Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Latijnse School in Gemert

Gebouw

Ruijschenberghstraat 3 a
5421KR Gemert (gemeente Gemert Bakel)
Noord Brabant

Bouwjaar: 1887


Beschrijving van Latijnse School

(onderdeel I) Omschrijving De SCHOOL bestaat uit een éénlaags pand met grote verdiepingshoogte op een langgerekte plattegrond onder plat dak met dakschilden. De voorgevel is symmetrisch van opzet en voorzien van een middenrisaliet en hoekrisalieten. De hoekrisalieten hebben een trapgevel, de middenrisaliet is voorzien van een opbouw met steil tentdak met smeedijzeren bekroning. Dakschilden en tentdak zijn gedekt met leien in maasdekking. Het pand is uitgevoerd in rood-oranje baksteen, voorzien van een plint in donkere baksteen en gele speklagen. Boven de ramen, gevat in een geprofileerde bakstenen omlijsting, bevinden zich korfbogen. Deze zijn van rode baksteen gemaakt met aanzet- en sluitstenen uitgevoerd in natuursteen, sluitstenen zijn van een diamantkop voorzien. Direkt onder de geprofileerde goot is een tandlijst in gele en zwarte baksteen zichtbaar. In de hoekrisalieten bevinden zich smalle opgeklampte deuren met bovenlicht, een vierruitsraam met glas-in-lood. In de korfbogen erboven bevinden zich gepleisterde boogvelden met geschilderde voorstelling, links is dat het wapen van landcommandeur van Ruyschenbergh (stichter van de latijnse school) met het jaartal 1587 en een banderol met opschrift SOLI DEO GLORIA. Rechts is het wapen van paus Leo XIII zichtbaar met in een banderol het opschrift LUMEN IN CAELO. De trapgevels daarboven zijn voorzien van zesruitsraam, gevuld met glas-in-lood in geometrische vormen. De gevels worden bekroond door siervazen. De middenrisaliet bevat op de begane grond een gedenksteen met opschrift L.J. KLAASSEN/BIJ ZIJN/30-JARIG RECTORSCHAP/GEMERTS INGEZETENEN IN/DIEPGEVOELDE DANKBARE/HERINNERING 1880-1910. Erboven is een rondbogige blindnis aangebracht met gepleisterd veld waarin het opschrift DOM en in gotische letters PIETAS PROFIS/LIBERALITATE... In een rechthoekig veld daarboven GYMNASIUM. In een rondboognis in de opbouw van de risaliet is het beeld van de Heilige Catharina geplaatst. In de top een rond raam, gevuld met glas-in-lood. Tegen de zijkanten van de toren zijn blindnissen, gevuld met polychroom metselmozaiek zichtbaar. De gevels zijn voorzien van hoge brede ramen met roedeverdeling. De korfbogen zijn uitgevoerd als op de risalieten, in de boogvelden is polychroom metselmozaiek aangebracht. In het dakvlak zijn dakkapelletjes aanwezig, elk met een zadeldak en windveer met smeedijzeren bekroning. In het hout van de topgevel is een gesneden driepas zichtbaar. Spitsboograam waarvan het bovenlicht met glas-in-lood is gevuld. In de gevel zijn smeedijzeren ankers zichtbaar. Tegen de linkerzijgevel is een éénlaags blokvormige aanbouw onder schilddak aanwezig. Aan de voorzijde daarvan een opgeklampte deur. In het interieur is de oorspronkelijke indeling in grote lijnen bewaard gebleven. Op zolder een tongewelf met gordelbogen op consoles, geheel wit gestuct. Van de inrichting zijn onder andere het trappenhuis met trap en de paneeldeuren met omlijsting nog in oorspronkelijke staat. Waardering Het geheel is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde vanwege de oorspronkelijke functie en kenmerkt de geestelijke ontwikkeling in Gemert als onderwijscentrum van de Peel. Het heeft belang vanwege de herinnering aan het eens bloeiende onderwijssysteem van de Latijnse scholen. Het heeft architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een schoolgebouw in een mengeling van stijlvormen. Het is gaaf bewaard gebleven en als voorbeeld van een vroegere Latijnse school uiterst zeldzaam. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 518081
Laatste wijziging: 2014-12-09 19:55:05.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Voormalige Latijnse School van Gemert

De Latijnse school van Gemert heeft een bijzondere geschiedenis. Ze heeft, anders dan de meeste andere scholen van dit type, geen middeleeuwse oorsprong maar bleef langer dan veel andere bestaan.

