Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Bedrijfsruimtes van de Plateelfabriek in Gouda

Nijverheid Industrie

Raam 28
2801VM Gouda
Zuid Holland

Bouwjaar: 1913


Beschrijving van Bedrijfsruimtes van de Plateelfabriek

Inleiding BEDRIJFSRUIMTES van de Plateelfabriek uit 1913, bestaande uit een aantal panden langs de Raam. De panden zijn gebouwd in Traditioneel-ambachtelijke stijl; de gevels aan de Raam zijn in Neo-Renaissancestijl gebouwd. Omschrijving Drie aaneengesloten, dubbele panden van een bouwlaag opgetrokken in rode baksteen op een kleine plint die een halve steen is uitgemetseld. Het middelste pand heeft een samengesteld schilddak met drie dakkappellen waarop pironnen; de buitenste panden hebben elk twee topgevels in neo-renaissance stijl. Per pand een houten kruiskozijn met aan weerszijden twee smallere bovenramen; de twee onderramen kunnen met luiken worden afgesloten; twee panden hebben in plaats van het onderraam een deur. De gevelopeningen zijn geplaatst onder dubbele gemetselde rond- en segmentbogen. Het linkerpand, nr.32, heeft twee in elkaar overlopende klokgevels met op beide hoeken een natuurstenen voluut en bij de inzwenking een hardstenen dekplaat. Tussen de klokgevels een siermuuranker. In het middelste pand, nr.30, links een samengesteld venster (zoals boven beschreven) en rechts een dubbele stalen deur met een houten schot erboven en zijlichten aan weerszijden. Boven de gevelopeningen driehoekige sluitstenen en vier aanzetkopjes. In het muurwerk boven de vensters ruit- en cirkelvormig siermetselwerk. In het midden van de gevel een teruggemetseld gevelvlak met een gestucte gevelplaat waar een tegeltableau in heeft gezeten. Tevens een hardstenen gevelsteen waarop staat dat de eerste steen door Wilhelmina L.C. Hyong is gelegd in Maart 1918. De dakkapellen hebben houten daklijstjes op klampen; de zijgeveltjes zijn geschubd. Het rechterpand, nr.28, heeft twee trapgevels en twee zadeldaken. in het muurwerk boven de vensters ruitvormig siermetselwerk. In de gevel zit een tegeltableau met afbeelding en het jaartal 1918. In de beide geveltoppen een vierruitsvenstertje, daarboven een klein nisje. De linkerzijgevel heeft een reeks van acht getoogde boogramen. Houten kozijnen met twee vertikale roeden. Eenvoudige houten daklijst, reeks muurankers. De achterliggende werkplaats is onderverdeeld in een kantoorruimte aan de straatzijde en in een open werkruimtes die door dakramen van het sheddak worden verlicht. Het dak heeft een houten dakconstructie die met gietijzeren kolommen wordt ondersteund. Op nr. 32 een kleine kantoorruimte, het vroegere laboratorium; daarachter het verflokaal. Op nr. 30 het mannenatelier en op nr. 28 het vrouwenatelier. Waardering De plateelfabriek is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde als representatief voorbeeld van een sierraadfabriek uit het begin van de 20ste eeuw; de fabriek heeft voor Gouda tientallen jaren grote sociaal-economische betekenis gehad. De plateelfabriek is van architectuurhistorisch belang vanwege de eenvoudige baksteenarchitectuur en de bijzondere samenhang tussen de ateliergevel aan de Raam, de werkplaatsen met de sheddaken en de kleischuur aan de Vest. De fabriek is redelijk gaaf in hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering. De fabriek heeft ensemblewaarde in samenhang met de andere onderdelen. De historisch-ruimtelijke relatie van de fabriek met de waterwegen en uitvalsroute van Gouda is bovendien van stedenbouwkundige waarde. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 517611
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
N.V. Koninklijke Plateelbakkerij Zuid-Holland
Overzicht voorgevel - Gouda - 20358555 - RCE.jpg
Locatie Gouda
Geopend 1898
Gesloten 1965
Tageltableau rond 1918

De N.V. Koninklijke Plateelbakkerij Zuid-Holland (Plazuid, PZH) (1898 - 1965) was een Goudse aardewerkfabriek.

