Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Parkaanleg Nimmerdor in Amersfoort

Tuin Park Landgoed

Arnhemseweg 213 VI
3817CG Amersfoort
Utrecht

Bouwjaar: 1655

(1 recensie)

Beschrijving van Parkaanleg Nimmerdor

Omschrijving De oorspronkelijk in opdracht van Everard Meyster aangelegde 17de-eeuwse tuin van het landgoed Nimmerdor werd, zoals blijkt uit een kaart uit 1835, in het begin van de 19de eeuw getransformeerd in een LANDSCHAPSPARK met kenmerken van de Engelse landschapsstijl. De bestaande, regelmatig aangelegde waterlopen werden ingrijpend veranderd, waarbij een grote, slingerend vormgegeven vijver vanaf dat moment het hart van het landschapspark vormde. Het vrijkomende zand werd gebruikt voor plaatselijke ophogingen, waardoor het terrein een geaccidenteerd karakter kreeg met verrassende uitkijkpunten en vergezichten. Ook de beplanting werd vernieuwd, getuige een groot aantal nog bestaande, monumentale beuken en eiken met een leeftijd van circa 160 jaar. Rododendrons versterkten het landschappelijk aanzicht van het park. Van het circa 68 ha. tellende grondgebied van Nimmerdor wordt het deel tussen Arnhemseweg, de A28, de verlengde Kelvinlaan en de zuidzijde van de Zandbergenlaan, in beslag genomen door het in Engelse landschapsstijl aangelegde park. Dit gebied kan globaal in drie segmenten worden verdeeld. Allereerst bevindt zich aan de zuidzijde het grootste gedeelte met een afwisseling van weilanden, bosgedeelten, waterpartijen, opgeworpen heuvels en boomgroepen, die als coulissen werken. In het midden van dit gebied bevindt zich het, op de oorspronkelijke plaats van het 17de eeuwse landhuis staande, huidige hoofdgebouw. Ook de dienstwoning (213 I) en het koetshuis (213 II) aan de Arnhemseweg en het in het midden van dit gedeelte gelegen oranjerie (213 V) behoren tot dit gebied, evenals een dienstwoning aan de zuidzijde van het landgoed gelegen woning (215). Aan de westzijde van het koetshuis staat een ruim honderd jaar oude linde, terwijl bij de dienstwoning Arnhemseweg 215 nog twee ruim honderd jaar oude lindes en een eik staan. Voor de oostzijde van het hoofdgebouw ligt een door bomen omgeven weide met daarop een in de zichtas van het hoofdgebouw geplaatste duiventil. Het weiland wordt omringd door een slingerend aangelegde sloot die door zijn gebogen vorm deel lijkt uit te maken van een meanderend beekje. Aan de westzijde van het hoofdgebouw bevindt zich een grillig gevormde vijver met aan de noordzijde de oranjerie. Deze enigszins verdiept gelegen S-vormige vijver wordt onder andere door rodondendrons omgeven met riet en koningsvarens op de oevers. Op het in de vijver gelegen eiland staat op een heuvel een ruim honderd jaar oude bruine beuk. In een zichtas vanuit het hoofdgebouw staat een treurbeuk op een heuvel ten noordwesten van de vijver. Aan de zuidzijde staan binnen een gemengd loofbos drie monumentale beuken op een rij met een ouderdom van circa 160 jaar en een ruim 100 jaar oude larix. Ten westen van de oranjerie bevindt zich een monumentale kastanje (Gele Pavia). De twee ten noorden van het hoofdgebouw gelegen delen worden van elkaar gescheiden door een een rechte noord-zuid gerichte, half verharde beukenlaan, waaraan een aantal gebouwen is gesitueerd. Op het noordelijke einde van deze laan is een kleine boerderij gelegen. De laan splitst zich aan de zuidzijde van de boerderij in noordwestelijke en noordoostelijke richting. De laatst genoemde beukenlaan vormt de noordelijke begrenzing van het park. Aan de zuidzijde van de noord-zuidlopende laan bevindt zich een opgeworpen, met lelietjes van dalen begroeide heuvel, waarin een, thans niet meer functionerende, ijskelder is aangebracht. Ongeveer halverwege de laan is aan de westzijde een villa gebouwd met aan de andere zijde een schuur. De villa ligt in het verlengde van een rechte laan, die in westelijke richting voert. Het tweede onderdeel wordt gevormd door een uit een gemengd parkbos, dat ten oosten van de noord-zuid gelegen laan is gelegen. Dit bos wordt doorsneden door gebogen en een tweetal oost-west gerichte, lusvormige paden, veelal gemarkeerd met beuken. Aan de uiterste rand staat in het noordoosten een met klimop omgeven zomereik. Het bos bestaat uit eiken, berken en beuken met een gesloten onderbegroeiing. Het laatste onderdeel bestaat uit een relatief open terrein in de noordwestelijke hoek. Dit gebied wordt gekenmerkt door rechthoekige weilanden, die worden begrensd door met bomen beplante lanen. De zuidgrens van dit gedeelte wordt gevormd door een oude, halfverharde weg die naar het productiebos leidt. In dit gebied bevindt zich, ten noorden van twee evenwijdig lopende gebogen lanen, een tussen rododendrons staande linde. In een dennen- en sparrenbos staan aan de noordgrens nog twee monumentale beuken. Het landschapspark bezit een duidelijke scheiding tussen tuin, parkbos en weiland. De gebouwen vormen binnen de aanleg van open en besloten delen duidelijke markeringspunten. Waardering Het landschapspark van het landgoed Nimmerdor is van algemeen belang vanwege zijn cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een in Engelse landschapsstijl aangelegd park met een nog gave structuur. Het park bezit een grote samenhang tussen de drie kenmerkende onderdelen: tuin, parkbos en weilanden. Het landschapspark heeft een grote ensemblewaarde in relatie tot de gebouwde onderdelen van het landgoed. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 517644
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen (1)

