant. Het is eigendom van Philips. Het is een zeldzaam voorbeeld van een kleinschalig fabrieksgebouw en is een rijksmonument.

Aan de straatkant bestaat het uit twee blokken, links met twee zadeldaken, rechts met een schilddak. Tussen de twee blokken bevinden zich de ingang en een schoorsteen. Daarachter bevinden zich een kantoor en een fabriekshal met lichtkappen. Op de schoorsteen is een plaquette aangebracht van Gerard Philips van de hand van Louise Beijerman.

In het gebouw is sinds 2013 het Philips museum gevestigd.

Historie

Het oorspronkelijke gebouw dateert uit 1869. Het is gebouwd als stoomspijkerfabriek in opdracht van Franciscus en Henricus Raijmakers. In 1871 fungeerde het als draadtrekkerij en draadnagelfabriek. De draadtrekkerij stopte in 1872. Franciscus overleed en de fabriek werd verkocht aan Johan Schröder die er vanaf 1876 bukskin en laken fabriceerde. In 1879 en 1880 werd de fabriek uitgebreid. Op 12 april 1888 brak er brand uit; van het pand kon vrijwel niets worden gered. De herbouw werd nog in 1888 gestart. De oudste delen van het huidige gebouw dateren dus, in strijd met vermeldingen uit vele bronnen, uit 1888/1889. Per 7 juni 1890 werd het bedrijf geliquideerd en kwam het pand leeg te staan.

In 1891 werd het gekocht door Gerard Philips voor 12150 gulden en in gebruik genomen als fabriek voor de fabricage van gloeilampen, en de kooldraad die daarin zat. Ook werd er onderzoek en ontwikkelingswerk gedaan.

In 1907 werd de fabricage en 1909 het ontwikkelingswerk overgebracht naar de nieuwbouw aan de overzijde van de straat. Het pand fungeerde als chemisch magazijn en als pakhuis. Op 26 oktober 1926 brak brand uit in het magazijn; van het pand konden alleen het kantoor, schoorsteen en delen van het voorfront worden gered. Het pand werd in 1926 of wellicht pas in 1930 in oude staat hersteld, waarna het tot 1934 leeg stond. In 1934 nam de afdeling Neon het in gebruik. In 1944 werd de productie van fluorescentiepoeders er ondergebracht (voor tl-buizen).

Bij het 60-jarig bestaan van het Philipsconcern in 1951 werd de plaquette op de schoorsteen aangebracht. Ook werd het pand toen in gebruik genomen als het Philips Demonstratielaboratorium ("Demlab"). Dat duurde veertig jaar, tot 1991.

Binnen Philips heeft het pand de gebouwcode "EN".

Museaal gebruik

Vanaf 1991 was het gebouw tien jaar het onderkomen van het Concernarchief van Philips (Philips Archives). Ook de stichting Lichteffecten in de Schilderkunst en Sculptuur kreeg er een onderkomen. Sinds 27 maart 2002 heeft het nog enkel een museumfunctie, toen eerst het museum Philipsfabriek 1891 werd geopend en een maand later het Centrum Kunstlicht in de Kunst (per 5 december 2010 gesloten).

Sinds 2001 is het een rijksmonument. In april 2011 werd het hele gebouw gesloten voor een verbouwing, waarbij het in oude staat werd teruggebracht met een glazen facade aan de voorzijde; zo is de ingang terugverplaatst naar de Nieuwe Emmasingel. Op 5 april 2013 werd op deze locatie het Philips museum door de toenmalige Koningin Beatrix geopend. De bestaande opstelling van oude apparatuur voor fabricage van gloeilampen is blijven bestaan.[2]

Externe links

Noten

  1. Voor een deel van dit artikel werd als bron gebruikt:
    • Jos en Bauke Hüsken (2006): Eindhovens Verborgen Verleden - de panden van voor 1900, hun geschiedenis, de bewoning, de eigenaren, Zaltbommel, uitgeverij Aprilis, ISBN 9059940539
    • Rijksmonument Emmasingel 31 op de website van de gemeente Eindhoven
  2. Bouw Philipsmuseum van start, Eindhovens Dagblad, 2011-04-09

Monumenten in de buurt van Eerste gloeilampenfabriek van Philips in Eindhoven

Admirant, Philipsgebouw Hoofdkantoor (EM)

Emmasingel 29
Eindhoven
Inleiding Voormalig HOOFDKANTOOR, gebouwd in 1929 naar een ontwerp van D. Roosenburg. Het is uitgevoerd in een aan het Functionalisme ontle..

Lichttoren

Emmasingel 6
Eindhoven
Inleiding FABRIEKSGEBOUW ED is het meest markante deel van dit object en staat algemeen bekend als de "lichttoren". Het pand ligt op de hoe..

De Witte Dame (EE/EF/EH)

Emmasingel 6
Eindhoven
Inleiding Aaneenschakeling van drie VERDIEPINGSGEBOUWEN, gebouwd in respectievelijk 1927, 1928, 1929 en 1930 naar ontwerp van architect D. ..

Woonhuis in Amsterdamse School-stijl

Markt 23a
Eindhoven
Inleiding WOONHUIS, in 1924 gebouwd naar ontwerp van F. Wolters. Uitgevoerd in Amsterdamse School-stijl. Het is opgenomen in de westelijke ..

Dubbel woonhuis met winkel. Het pand is uitgevoerd in Neo-Renaissance stijl

Kleine Berg 33
Eindhoven
Dubbel WOONHUIS met WINKEL, gebouwd in 1890 als werkplaats door beeldhouwer-architect P.J. van der Mark. Het pand is uitgevoerd in Neo-Renai..

Kaart & Routeplanner

Route naar Eerste gloeilampenfabriek van Philips in Eindhoven

Foto's (1)