Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Constantiawoningen in Amsterdam

Woonhuis

Willemsstraat 149 A
1015JC Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1863-1864


Beschrijving van Constantiawoningen

1210 Inleiding Op een vierkant terrein, rondom een groen binnenhof, in 1863-1864 opgetrokken woningbouwcomplex bestaande uit 36 woningen in neo-classicistische stijl naar een ontwerp van P.J. Hamer in opdracht van de in 1863 door J. van Eik opgerichte 'Stichting voor den Ambachtsstand-Constantiawoningen'. De woningen waren (kosteloos) bestemd voor 'werklieden ouder dan zestig jaar die minstens twaalf jaar bij één en dezefde patroon in enig vak van nijverheid waren werkzaam geweest'. Omschrijving Rondom een carré-vormig binnenhof uit baksteen opgebouwd woningbouwcomplex bestaande uit 2 bouwlagen onder een schilddak bedekt met zwarte pannen. Op regelmatige afstand van elkaar geplaatste hoog opgemetselde schoorstenen. Overstekende gootlijst met daaronder een over de gehele breedte van de gevel lopend fries met siervoluten. De middenpartij en de hoekpartijen zijn voorzien van lisenen van beurtelings baksteen en wit geschilderd pleisterwerk. De voorgevel aan de Willemsstraat is symmetrisch met een licht naar voren springende middenpartij en hoekpartijen. De middenpartij wordt geflankeerd door gekoppelde, met afwisselend stuc en baksteen geblokte pilasters. Boven de middenpartij een gebogen, neo-maniëristisch, fronton waaronder in metselwerk 'CONSTANTIA' staat genoteerd. In de middenpartij toegang, voorzien met pleisterwerk en driehoekig fronton, tot overbouwde gang welke toegang naar de hof verleent. Boven de toegang een met metselwerk omringd kruisvenster. De vleugels tussen beide hoekpartijen en de middenrisaliet maken een gesloten indruk doordat de blinde vensters ver uit elkaar staan. Boven deze vensters gepleisterde sluitstenen. De hoekpartijen hebben tussen de beganegrond en de verdieping een gepleisterd fries. De kruisvensters zijn voorzien van gepeisterde hoek- en sluitstenen. Alle vensters op de verdieping voorzien van trekstangen. Dakkapellen met klauwstukken. In de gevel verder sierijzeren muurankers. Aan de binnenhof is de ingangspartij eveneens geaccentueerd door geblokte lisenen met daarboven een breed fries waarop een opengewerkte toren met rondbogen aan alle vier zijden. Eveneens een fries tussen de verdiepingen. De toegangspoort is met pleisterwerk omgeven. Dit geldt tevens voor alle deuren op de beganegrond. Op de verdieping zijn de smallere kruisvensters aan de bovenzijde door pleisterwerk omgeven. Breed, met siervoluten voorzien, fries onder de overstekende dakgoot. Sierijzeren muurankers. Waardering In neo-classicistische stijl opgetrokken arbeiderswoningen van belang vanwege de architectuurhistorische waarde alsmede van cultuurhistorisch belang als verenigingsbouw ten behoeve van bejaarde arbeiders. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 518324
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Constantiawoningen, 1863/64

Constantia is de naam van een woningbouwcomplex rondom een groen binnenhof aan de Willemsstraat 149-165 in Amsterdam, dat in 1863 in neoclassicistische stijl werd gebouwd. De 36 woningen werden in opdracht van de 'Stichting voor den Ambachtsstand - Constantia Woningen' ontworpen door architect Pieter Johannes Hamer.

De woningen waren (vrij van huur) bestemd voor werklieden ouder dan zestig jaar die minstens twaalf jaar bij één en dezelfde patroon in enig vak van nijverheid waren werkzaam geweest.[1] Het hofje is sinds 2002 een rijksmonument.[2]

Indeling

Entree van Constantiahofje

De entree heeft een klassieke opzet zoals veel hofjes in Nederland zijn opgezet. Ook de plattegrond ervan is traditioneel. Boven de deuren zijn bovenlichten te zien die zijn versierd met een levensboommotief. In het hofje stond een waterpomp en er was een bleekweide ingericht. Boven de achtervleugel aan het binnenhof staat een torentje, zoals vaker te zien is in traditionele hofjes. In 1868 bouwde de stichting naast het hofje nog 12 woningen (Willemsstraat 145 en 147). Waarschijnlijk in 1873 volgden de vrijwel identieke woningen aan de Willemsstraat 143, alles ontworpen door Pieter Hamer. Op deze panden zijn de gevelletters Constantia woningen aangebracht.