De school is in 1587 opgericht door Hendrik van Ruijschenbergh, die commandeur was van de Duitse Orde. Deze commandeur was de contrareformatie toegedaan en tot de aanbevelingen van het Concilie van Trente hoorde ook de zorg voor degelijk godsdienstonderwijs, het oprichten van seminaries enzovoort. De school werd dan ook opgericht tot lof van God almachtig en tot voordeel der christenheid, voornamelijk voor de bloeiende jeugd. Er werden beurzen verleend aan armere studenten.

De Latijnse School van Gemert bloeide eeuwenlang. Men studeerde er etymologica, syntaxis poësis en later ook retorica. Vele afgestudeerden van deze 4-jarige opleiding gingen aan de Katholieke Universiteit van het Hertogdom Brabant te Leuven studeren, vaak in de studierichting theologie. Zo werd in 1728 te Leuven de studentenvereniging Congregatio Municipii Gemertianii opgericht. Een van de eerste leerlingen van de school was waarschijnlijk Laurentius Keizer, die in 1621 de eerste president werd van het College te Leuven, dat eveneens door de Duitse Orde was gesticht.

In 1887 bestond de school 300 jaar. Het eeuwenoude gebouw werd toen gesloopt en vervangen door een nieuw gelegen aan de Ruijschenbergstraat. In 1891 kwam dit gebouw gereed. Aan de voorgevel zijn de kleurige wapens van Hendrik van Ruijschenberg te vinden, met de leuze: Soli Deo Gloria, en van Paus Leo XIII, met de leuze: Lumen in caelo.

De school groeide nog tientallen jaren lang en in 1958 werd een nieuw gebouw neergezet. Na 1965 kwam er echter een eind aan deze bloei, want de animo om priester te worden stagneerde. In 1971 werd het onderwijs stopgezet. Middelbaar onderwijs werd voortaan geboden door onder meer het Macropedius College (1975-1996). Vanwege een fusie met de overige scholen voor voortgezet onderwijs in Gemert en omgeving werd die naam vervolgens veranderd in Commanderij College. Het gebouw van de vroegere Latijnse School aan de Ruijsenbergstraat is gerestaureerd en biedt onderdak aan het gemeentearchief van Gemert-Bakel en aan de heemkamer.


Monumenten in de buurt van Latijnse School in Gemert

Woonhuis, éénlaags blokvormig pand onder plat dak met dakschilden gedekt met leien

Ruijschenberghstraat 3b
Gemert (Gemeente Gemert Bakel)
(onderdeel II) Omschrijving Rechts van de school is, aan de straat grenzend het WOONHUIS gebouwd. Het is een éénlaags blokvormig pand on..

Den Hubert

Ruijschenberghstraat 6
Gemert (Gemeente Gemert Bakel)
Huis "Den Hubert", een in de huidige staat vnl. XVIIIe eeuws huis met in de XIXe eeuw gewijzigde voorgevel. Bakstenen huis onder zadeldak tu..

Postkantoor met direkteurswoning, nu met horecabestemming

Kerkstraat 60
Gemert (Gemeente Gemert Bakel)
Inleiding POSTKANTOOR met DIREKTEURSWONING, nu met horecabestemming. Gebouwd in 1893-1894 door een rijksbouwmeester met elementen van chale..

Onderkelderd, gepleisterd pand onder pannen zadeldak, tussen puntgevels met toppilasters

Kerkstraat 24
Gemert (Gemeente Gemert Bakel)
Onderkelderd, gepleisterd pand onder pannen zadeldak, tussen puntgevels met toppilasters. In de voorgevel jaartalankers: (16)77. In de vrijs..

Woonhuis, gebouwd in een eclectische stijl

Kerkstraat 12
Gemert (Gemeente Gemert Bakel)
Inleiding. WOONHUIS, gebouwd circa 1860 in een eclectische stijl. Oorspronkelijk leerlooierswoning. De woning heeft daarna een horecabestem..

Kaart & Routeplanner

Route naar Latijnse School in Gemert

Foto's (1)