Parkaanleg Nimmerdor
3
Recensie door: ()
Ik stel voor "Pakraanleg Nimmendor" te vervangen door "Parkaanleg Nimmerdor". Bij voorbaat dank.
Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Nimmerdor
tekening van L.P. Serrurier, 1731
tekening van L.P. Serrurier, 1731
Locatie Amersfoort
Oorspr. functie Buitenhuis
Start bouw 1645
Verbouwing 19e eeuw, sloop 1953, nieuwbouw 1874
Bouwstijl oorspronkelijk Hollands classicisme, later Neoclassicisme
Eigenaar particulier
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Nimmerdor is een landgoed bij Amersfoort in de Nederlandse provincie Utrecht. Het werd in de 17e eeuw aangelegd in opdracht van jonkheer Everard Meyster

Ontstaan

Meyster kocht in 1645[1] nabij de Leusderheide ten zuiden van Amersfoort negen hectare van de vroegere Amersfoortse meent, (het woest-eigen, waarnaar de daar gelegen Woestijgerweg genoemd is) en liet hierop een landhuis bouwen.[2][3] Het landgoed had oorspronkelijk een geometrische indeling, naar de mode van die tijd. Het omringende park liet hij met altijd groen blijvende heesters en bomen beplanten, wat de naam verklaart. De naam kan ook gezien worden als knipoog naar de nabijgelegen hoeve Dorrestein (eerstmaals vernoemd in 1569).[4] Meyster bezong het landgoed in zijn gedicht Nimmer-dor berymt uit 1667, gedrukt met groene inkt op groen papier.

In 1655 liet hij het nabijgelegen Dool-om-berg aanleggen,[5] een park met labyrint. Hiervan is niets bewaard gebleven.

19e eeuw

Het landgoed werd in de loop van de tijd uitgebreid en telde rond 1880 al 100 hectare.[6] In de 19e eeuw werd het landgoed aangepast aan de Engelse landschapsstijl van destijds, en ook het hoofdgebouw en de bijgebouwen werden ingrijpend verbouwd.

Het landgoed werd bezocht door de wandelende dominee Jacobus Craandijk (1834-1912) die het kort beschreef in deel 1 van zijn Wandelingen door Nederland met pen en potlood (1875). In die periode behoorde het landgoed aan mr. Simon van Walcheren en kon men in het landhuis op dinsdag tussen 1 en 3 uur een schilderijenverzameling bezichtigen.[7]

20e eeuw

In de Tweede Wereldoorlog raakte het hoofdgebouw bij een bombardement in 1945 zo zwaar beschadigd dat het in 1953 werd afgebroken. De boswachterswoning werd in 1961 afgebroken. In 1974 werd begonnen met de bouw van een nieuw hoofdgebouw. Het koetshuis en monumentale duiventil zijn bewaard gebleven.

In 1911 had Amersfoort al besloten het landgoed aan te kopen, maar dit besluit was vervolgens door Gedeputeerde Staten vernietigd.[8] Amersfoort ging tegen dit besluit in beroep. De beslissing van Gedeputeerde Staten werd echter door de Raad van State bevestigd.[9]

In oktober 1986 besloot de gemeente Amersfoort tot aankoop van vrijwel het gehele landgoed, dat na aanleg van de Arnhemseweg en de A28 nog ongeveer 48 hectare groot was. De bewoners van Huize Nimmerdor behielden 1 hectare. De gemeente wilde het gebied bestemmen voor woningbouw, met name voor seniorenwoningen. Door omwonenden werd het Comité Behoud Nimmerdor opgericht, dat in mei 1987 een stichting werd. De Stichting Behoud Nimmerdor verzette zicht met succes tegen een deel van de bouwplannen.

Tegenwoordig is het gebied grotendeels bestemd voor natuur en recreatie.

Externe link


Monumenten in de buurt van Parkaanleg Nimmerdor in Amersfoort

Duiventil Nimmerdor

Arnhemseweg 213VI
Amersfoort
Omschrijving Tot het landgoed Nimmerdor behoort een DUIVENTIL met neogotische kenmerken, dat markant gelegen is midden op het open terrein ..

tuin park landgoed

Arnhemseweg 213V
Amersfoort
Omschrijving Tot het landgoed Nimmerdor behoort een aan de noordzijde van de vijver gelegen ORANJERIE met aan de noordzijde een woning. Zow..

Villa Waterdal

Arnhemseweg 213IV
Amersfoort
Omschrijving Tot het landgoed Nimmerdor behoort de VILLA "Waterdal", Arnhemseweg 213 IV. Deze villa, gelegen op het grondgebied van het vro..

Kleine dienstwoning

Arnhemseweg 213I
Amersfoort
Omschrijving Tot het landgoed Nimmerdor behoort een kleine DIENSTWONING, gelegen ten noorden van en direct aan het begin van de oprijlaan n..

Koetshuis Nimmerdor

Arnhemseweg 213II
Amersfoort
Omschrijving Tot het landgoed Nimmerdor behoort een KOETSHUIS dat gelegen is aan een open ruimte, die zich aan het begin van de oprijlaan n..

Kaart & Routeplanner

Route naar Parkaanleg Nimmerdor in Amersfoort

Foto's (1)