Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Bonifatiuskerk in Zaandam

Kerkelijk Gebouw

Oostzijde 14
1502BG Zaandam (gemeente Zaanstad)
Noord Holland

Bouwjaar: 1899-1900
Architect: A.A. Margry en J.M. Snickers


Beschrijving van Bonifatiuskerk

Inleiding Aan St. Bonifatius gewijd rooms-katholiek KERKGEBOUW in 1899-1900 gebouwd naar ontwerp van A.A. Margry en J.M. Snickers, hoofdonderdeel van het kerkcomplex "St. Bonifatius". Omschrijving Georiënteerde driebeukige kruisbasiliek op zware Amsterdamse fundering met spaarbogen. Het schip wordt met een zadeldak, de zijbeuken met lessenaardaken gedekt. In de westgevel is een toren opgenomen op rechthoekig grondplan met aan weerszijden een octagonale traptoren en een bekroning in de vorm van een hoge en steile achtzijdige spits. De kerk is opgemetseld in grauwe baksteen in kruisverband. Rond vensters en deuren en in decoratieve lijsten zijn verschillend geprofileerde bakstenen toegepast. De montantstenen in de voorgevel zijn uitgevoerd in natuursteen, evenals de roosvensters in de voorgevel en de transeptarmen. Er is natuursteen toegepast in de lisenen, pinakels, gevellijsten en in banden in de gevel. De kap is gedekt met leien in Rijndekking en voorzien van een aantal kleine dakkapellen. De voorzijde (W) van de kerk wordt gedomineerd door de brede basis van de toren. Deze heeft een zeer steile achtkantige spits met galmgaten en wijzerplaten in dakkapellen aan vier zijden. Aan de noord- en zuidzijde van de toren een kleine aankapping. Op de begane grond bevindt zich tussen de achthoekige traptorens een portaal waarin een zware houten dubbele deur met een groot bovenlicht met driepasbogen en roosvensters. De deur is beslagen met gekrulde smeedijzeren scharnieren. Boven het portaal een groot vensters met gekoppelde spitsbogen en een groot roosvenster in het boogveld. De achtkantige traptorens worden bekroond met achtzijdige spitsen. De muren van de torens hebben in hoogte verspringende vensters. Links van de ingang bevindt zich een 3/8 doopkapel die tegen de kerk aangekapt is. Hierboven zijn twee bifore vensters. In de gevel rechts van de toren is een tweede, soberder portaal opgenomen. Hierboven bevinden zich twee bifore vensters. De zijgevels van de kerk worden bepaald door de transeptarmen waarin op de begane grond een dubbele houten deur is geplaatst met een groot venster erboven, waarin vier spitsboogramen en een groot roosvenster zijn opgenomen. De gevels van de zijbeuken hebben per travee een spitsboogvenster. In de lichtbeuk bevinden zich ook spitsboogvensters. De absiden hebben in alle zijden een spitsboogvenster, de aanbouwen zoals de sacristie hebben schuifvensters onder een gebogen strek. Achter de centrale absis bevindt zich de voormalige stookruimte waarin nu een werkplaats is ondergebracht. De zuidelijke uitbouw herbergt de sacristie. Deze ruimte is tevens bereikbaar via een lange gang die langs de kerk loopt en toegankelijk is vanuit de tussenbouw tussen de kerk en de pastorie. In de sacristie zijn een aantal originele kasten aanwezig, evenals de kluis. In de vloer van deze ruimte bevindt zich de toegang tot de kelder onder het koor. Het interieur met vaste meubilering en tegelvloer is vrijwel geheel oorspronkelijk. Tegen de westgevel bevindt zich boven de hoofdingang een bordes met daarop een tweeklaviers orgel met 16 registers gemaakt door J.J. Mitterreither in 1786. Hierna volgen vier traveëen tot aan het transept, dat geen zijbeuken heeft en nauwelijks buiten het schip uitsteekt. Het koor bestaat uit twee traveëen en wordt afgesloten door een 7/12 absis in de middenbeuk en een 5/8 absis in iedere zijbeuk. De 7/12 absis heeft in vijf vlakken gebrandschilderd glas met verwijzing naar het leven van Bonifatius. Het gepolychromeerde houten tongewelf van schip en transept wordt, met de kruisribgewelven in de zijbeuken, gedragen door gepleisterde bakstenen bundelpijlers met natuurstenen kapitelen. Tussen de scheibogen en de lichtbeuk bevindt zich het triforium met hierboven, gescheiden door een decoratielijst, de vensters. In de zuidoostelijke hoek van de kruising staat een houten preekstoel (geplaatst in 1923). In de noordwestelijke hoek van de kerk, direct links naast de hoofdingang bevindt zich de genoemde doopkapel, voorzien van deels koperen doopvont en tegelwerk (omstreeks 1923). De drie absiden hebben elk een altaar uit de ateliers van Margry en Snickers te Rotterdam, uitgevoerd met een marmeren basis en een rijk gedecoreerd houten bovenwerk. Het hoofdaltaar wordt geflankeerd door een Maria-altaar aan de noordzijde en een Jozef-altaar aan de zuidzijde. Het koor wordt van het schip gescheiden door marmeren communiebanken. Waardering De St. Bonifatiuskerk is van algemeen belang wegens architectuur- en cultuurhistorische waarde als historisch-functioneel hoofdonderdeel van het kerkcomplex "St. Bonifatius" en als gaaf bewaard kerkgebouw in Neo-Gotische stijl naar ontwerp van A.A. Margry en J.M. Snickers. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 518043
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Sint-Bonifatiuskerk
Zaandam, de Sint Bonifactuskerk foto6 2011-*04-17 16.14.JPG
Plaats Zaandam
Denominatie Rooms-katholiek
Gebouwd in 1899-1900
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  518043
Architectuur
Architect(en) A.A.J. Margry en J.M. Snickers
Bouwmateriaal Baksteen
Stijlperiode Neogotiek
Titelkerk
Bisdom Haarlem-Amsterdam
Zijkant Sint-Bonifatiuskerk
Zijkant Sint-Bonifatiuskerk
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Sint-Bonifatiuskerk in Zaandam is een neogotische Rooms-katholieke kerk te Zaandam die gebouwd is tussen 1899 en 1900. Ze kenmerkt zich door een gedrongen vierkante toren en door een bijzonder gaaf en kleurrijk neogotisch interieur. De kerk maakt deel uit van een groter complex dat onder meer ook een pastorie omvat.

