Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Hallen van Stork in Amsterdam

Nijverheid Industrie

Oostenburgervoorstraat 181
1018MP Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1897-1898


Beschrijving van Hallen van Stork

Inleiding Vijf geschakelde fabriekshallen (van west naar oost: 1,2,3,4,5) in fasen tot stand gekomen in de ZW-hoek van het terrein van de voormalige Nederlandse Fabriek van Werktuigen en Spoorwegmaterieel - het latere Werkspoor en Stork - begrensd door de Wittenburgervaart, de Oostenburgerdwarsvaart, de Oostenburgervaart en de spoorlijnen langs de Parallelweg. De toegang tot dit terrein ligt in het verlengde van de Oostenburgervoorstraat. Uitbreiding van de fabriek werd noodzakelijk door een bestelling van 40 locomotieven en 400 goederenwagons voor Zuid-Afrika. De bestaande bebouwing werd hiervoor gesloopt. A.L. van Gendt ontwierp de hallen 1,2 en 3 in een functionele baksteenarchitectuur met enkele invloeden van de neo-renaissance in de detaillering. De drie geschakelde hallen werden in 1898 voltooid. In deze hallen werden ook scheepsmotoren gefabriceerd, waaronder de eerste gietijzeren diezelmotor in 1903. In 1903 bouwde de Gebr. Van Gendt ALzn. hal 5, de locomotiefstelplaats. In 1910 werd deze hal verlengd. Hal 4 werd omstreeks 1905 gebouwd en bevatte de turbinestelplaats. De huidige situatie is ontstaan nadat in 1922 de turbinestelplaats en locomotiefstelplaats deels waren uitgebrand. Onmiddellijk na de brand zijn de hallen in de oorspronkelijke stijl herbouwd, onder leiding van architect G.J. Langhout. NB. In de 19de eeuw vestigde zich op dit terrein de eerste grote machinefabriek, producent van stoommachines en ijzeren schepen. In 1845 bouwde P. van Vlissingen hier het eerste ijzeren stoomraderschip en in 1851 werden hier de sluisdeuren voor het Suezkanaal vervaardigd. Omschrijving De langgerekte hallen hebben alle een rechthoekig grondplan en gemetselde gevels. De hallen 1,2 en 3 hebben lange zadeldaken met lichtkap en gedeeltelijk met pannen. De middelste hal (hal 2) is hoger opgetrokken en heeft doorlopende bovenlichten. Gemetselde gevels op plint en decoratief gebruik van natuursteen boven bloktandlijsten. De voor- en achtergevels hebben een oplopend en getand fries met consoles en lisenen. Aan de achtergevel van hal 2 ontbreekt dit fries grotendeels. De vensters en deuren hebben vaak nog de oorspronkelijke gietijzeren kozijnen. Meerruits vensters met lichte toging en brede toegangen met houten schuifdeuren. De zijgevel aan de Wittenburgervaart heeft een serie 28-ruits vensters op de begane grond en een serie 12-ruits vensters daarboven. Enkele toegangs- en vensteropeningen zijn dichtgemetseld of vervangen. Interieur met houten kapconstructie. Hal 4 heeft een langgerekte en gedrukte mansardekap met lichtkap. Skeletbouw met gemetselde voor- en achtergevel met hoge toegangen en ijzeren vakwerkverdeling. Interieur met gelede ijzeren staanders en spanten en resten van de oorspronkelijke geleiding van de loopkranen. De dichte delen van de kap hebben een samenstel van langs- en dwarsregels. Hal 5 heeft een langgerekt en geknikt zadeldak. De gemetselde vijf traveeën brede voorgevel heeft een geknikte geveltop en oplopend getand fries en lisenen. Overwegend getoogde vensters met segmentvormige strek. Gevelbeëindiging met decoratief metselwerk. De gemetselde achtergevel heeft een geveltop met pleisterwerk en oplopend fries en lisenen en consoles op korte bloktandlijsten. Hier nog de oorspronkelijke meerruits roedenverdeling. Zijgevel met serie 28-ruits vensters op de begane grond en serie 12-ruits vensters daarboven. Nabij de ZO-hoek van de zijgevel bevindt zich een natuurstenen gedenkteken. Interieur met lichte ijzeren kapconstructie. Waardering In fasen tot stand gekomen ensemble van vijf geschakelde fabriekshallen van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische en typologische waarde. en als één van de laatste restanten van zware industrie en scheepsbouw van rond de eeuwwisseling in Amsterdam. Verder van historisch belang als herinnering aan de ontwikkelingvan de Nederlandse ijzer- en machinebouw techniek. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 518492
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
De hallen 1, 2 en 3, gezien vanuit het zuidwesten.

