Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Winkel in Amsterdam

Gebouw

Spui 10
1012WZ Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1891-1892
Architect: Eduard Cuypers


Beschrijving van Winkel

Inleiding In 1891-1892 tot stand gekomen WINKEL. De opdracht werd verstrekt door de firma 'H.F. Jansen & Zonen', meubel- en tapijtmagazijn. Het pand verving drie grote oude pakhuizen waarin een in 1891 afgebrande 'stoomtimmerfabriek' gevestigd was. In het pand bevonden zich naast verkoopruimten tevens werkplaatsen en kantoren. Aan drie zijden vrijgelegen pand. De twee representatieve gevels zijn gelegen aan het Spui. Een derde minder uitgewerkte gevel is gelegen aan de Rozenboomsteeg. Het pand past binnen de schaalvergroting rond het gedempte Spui. De architect was Ed. Cuypers. Gebouwd in de stijl van de neo-renaissance en met een metropolitische allure. De specifieke indeling van de representatieve gevels aan de zijde van het Spui lijkt overeenkomsten te hebben met vroege Amerikaanse wolkenkrabbers. Op de begane grond bevond zich de entree aan de lange zijgevel aan het Spui. Op deze begane grond naast de verkoopmagazijnen tevens salons in de hoeken, een wachtkamer en een trappehuis. Er was verder sprake van een entresol. Het trappehuis werd met een lichtkap afgesloten. Ook de vide werd met een lichtkap afgesloten. In het gebouw is later nog de Holland-Afrika-Lijn gevestigd geweest. Omschrijving Op een nagenoeg vierkant grondplan tot stand gekomen winkelmagazijn met aan de zijde van het Spui sterk symmetrisch gelede gevels. Boven het maaiveld laten zich vier bouwlagen onderscheiden: een begane grond, een entresol, twee verdiepingen onder een kap. De gevels zijn opgetrokken met afwisselend gebruik van natuursteen, marmer, vermetselde lichtrode baksteen en ten dele zichtbare ijzerconstructies. Het geheel wordt afgesloten door een viertal schuinopgaande dakschilden gedekt met shingles. Na een wit fries met geprofileerde lijst en een recent hekwerk volgt een plat dak. Rondom recente dakvensters. Aan de korte en lange gevels aan het Spui respectievelijk vier en vijf dakkapellen. Aan de lange zijde is de middelste dakkapel groter uitgewerkt. De kapellen hebben T-vensters met flankerende pilasters en een top als bij een tuitgevel. Verder eenvoudige geprofileerde kroonlijst. Aan de onderzijde worden de kapellen met elkaar verbonden door een eveneens witgepleisterde risalerende wering. De vijf travee├źn brede zuidgevel, de lange gevel aan de zijde van het Spui, toont een tweedeling. De begane grond en entresol vormen als hoge sokkel een geheel. In het midden van deze gevel bevindt zich de voornaamste entree. Links en rechts een pilaster uit gestapelde natuurstenen blokken. Geprofileerde hardstenen plint. 'Kapiteel' als onderdeel van een over de gehele breedte lopend geprofileerd fries. Hierboven puibalk of cordonlijst. Op de hoeken van de gevel een bredere natuurstenen pilaster. Aan de rechterzijde een met lijst opgelegd veld met ornamenten als krulwerk en maskerons. Aan de linkerzijde een rijker dergelijk veld met verder rolwerk, spiegel en afsluitend bouwplastiek in de vorm van een dragende engel. De delen van de pui tussen de pilasters tonen donkere scheidende pijlers met een Corinthisch kapiteel. Brede en hoge winkelruiten. Boven een donkere puibalk de verdere geleding van de ruiten van de entresol. Gedrukte bogen met pijlers op sokkel en met geprofileerd kapiteel en verder zwikken met bewerkt veld. Verdere geleding van de ruiten middels smalle stijlen. De vier travee├źn brede westgevel, de korte gevel aan de zijde van het Spui, is met de zuidgevel vergelijkbaar. Aan de linkerzijde valt een travee op door een andere indeling. Deze travee heeft een meer gesloten karakter door het ontbreken van de winkelruit. In plaats hiervan een eenvoudiger en halfrond afgesloten venster met kalf en geleding. De representatieve zuid- en westgevel tonen beide boven de cordonlijst geveldelen overwegend uit vermetselde baksteen. De zuidgevel toont vijf hoge arcades over twee verdiepingen. Pilasters met blokimitatie op de muurdammen en op de hoeken, natuurstenen basementen en kapitelen en bogen met sluitsteen. Aan weerszijden van de arcade van de middentravee geaccentueerde en hoger doorlopende pilasters. Kapiteel tot onder de kroonlijst. Gekorniste gootlijst op klossen, verder een kleine tandlijst. In de arcades op beide verdiepingen vensters met geleding. Tussen de verdiepingen dichte donkere delen. Venster van de bovenverdieping is getoogd. Hier ook een klein balkon met posten en hekwerk. De benedenverdieping heeft een Frans balkon. Gietijzeren vensterhekjes met wapens en guirlandes. De westgevel toont drie van dergelijke arcades. Geheel links een geveldeel met op de twee verdiepingen elk een venster in natuurstenen kader met lijst en consoles. Het venster van de bovenverdieping heeft een segmentvormig fronton met gevuld timpaan. De zijgevel aan de zijde van de Rozenboomsteeg is witgepleisterd en toont grotendeels asymmetrisch geplaatste vensters met traliewerk of geleding, alsmede deuropeningen voor personen en goederen, alsmede smalle vensters ter verlichting van het trappenhuis. Drietal uitkragende gevellijsten en afsluitende kroonlijst. Waardering Winkel van algemeen belang vanwege zijn architectuurhistorische waarde; belang van het object voor de geschiedenis van de architectuur. Belang van het object vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp en wegens het bijzondere materiaalgebruik. Het object heeft wegens de situering een bijzondere betekenis. Het exterieur heeft ondanks de vele ingrepen zijn oorspronkelijke karakter behouden. De hoge onderpui is kenmerkend voor laat 19de-eeuwse winkelpanden. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 518462
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van Winkel in Amsterdam

Pand met gepleisterde halsgevel met vleugelstukken van ongewoon type en het jaartal in de afdekking

Kalverstraat 150
Amsterdam
Pand met gepleisterde halsgevel (1731) met vleugelstukken van ongewoon type en het jaartal in de afdekking.

Pand met gepleisterde gevel met rechte lijst

Kalverstraat 146
Amsterdam
In de kern 18e eeuwse, in de tweede helft van de 19e eeuw gepleisterde en van een rechte lijst voorziene gevel.

Rechter gedeelte van het in 19e eeuw gewijzigd pand

Rozenboomsteeg 12
Amsterdam
Rechter gedeelte van het in het midden van de 19e eeuw in de tegenwoordige vorm (laag dwars, opzij overstekend dak, voorgevel onder rechte l..

Pand met trapgevel

Spui 11
Amsterdam
Pand met trapgevel, (XVII)

Pand met gevel onder rechte lijst, met uitstalkast in de houten pui

Rozenboomsteeg 10
Amsterdam
Pand met gevel onder rechte lijst, met uitstalkast in de houten pui (alles XIXA).

Kaart & Routeplanner

Route naar Winkel in Amsterdam

Foto's (1)