Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Amsterdamsch Tehuis voor Arbeiders in Amsterdam

Gebouw

Marnixstraat 266 A
1016XS Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1916-1918
Architect: Jan Ernst van der Pek


Beschrijving van Amsterdamsch Tehuis voor Arbeiders

Inleiding Aan de Marnixstraat in 1918-'19 tot stand gekomen Amsterdamsch TEHUIS voor (ongehuwde) Arbeiders (A.T.V.A) naar een ontwerp in Rationalistische trant van J.E. van der Pek in opdracht van de Vereeniging Amsterdamsch Bouwfonds. N.B. Het gebouw is tot stand gekomen met behulp van woningwetgeld. De gemeente nam hierover reeds in 1913 een besluit. Door de oorlog is het gebouw pas in 1918 gereed gekomen. Het tehuis bevatte 360 eenpersoonsslaapkamertjes van 2.20 x 2.90 m. met een vaste wastafel, voorts een conversatiezaal, een lees- en schrijfkamer, een eet- en een koffiezaal. In 1979 is het gebouw ingrijpend gerenoveerd. Omschrijving Op onregelmatige plattegrond en in baksteen opgetrokken tehuis bestaande uit vier naast elkaar geplaatste en hoger opgetrokken paviljoens, uitgevoerd als risaliet (dus twee hoek- en twee middenrisalieten) met elkaar verbonden door drie tussenliggende, lager opgetrokken ondiepe bouwlichamen. De vooruitspringende paviljoens hebben een souterrain, een begane grond, een tussenverdieping en drie verdiepingen. De tussengebouwen hebben een souterrain, een begane grondverdieping, twee bovenverdiepingen en een kapverdieping. De hoekrisalieten worden gedekt door een schilddak; de middenrisalieten door een plat dak; de tussengebouwen door een mansardedak. De overkragende gootlijsten worden gedragen door deels houten en deels gemetselde sierconsoles. De twee middenpaviljoens hebben beiden een grote rondboogvormige ingangspartij. Zoals de hardstenen omlijsting van de boog al aangeeft geeft de linkerentree toegang tot het woonhuis; de rechter tot het eethuis. Beide portieken hebben een opgang d.w.z. een hardstenen trap van tien treden met zware aan de bovenzijde van natuursteen voorziene trapleuningen. De trappen geven op hun beurt weer toegang tot een segmentvormige entree. De portieken hebben een troggewelf met links en rechts van de opgang (thans dichtgemetselde) portiersloges. Het woonhuisportiek heeft nog één oorspronkelijke deur naar het souterrain; het eethuisportiek nog twee in oorspronkelijke staat verkerende deuren. De tussen de paviljoens gelegen bouwlichamen hebben aan de straatzijde een gemetselde borstwering met op regelmatige afstand van elkaar geplaatste ijzeren hekjes waarachter trappen naar het souterrain. Links van het gebouw bevindt zich een poortje en een ijzeren hek die toegang geven tot het achterterrein. Het middelste tussenliggende bouwlichaam heeft aan de achterzijde een entree met opgang. De regelmatig over de gevel verdeelde rechthoekige vensteropeningen zijn voorzien van zesruits schuiframen met zes- of drieruits bovenlichten. De grote rondboogvormige vensteropeningen in de begane grondverdieping van de tussengebouwen zijn voorzien van ramen met een afwijkende roedenverdeling. De gehele gevel is voorzien van uitkragend siermetselwerk, al of niet in een afwijkende kleur. Waardering Amsterdamsch Tehuis voor Arbeiders van algemeen belang vanwege cultuur- en sociaalhistorische waarde als representatief voorbeeld van een tehuis bedoeld voor huisvesting van bepaalde bevolkingscategorieën zoals dat in de twintiger jaren van de 20ste eeuw door het gemeentebestuur werd gestimuleerd. Eveneens van architectuurhistorische en typologische waarde. Bovendien van belang in het oeuvre van J.E. van der Pek. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 518438
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van Amsterdamsch Tehuis voor Arbeiders in Amsterdam

Dwars geplaatst pand met gevel van onregelmatige indeling, afgesloten door een 19e-eeuwse klossenlijst. Goede roedenverdeling in de vensters

Passeerdersstraat 57
Amsterdam
Dwars geplaatst pand (18e eeuw ?) met gevel van onregelmatige indeling, afgesloten door een 19e eeuwse klossenlijst. Goede roedenverdeling i..

Arbeidsbeurs

Passeerdersgracht 30
Amsterdam
Inleiding Een in 1915-1917 tot stand gekomen ARBEIDSBEURS, als instituut voorloper van de huidige arbeidsbureaus. Gebouwd in opdracht van d..

Huis onder twee dwarse daken achter elkaar

Tweede Looiersdwarsstraat 24
Amsterdam
Huis onder twee dwarse daken achter elkaar. Gevel (1e helft 19e eeuw ?) onder (grotendeels verdwenen) rechte lijst.

Jeugdtheater De Krakeling (oorspronkelijk turnzaal)

Nieuwe Passeerdersstraat 1
Amsterdam
Inleiding Aan de oostzijde van de Nieuwe Passeerdersstraat en op beide hoeken van Marnixstraat en Leidsekade in 1886-87 tot stand gekomen T..

Conciërgewoning

Passeerdersgracht 27
Amsterdam
Omschrijving Op een L-vormige plattegrond gerealiseerde conciërge-woning. De plattegrond is aan de zuid-westelijke zijde naar binnen gekni..

Kaart & Routeplanner

Route naar Amsterdamsch Tehuis voor Arbeiders in Amsterdam

Foto's (3)