Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Artis: dierenverbijf gebouwd als apenhuis in Amsterdam

Gebouw

Plantage Kerklaan 36
1018CZ Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1908-1909


Beschrijving van Artis: dierenverbijf gebouwd als apenhuis

Inleiding DIERENVERBIJF (13) omstreeks 1900 gebouwd als apenhuis, onderdeel van het Artiscomplex. Het gebouw is ontworpen in een een rationalistische baksteen architectuur en ligt in de westelijke helft van het park tegen de noordgrens. Omschrijving Het op een rechthoekig grondplan ontworpen gebouw telt één bouwlaag en vertoont een symmetrische opbouw met een centraalpaviljoen met twee lagere zijvleugels. Tegen het centrale paviljoen is aan de zuidzijde een grote, driezijdig gesloten serre-uitbouw aangebracht. Aan deze zijde tevens de buitenkooien. De gevels zijn voornamelijk opgebouwd uit vermetselde baksteen, verder gebruik van natuursteen en gepleisterde geveldelen. De hoekpartijen worden geaccentueerd door torenachtige opbouwen met smalle gekoppelde gevelopeningen, een uitgemetselde kroonlijst en een schilddak, waarop een piron. Het middenpaviljoen wordt met een plat dak afgesloten. De lagere vleugels aan weerszijden worden grotendeels afgesloten met een segmentvormig tunneldak. Oorspronkelijke dakbedekking met asfalt papier; thans (XXd) vervangen door bitumineuze dak bedekking. In deze tunneldaken verder nog daklichten. Onder de geprofileerde gootlijst van het tunneldak bevindt zich een ononderbroken rij vensters ter verlichting van de binnenruimte. Hieronder nog de schuine dakschilden. Aan de zuidzijde bevinden zich op de rand van de gevelbeëindiging en de schuine dakschilden series gemetselde ventilatiekokers. De serre-uitbouw wordt afgedekt met een samengesteld dak met lage mansarde-knik. Op dit dak verder enkele daklichten en hoger opgetrokken deel in de vorm van een zadeldak. De serre-uitbouw doet dienst als buitenkooi. Hierin hekwerk en traliewerk en een recente (XXd) ombouw. In de achterwand enkele luiken en lichtopeningen naar de nachtkooien. Links en rechts van deze uitbouw de buitenkooien grenzend aan de vleugels. Gepleisterde en witgeschilderde achterwanden. In de uiteinden van de beide zijvleugels bevinden zich de toegangen in de vorm van een wijde poortdoorgang. Recente toegangsdeur (XXd) in portiek met tongewelf. Trap met vijf treden en afwisselend gebruik van natuursteen en v ermetselde baksteen. Boven deze toegangen enkele delen van een onderbroken cordonlijst en een keramische en polychrome gevelsteen met intitialen van de dierentuin en afbeeldingen van enkele apen. Achter dit deel van de voorgevel is de segmentvormige en gemetselde afsluiting zichtbaar van de tunneldaken van de vleugels. Verder eenvoudig gemetselde zijgevels met groot getoogd venster met radiale roedenverdeling. Aan de rechterzijde bevindt zich het verbindend bouwdeel naar het reptielenhuis. De achtergevel aan de Plantage Doklaan toont een met de voorgevel corresponderende verdeling. Hier valt op dat het middenpaviljoen even diep is als de overspanning van de tunneldaken. De afsluitende gevel is dan ook teruggezet ten opzichte van de gemetselde gevel op de rooilijn. Aan de binnenzijde ontstaat zo een 'zijbeuk' voor dienstdoeleinden. In de afsluitende gevel verder nog de uitkragende schoorsteen met rookgaten en afsluitende dekplaat. Verschillende eenvoudige vensters alsmede een eenvoudige achteruitgang. Inwendig heeft het gebouw een grote ongelede ruimte voor het publiek. In de kap is een bijzondere spantconstructie zichtbaar. Waardering Dierenverblijf (apenhuis) van algemeen belang als historisch-functioneel onderdeel van het Artis-complex. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 518279
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van Artis: dierenverbijf gebouwd als apenhuis in Amsterdam

Ingangshek en kiosken van Artis

Plantage Kerklaan 36
Amsterdam
Ingangshek en kiosken van Artis. Twee vierkante kiosken waartussen hek met door vergulde adelaars bekroonde pijlers (XIXc).

Artis: kantoorgebouw (zogenaamde Ledenlokalen) en hoofdgebouw van Artis-complex

Plantage Kerklaan 36
Amsterdam
Inleiding In 1868 door de architect G.B. Salm in eclectische stijl in opdracht van Natura Artis Magistra ontworpen KANTOORGEBOUW(2), de zog..

Artis: dierenverblijf (bekend als het Minangkabauhuis)

Plantage Kerklaan 36
Amsterdam
Inleiding DIERENVERBLIJF (22) bekend als het Minangkabauhuis, in 1916 gebouwd als onderkomen voor kleine hoefdieren, onderdeel van het Arti..

Artis: Artisvijver met twee identieke bruggen

Plantage Kerklaan 36
Amsterdam
Inleiding VIJVER, de zogenaamde 'Artisvijver', met een tweetal identieke kleine BRUGGEN(15), onderdeel van het Artiscomplex. De vijver is e..

Artis: wolvenhuis

Plantage Kerklaan 36
Amsterdam
Inleiding Vroeg 19de-eeuws, in oorsprong dienend als uitspanning genaamd 'Eik en Linde'. Later, na overname door Artis verbouwd tot WOLVENH..

Kaart & Routeplanner

Route naar Artis: dierenverbijf gebouwd als apenhuis in Amsterdam

Foto's (2)