Oprichting

In 1898 richt de Goudse pottenbakker Adrianus Jonker samen met Egbert Estié uit Purmerend de 'Plateelbakkerij Zuid-Holland, E. Estié & Co' op. Estié bracht zowel zijn vakkenis als materialen in voor een bedrag van ƒ 5000,- en Adrianus Jonker leverde een kapitaal van ƒ 9000,-. Het nieuwe bedrijf kocht voor ƒ 25.000 de aardewerkfabriek 'Het Hert' van de familie Jonker aan de Raam te Gouda.

Nieuwe naam

In 1903 wordt de samenwerking tussen Jonker en Estié ontbonden en wordt B.J.C. Hoyng de nieuwe eigenaar. De naam wordt gewijzigd in 'N.V. Plateelbakkerij Zuid-Holland', in de volksmond 'Plazuid' genoemd, in de laatste jaren van het bestaan van de fabriek vaak PZH. In 1930 verkrijgt het bedrijf het predicaat Koninklijk en de officiële naam wordt dan 'N.V. Koninklijke Plateelbakkerij Zuid-Holland'. Het bedrijf gaat zich toeleggen op Jugendstil-keramiek.

Staking en crisisjaren

In 1927 ontstaat er arbeidsonrust vanwege de onenigheden over een nieuw af te sluiten CAO voor de plateelarbeiders. De werknemers van 'Plazuid' leggen als eersten het werk neer en dat voorbeeld wordt nagevolgd door de collega's van de andere plateelfabrieken in Gouda. Pas in februari 1929 wordt – door bemiddeling van een Goudse wethouder – het conflict beslecht. Het bedrijf heeft veel te lijden van de daaropvolgende economische crisisjaren en in 1936 wordt zelfs overwogen om het bedrijf te sluiten. Door de productie vooral te richten op gebruiksaardewerk en minder op sieraardewerk weet men de dreigende sluiting te voorkomen.

Bloei en neergang

De serviezen van 'Plazuid' zijn in de jaren na 1935 toonaangevend. Ook na de Tweede Wereldoorlog floreert het bedrijf nog enige tijd, maar de concurrentie van de andere Goudse aardewerkbedrijven (vooral van Zenith en Goedewaagen) is groot. Net als Goedewaagen is 'Plazuid' bezig met het ontwikkelen van een nieuwe fabricagelijn: porselein. Goedewaagen slaagt erin om een hoogwaardige product bone china op de markt te brengen. Maar 'Plazuid' raakt door deze experimenten in de financiële problemen. In 1965 wordt het bedrijf van de ene op de andere dag gesloten. De verkoopleider van 'Plazuid' Jan Kamer treedt in dienst bij Goedewaagen. Hij zal na het faillissement van Goedewaagen in 1983 het initiatief nemen tot een nieuwe doorstart van dit bedrijf in Nieuw-Buinen.

Trivia

Plateel van de Zuid-Holland is opgenomen in de collectie van verschillende musea zoals: Gemeentemuseum Den Haag en Museum Boijmans Van Beuningen te Rotterdam.


Monumenten in de buurt van Bedrijfsruimtes van de Plateelfabriek in Gouda

Watertoren Plateelfabriek

Plazuidplein 1
Gouda
Inleiding BedrijfsWATERTOREN in traditioneel-ambachtelijke stijl, daterend uit de jaren 1920-1923. De watertoren staat aan het eind van de ..

Pand met gepleisterde lijstgevel. Versierd met stucwerk.

Hoge Gouwe 127
Gouda
PAND met gepleisterde lijstgevel, XIX c. Versierd met stucwerk.

Pand met eenvoudige lijstgevel

Hoge Gouwe 125
Gouda
PAND met eenvoudige lijstgevel, XIX c.

Pand met ingezwenkte gevel onder lijst, gepleisterd.

Hoge Gouwe 129
Gouda
PAND (XVIII) met ingezwenkte gevel (XIXa) onder lijst, gepleisterd.

Pand met gepleisterde tuitgevel met bekronend fronton

Hoge Gouwe 131
Gouda
PAND met gepleisterde tuitgevel met bekronend fronton (XVIII).

Kaart & Routeplanner

Route naar Bedrijfsruimtes van de Plateelfabriek in Gouda

Foto's (1)