Geschiedenis van de Parochie

De Bonifatiusparochie is ontstaan in 1784. Voordien kerkten de Rooms-katholieken (de Oudkatholieken hadden een eigen schuilkerk) in de veraf gelegen buurtschap 't Kalf.

Aanleiding tot de stichting was de vangst van een klein en afschuwelijk dier (een rat) door een Protestantse staatsambtenaar, die hij aan zijn katholieke buurman wilde tonen. Deze was echter ter kerke en kwam pas uren later terug. Het gesprek tussen beide buren eindigde met het advies aan de katholieke buurman om een verzoek in te dienen tot het stichten van een schuilkerk die dichter in de buurt lag. Dit geschiedde en het verzoek werd gehonoreerd, zodat de Zaandammer houten schuilkerk in 1785 kon worden ingewijd. Deze kerk deed dienst tot het einde van de 19e eeuw, maar werd toen te klein.

Daarom werd tegenover de oude schuilkerk een nieuwe kerk opgetrokken, die in 1900 gereed kwam. De architecten ervan waren A.A.J. Margry voor het gebouw zelf en J.M. Snickers voor het interieur. De laatste was een broer van de bisschop Petrus Matthias Snickers.

Van belang in de parochiegeschiedenis is de periode van de Tweede Wereldoorlog, toen binnen de parochie een verzetsgroep bestond die geleid werd door kapelaan Groot. Deze groep hielp onderduikers en werkte mee aan de redactie van het verzetsblad De Typhoon.