De Van Gendthallen, Hallen van Stork of Werkspoorhallen vormden een belangrijk onderdeel van de fabriek van Werkspoor-Stork op Oostenburg in Amsterdam. De gebouwen hebben de status van rijksmonument.

Geschiedenis

De vijf geschakelde hallen zijn in verschillende fases eind 19e eeuw gebouwd. De gebouwen staan in de zuidwesthoek van het terrein begrensd door de Wittenburgervaart, de Oostenburgerdwarsvaart, de Oostenburgervaart en de spoorlijnen langs de Parallelweg.

De hallen werden gebouwd naar aanleiding van een bestelling van 40 locomotieven en 400 wagons uit Zuid-Afrika die uitbreiding van de fabriek noodzakelijk maakte. Het bedrijf heette destijds nog de Nederlandse Fabriek van Werktuigen en Spoorwegmaterieel. In 1898 werden de hallen nummer 1, 2 en 3 voltooid (de 3 meest westelijk) naar ontwerp van A.L. van Gendt. De functionele baksteenarchitectuur was opgesierd met neorenaissance-elementen in de gevels. In 1903 werd hal 5 naar ontwerp van de gebroeders Van Gendt gebouwd, op een eindje van hal 3, en in 1905 hal 4 (tussen 3 en 5).[1] Hal 5 werd in 1910 verlengd. De hallen hebben grote lichtkappen over de gehele lengte.

In de hallen werd de eerste gietijzeren dieselscheepsmotor gebouwd, in 1903. De hallen werden ook gebruikt voor het maken van scheepsmotoren. Hal 5 deed dienst als locomotiefwerkplaats, hal 4 deed dienst als turbinestelplaats.

In 1922 brandden hal 4 en 5 gedeeltelijk af. Ze werden direct naar oorspronkelijk ontwerp hersteld, onder leiding van G.J. Langhout.

Foto's

Externe link


Monumenten in de buurt van Hallen van Stork in Amsterdam

Huis, wegens de zandstenen onderdelen van de gevelhals

Oostenburgergracht 37
Amsterdam
Huis, wegens de zandstenen onderdelen van de gevelhals (plm 1750).

Lijnbaan

Oostenburgergracht 75
Amsterdam
Lijnbaan O.I.Compagnie, voorgebouw. Breed gebouw onder schilddak (1660) met gevel waarin door gebeeldhouwd fronton gedekte middenrisaliet. Z..

Pand met gevel onder rechte lijst en dakvoorschot

Oostenburgergracht 11A
Amsterdam
Pand met gevel (18e eeuw) onder rechte lijst en dakvoorschot (3e kwart 19e eeuw).

Admiraliteitslijnbaan

Oostenburgergracht 79
Amsterdam
Admiraliteitslijnbaan. Ter diepte van vier traveeën bewaard gebleven deel, met trapeziumgevel (1660) waarin ten dele verticaal gekoppelde k..

Pand met gevel onder in het midden verhoogde lijst met consoles

Oostenburgergracht 1A
Amsterdam
Pand met gevel onder in het midden verhoogde lijst met consoles (3e kwart 19e eeuw; gevel en huis in de kern ouder).

Kaart & Routeplanner

Route naar Hallen van Stork in Amsterdam