Naam

De woningen werden vernoemd naar Constantia van Loon, de vrouw van Joshua van Eik, de voorzitter van de Vereeniging ten behoeve der Arbeidersklasse te Amsterdam (VA). De voorzitter van deze vereniging richtte in 1863 de Stichting voor den Ambachtsstand - Constantiawoningen op, als een onderafdeling van de Vereeniging, speciaal voor de bouw van deze woningen.

Eigendom en gebruik

Constantiahofje

Na de dood van het echtpaar Van Eik in 1878 kreeg de stichting de naam Vereeniging Van Eik Stichting-Constantia-Woningen, die het hofje ging beheren. In 1921 droeg deze stichting de woningen over aan de VA. De bejaarden die er toen nog woonden, mochten er tot hun dood vrij van huur blijven wonen. De gemeente kocht in 1962 alle aandelen van de vereniging, op één na. De VA droeg in 1973 het beheer en onderhoud van al haar vastgoedbezit over aan het Woningbedrijf Amsterdam, een dienstonderdeel van de gemeente Amsterdam. Dit gebeurde omdat het voor de woningbouwvereniging steeds moeilijker werd om dit zelf te bekostigen uit de lage huuropbrengsten. De gemeente kocht het toen nog niet. Dat gebeurde alsnog in 1984, nadat een patstelling met 's Rijks fiscus werd beslecht.

Renovatie

Tussen 1980 en 1990 heeft het Gemeentelijk Woningbedrijf Amsterdam alle woningen gerenoveerd. Daarbij werden ook de plattegronden ingrijpend gewijzigd. De oorspronkelijke eenkamerwoningen zijn toen samengevoegd tot grotere eenheden.

Het Gemeentelijk Woningbedrijf Amsterdam werd in 1994 geprivatiseerd in de Stichting Het Woningbedrijf Amsterdam. Tussen 2004 en 2014 fuseerde deze stichting met woningcorporaties in Amsterdam, Almere, Haarlem, Haarlemmermeer, Noord-Kennemerland en Weesp tot de huidige Stichting Ymere, waardoor een van de grootste woningcorporaties van Nederland ontstond. De Constantiawoningen worden daardoor tegenwoordig verhuurd door deze woningcorporatie, volgens de toewijzingsregels die gelden voor alle sociale woningbouw.


Monumenten in de buurt van Constantiawoningen in Amsterdam

Pand met gevel onder rechte lijst

Goudsbloemstraat 132
Amsterdam
Pand met gevel onder rechte lijst (1e helft 19e eeuw). Op de verdieping twaalf- en negenruitsvensters.

Pand met halsgevel waarvan de topelementen grotendeels zijn verdwenen

Goudsbloemstraat 130
Amsterdam
Pand met halsgevel (1e helft 18e eeuw) waarvan de topelementen grotendeels zijn verdwenen. Op de verdiepingen negenruits vensters.

Bouwblok behorend tot het jordaancomplex

Goudsbloemstraat 125
Amsterdam
Inleiding Bouwblok behorend tot het Jordaancomplex uit 1896 naar ontwerp van J.E. van der Pek aan de Goudsbloemstraat. Omschrijving Op ..

Huis waarvan de gevel wordt bekroond door een gebeeldhouwde zandstenen lijst, van elders afkomstig

Lindengracht 276
Amsterdam
Huis uit XIX B waarvan de gevel wordt bekroond door een gebeeldhouwde zandstenen lijst, van elders afkomstig (XVIIIa).

Pand met gevel onder rechte lijst

Lijnbaansgracht 18A
Amsterdam
Pand met gevel onder rechte lijst (1e helft 19e eeuw). In de meeste vensters nog een ruitverdeling in negenen.

Kaart & Routeplanner

Route naar Constantiawoningen in Amsterdam