Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Blauwbrug in Amsterdam

Weg En Waterwerk

Amstel/Brugnummer 236
1000AA Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1883


Beschrijving van Blauwbrug

Inleiding Een in 1883 tot stand gekomen BRUG over de Amstel. De brug verbindt de Amstelstraat met het Waterlooplein/Nieuwe Amstelstraat. Opdracht tot de bouw werd verleend door de Dienst der Publieke Werken van de gemeente Amsterdam. Ontworpen door de architecten B. de Greef en W. Springer. Gebouwd in de stijl van het eclecticisme. Het brugnr. is 236, de brug is echter beter bekend als de Blauwbrug. Deze derde brug ter plaatse werd in 1883 opengesteld en dankt haar naam aan een voorgangster, waarvan het houtwerk in blauwe kleur was geschilderd. In verband met de Internationale Koloniale Tentoonstelling die in 1883 in Amsterdam gehouden werd ontwierpen de toenmalige stadsarchitecten twee Amstelbruggen: de Blauwbrug en de Hogesluis. In verhouding tot de meer op de functionaliteit gerichte negentiende-eeuwse bruggen, hebben deze bruggen een grote allure. De architecten lieten zich mogelijk inspireren door de Parijse Alexander-III brug over de Seine. Voor de helft van de bouwkosten werd bijgedragen door de Amsterdamse Omnibus Maatschappij. Omschrijving Monumentale vaste plaatbrug met drie doorvaarten. Verzwaarde landhoofden van baksteen en natuursteen, op de uiteinden voorzien van natuurstenen pylonen. Men maakte gebruik van blauwe kalksteen. De vaasbalustrade werd uitgevoerd in gepolijste witte kalksteen. Sommige balusters opgevat als kleine pijlers met kapiteel. De leuningen en onderbouw zijn van gietijzer, op het gedeelte boven de doorvaarten. De acht zuilen - vier aan weerszijden - zijn van gepolijst rood Zweeds graniet. Deze zuilen rusten op basement en grote vierkante piëdestal. Halverwege de zuilen een scheepsvorm, dierplastieken en masker. De dierplastieken fungeren als consoles of dragers voor dubbele lantaarns. In totaal zestien lantaarns. Aan de bovenzijde een Ionisch kapiteel en polychrome keizerskroon. De verzwaarde pijlers zijn uitgevoerd in een combinatie van baksteen en gebeeldhouwde natuursteen in de vorm van scheepsboegen. Rechte stalen randliggers met eenvoudig geprofileerde afdeklijst. Waardering Rijk gedetailleerde vaste plaatbrug van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde. Karakteristieke en zeldzame verschijningsvorm, in het bijzonder de verzwaarde landhoofden, de pijlers en de zuilen met lantaarns. De Blauwbrug is redelijk gaaf bewaard gebleven. Tevens van grote situationele waarde als beeldbepalend element en verbindingsschakel tussen de Amsteloevers. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 518352
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Blauwbrug
De Blauwbrug
De Blauwbrug
Algemene gegevens
Locatie Amsterdam
Coördinaten 52° 22′ NB, 4° 54′ OL
Overspant Amstel
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer 518352
Brugnummer 236
Ook bekend als Sophiabrug, Leeuwenbrug
Bouw
Ingebruikname 1883 (huidige)
Gebruik
Weg Amstelstraat
Architectuur
Type verkeersbrug
Bijzonderheden bouwstijl
Blauwbrug
Blauwbrug
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer

De Blauwbrug (brug 236) in Amsterdam is een vaste brug in Amsterdam-Centrum.

Ligging

Ze verbindt de Amstelstraat met het Waterlooplein. Ze overspant daarbij de Amstel. In de directe omgeving liggen de Stopera, de Mozes en Aäronkerk, de Hermitage Amsterdam en de Waterloopleinmarkt.

Geschiedenis

Hier lag een houten ophaalbrug tussen de stad en het eiland Vlooienburg. Zij had toen net als andere bruggen over de Amstel de vorm van de Magere Brug. Het gemeentebestuur van Amsterdam wilde een nieuwe brug in verband met het laten rijden van een tramverbinding. Ze wilde daarbij een brug van luxe aanzien, mede om te kunnen pronken tijdens de Koloniale Tentoonstelling van 1883. Stadsarchitect Bastiaan de Greef en zijn assistent Willem Springer werd gevraagd met een ontwerp te komen ("op dat schoone punt eene eenigszins monumentale brug"). Zij kwamen met een brug in de stijl van de Pont Neuf uit Parijs. De zoon van Willem Springer Jan Springer maakte ontwerpen voor versieringen. Een probleem daarbij was dat als de bogen van de Pont Neuf overgezet werden naar Amsterdam de brug in de modder zou wegzakken, er werd derhalve gekozen voor kortere bogen. Wat wel meekwam naar Amsterdam zijn de stevige brugpijlers, in Parijs nodig om ijsschotsen in de snelstromende Seine van de brug af te houden, maar in wezen nutteloos in de traag stromende Amstel. De brug werd in 1883 opengesteld. Het wordt sindsdien gezien als één van de markantste bruggen van de stad, ondanks dat de brug diverse malen aangepast moest worden. [1] Na opening barstte kritiek los, de brug werd te pompeus gevonden voor Amsterdam.