Het gebouw

Het gebouw is een driebeukige kruisbasiliek met een ingebouwde, westwerk-achtige vierkante toren. De kerk is georiënteerd, zodat het koor naar het oosten is gericht. Binnenin bevindt zich hier een bordes waarbovenop zich het orgel bevindt. Bovenin is er een roosvenster. Ten oosten van het bordes zijn nog vier traveeën waarop het transept volgt, dat nauwelijks buiten het schip uitsteekt. Daarna volgt het koor, dat nog twee volledige traveeën en een afsluitend travee omvat. Alle traveeën hebben spitsbogen, meestal met gebrandschilderde ramen.

De middenbeuk heeft een houten tongewelf dat beschilderd is met bloempatronen en de lijdenswerktuigen van Christus, de zijbeuken en het koor hebben stenen kruisribgewelven. Verder is er een doopkapel, die zich ten noorden van het bordes bevindt.

Op 14 december 2012 werd het kerkgebouw op last van de gemeente Zaanstad gesloten in verband met de instabiele vloerconstructie. [1] Na funderings- en vloerherstel is de kerk in september 2016 weer in gebruik genomen.

Het interieur

Het neogotische interieur is nog grotendeels intact gebleven en straalt rust en harmonie uit. Opvallend en belangwekkend zijn de vaandels van allerlei Rooms-katholieke verenigingen die aan de pilaren van de kerk zijn opgehangen. Verder zijn er de kleurige gebrandschilderde ramen die onder meer episoden uit het leven van de Heilige Maria, de Sint-Jozef en de Heilige Bonifatius verbeelden.

Het sobere Mitterreitherorgel dat zich boven het bordes bevindt is onderdeel van de rijksmonumentinschrijving. Dit orgel is in 1786 gebouwd en stond oorspronkelijk in de schuilkerk. Restauraties aan dit orgel werden uitgevoerd in 1974 en 1993 door respectievelijk de firma's Jos Vermeulen en Flentrop.

Men kan verder een houten preekstoel uit 1923 en een koperen doopvont uit dezelfde periode. De altaren zijn afkomstig uit het atelier voor kerkelijke kunst van Margry en Snickers, dezelfden die ook de bouwmeesters van de kerk waren. De glas-in-loodramen in de kerk werden gemaakt door atelier F. Nicolas & Zonen, atelier W. Bogtman en Mies van Oppenraaij.

Externe link


Monumenten in de buurt van Bonifatiuskerk in Zaandam

Pastorie Sint-Bonifatiuskerk

Oostzijde 12
Zaandam (Gemeente Zaanstad)
Inleiding PASTORIE uit 1899-1900, in Neo-Gotische stijl naar ontwerp van A.A. Margry en J.M. Snickers, onderdeel van het kerkcomplex "St. B..

Voormalig predikantenwoning, voormalig raadshuis Oostzaandam

Zuiderkerkstraat 3
Zaandam (Gemeente Zaanstad)
Twee langwerpige bakstenen huizen met zadeldak, in elkaars verlengde gelegen; beide met ingang en bovenlicht in pilasteromlijsting. Het rech..

Nederlands Hervormde Oostzijderkerk

Zuiddijk 1
Zaandam (Gemeente Zaanstad)
Ned. Herv. Kerk. Tweebeukig, herhaaldelijk gewijzigd gebouw, 1685, XVIII en 1850. Toren tegen het midden van de noordbeuk, 1850. Tegen de zu..

Hembrugterrein: aarden wallen

Havenstraat bij 104
Zaandam (Gemeente Zaanstad)
Omschrijving onderdeel 1: Aarden wallen Inleiding AARDEN WALLEN omgeven of verdelen de gebouwen in het Sectorpark Zaandam en het B-clust..

Hembrugterrein: waterlopen "gebouw 382"

Havenstraat bij 104
Zaandam (Gemeente Zaanstad)
Omschrijving onderdeel 2: Waterlopen. Inleiding WATERLOPEN gelegen op het Hembrugterrein bij het Sectorpark Zaandam en zogenaamde B-cluste..

Kaart & Routeplanner

Route naar Bonifatiuskerk in Zaandam

Foto's (1)