Bij de restauratiewerkzaamheden in 1938/1939 werd bruggenarchitect Piet Kramer ingeschakeld. Hij moest ervoor zorgen dat de ijzeren liggers vervangen werden door betonnen liggers om het toegenomen (zwaarder) verkeer te kunnen dragen. De brug viel in de route vallend onder de nota "Voorlopig schema van verkeersverbeteringen". De brug mocht daarbij niet zwaarder worden, men had angst dat bij een (nog) zwaardere belasting ook de fundering vernieuwd moest worden. De brug kreeg toen een enigszins ander uiterlijk (wijder uitzicht op de rivier, brugschilden verdwenen). Zijn wijzigingen in het uiterlijk werden overigens in 1999 bij een nieuwe restauratie weer teruggedraaid, ook kreeg zij toen haar oorspronkelijk blauwe uiterlijk weer terug.

Sinds 1903 rijdt tramlijn 9 over de brug. In 1982 is lijn 14 daarbij gekomen.

Op 30 april 1980, de dag waarop prinses Beatrix werd ingehuldigd als koningin van Nederland, vonden hier rellen plaats tussen krakers en de ME. Op dit treffen baseerde A.F.Th. van der Heijden het verhaal voor zijn roman De slag om de Blauwbrug.

Naam

De naam blauwbrug is afkomstig van de bijnaam van de oude bruggen die hiervoor 1883 lagen, zij hadden blauwe leuningen. In de loop der jaren had brug andere bijnamen. Koning Willem III der Nederlanden wilde zijn invloed aanwenden om de brug in 1839 met Sophiabrug te vernoemen naar zijn vrouw Sophie van Wurtemberg. De bijnaam Leeuwenbrug dateert uit de tijd dat er vermoedelijk leeuwenkoppen te zien waren op de houten brugleuningen. De brug heeft in Bloubrik een Jiddische naam. Het was de toegang tot de vroegere Jodenbuurt die vanaf daar begon. De 'Bloubrik' komt voor in tal van gezegden in het Jiddisch; allemaal over hoe iemand nooit loskomt van zijn achtergrond, al heeft hij/zij er nauwelijks iets mee te maken.[2]

Kunst

Frans V. Vink legde een verband tussen de weelderige lantaarns op de brug en die op Place de la Concorde. Voorts wijst hij op overeenkomsten met de Schloßbrücke in Berlijn met haar gietijzeren versierselen. Op de blauwbrug werd dat vertaald naar acht granieten pylonen met kalkstenen balustrades. De pylonen zijn afgewerkt met keizerskronen. Johannes Leendert Scherpenisse heeft tussen 1905 en 1913 de Blauwbrug veelvuldig gefotografeerd.

Afbeeldingen


Monumenten in de buurt van Blauwbrug in Amsterdam

Hoekhuisje onder schilddak

Amstel 200
Amsterdam
Hoekhuisje (XVII) onder schilddak.

Pand met gelaagde zandstenen gevel onder triglyfenlijst

Amstel 208
Amsterdam
Pand met gelaagde zandstenen gevel onder triglyfenlijst (plm 1670/73, waarschijnlijk door Adriaan Dortsman). Attiek verdwenen; modern dak, d..

Huis waarvan de gevel wordt bekroond door een latere punttop

Amstelstraat 49H
Amsterdam
18e eeuws huis waarvan de gevel wordt bekroond door een latere punttop.

Pand met gevel onder rechte lijst met consoles

Amstel 204
Amsterdam
Pand met gevel onder rechte lijst met consoles (XVIII A). Versierde stoep met drie bladbalusters.

Pand met gelaagde zandstenen gevel onder triglyfenlijst met attiek

Amstel 210
Amsterdam
Pand met gelaagde zandstenen gevel onder triglyfenlijst met attiek (plm 1670/ 73, waarschijnlijk door Adriaan Dortsman). Deur- en vensterope..

Kaart & Routeplanner

Route naar Blauwbrug in Amsterdam

Foto's (5)