Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Van der Vormkapel in Gouda

Kerkelijk Gebouw

Achter de Kerk 1
2801JW Gouda
Zuid Holland

Bouwjaar: 1934


Beschrijving van Van der Vormkapel

Inleiding Achter het koor van de St. Janskerk werd in 1934 de Van der Vorm-KAPEL in Neo-gothische stijl gebouwd, onderdeel van het complex Raoul Wallenbergplantsoen. Het doel van de bouw was het bewaren van de gebrandschilderde ramen uit het voormalige klooster der Augustijner kanunniken te Gouda. Deze glazen uit 1581 waren oorspronkelijk bestemd voor het klooster in het Land van Stein. Nadat dit klooster door brand verwoest was kwamen de glazen naar Gouda. De schenker van de glazen was Dirk Cornelisz. Reinegom. De Van der Vorm-kapel is geschonken door Van der Vorm in nagedachtenis aan zijn moeder. N.B. De kapel ontleent zijn cultuurhistorische waarde met name aan de 16de-eeuwse glazen. Deze glazen dienen in het kader van een actualisering van het rijksregister nader beschreven te worden. Omschrijving De kapel is opgetrokken vanuit een langgerekte achthoekige plattegrond en is via een rechthoekig tussenlid, dat over een grachtje heen is gebouwd, verbonden aan het koor van de St. Jan. Dit tussenlid is over een grachtje gebouwd.De kapel wordt overkapt door een met leien in maasdekking gedekt achtzijdig schilddak; het tussenlid onder een lager geplaatst leien schilddak met de nokhoogte iets onder de dakrand van de kapel; in het langsschild bevindt zich een hoog opgetrokken gemetselde schoorsteen. Het geheel is opgetrokken uit handvorm baksteen in kruisverband op een tufstenen plint. Op de hoeken zijn - ter hoogte van de spitsbogen van de vensters - zandstenen blokken verwerkt. De gevels worden door trapsgewijs verspringende lijsten afgesloten. De zeven, meerdelige spitsboogvensters hebben zandstenen profileringen (in drie verschillende vormen van traceringen) en een zandstenen sluitsteen in de spits. De lekdorpels bestaan uit baksteen. Het tussenlid is door middel van een bakstenen boogoverspanning bestaande uit een aantal rollagen over het water gebouwd. Het heeft aan de zuidzijde een langgerekte, horizontale vensterstrip. De vaste, houten ramen bevatten glas-in-lood. Aan de noordzijde bevindt zich - tussen tussenlid en koor - een aparte, risalerende entreepartij. Deze entree bestaat uit een halsgevel-gelijkende gevel met zandstenen dekplaten, een hardstenen stoep, een houten deur en een reliëf met een portret van de stichter boven de deur. Karakteristiek in het interieur zijn de houten gewelven met steekkapjes, die afgesloten worden met gesneden hoofdjes. In de ramen bevindt zich gebrandschilderd glas in lood. Waardering De kapel is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde. De kapel heeft cultuurhistorische waarde vanwege de cultuur-historische relatie met de Sint Jan en de glazen. De kapel heeft architectuur-historische waarde als representatief voorbeeld voor een bouwstijl- en tijd en vanwege het materiaalgebruik en de detaillering. Het complex heeft stedebouwkundige waarde vanwege de beeldbepalende situering en de functionele en ruimtelijke samenhang van kapel met de kerk en de overige omringende bebouwing. De kapel is van belang vanwege de hoge mate van gaafheid in hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering, met name de Goudse glazen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 517595
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie

De Van der Vormkapel is een in 1934 gebouwde kapel, die rechtstreeks verbonden is met de Sint-Janskerk te Gouda.

De van der Vormkapel is speciaal gebouwd voor zeven Reguliersglazen, die afkomstig waren uit een van de Goudse kloosters, het Regulierenklooster op de Raam. Na de afbraak van de kloosterkapel omstreeks 1580 werden de glazen op last van het stadsbestuur overgebracht naar de Sint-Janskerk. De originele glazen zijn ontworpen door Dirck Crabeth en vervaardigd door één of meer van zijn medewerkers. In de Sint-Janskerk werden deze glazen samengevoegd tot twee glazen en in de zuidzijde van het koor van de kerk geplaatst. Een rijmpje uit die tijd geeft de volgende toelichting:[1]

"Deze twee glazen hier staende present
Zijn 't Regulieren Convent eerst toegedoght;
En als 't klooster ter neer lag heel geschend
Nu hier belend, ende ten oorbaar gebroght."

De Delftse ingenieur en glazenier Jan Schouten wist in de dertiger jaren van de 20e eeuw, op basis van de originele kartons, zeven glazen weer te reconstrueren. De glazen beelden Passie (gevangenneming, bespotting, ecce homo en kruisiging), Opstanding, Hemelvaart en Pinksteren uit.[2][3] Volgens Bosch zijn er mogelijk nog drie glazen meer geweest.[4] Goudriaan veronderstelt dat er oorspronkelijk elf glazen zijn geweest. Hij baseert dit op een eerder, maar niet uitgevoerd, ontwerp, op het ontbreken van voorstellingen in een passiereeks en op het bestek van de kloosterkapel uit 1554 waar rekening werd gehouden met elf vensters.[5] In 1573 werden er vernielingen in het klooster aangericht - de glazen waren er uitgesmeten - volgens het dagboek van Wouter Jacobsz. Maes. Mogelijk zijn de glazen toen onherstelbaar beschadigd.[5]

De bouw van de kapel aan de oostzijde van de Sint-Janskerk werd bekostigd door de Rotterdamse reder Willem van der Vorm. De kapel — die zijn naam zou gaan dragen — bestemde hij ter nagedachtenis aan zijn moeder Maaike Lagendijk. Hij financierde ook de restauratie van de zeven reguliersglazen. De kapel zelf was een ontwerp van de architect Willem Kromhout.

De ontwerpen (cartons)

Het Museum Gouda en de Goudse Sint-Janskerk exposeren in het voorjaar van 2013 de ontwerptekeningen (cartons) van de glazen De gevangenneming, De bespotting, Jezus door Pilatus aan het volk getoond, ecce homo en De kruisdraging.

De zeven regulierenglazen

De schenkers van de regulierenglazen


Monumenten in de buurt van Van der Vormkapel in Gouda

Zakkendragershuisje

Achter de Kerk 1
Gouda
ZAKKENDRAGERSHUISJE tegen de noordelijke zijbeuk van de St.Janskerk. Gebouwtje van parterre en verdieping. Natuurstenen banden, geprofileerd..

Grote of Sint-Janskerk

Achter de Kerk 1
Gouda
GROTE OF ST.JANSKERK (Ned.Herv.). Zeer grote, laat-gotische KRUISBASILIEK. Koor 1485-1510; overige herbouwd na brand in 1552 onder leiding v..

Willem Vroesentuin

Achter de Kerk 1
Gouda
Inleiding De Willem Vroesentuin, onderdeel van het complex Raoul Wallenbergplantsoen, behoorde oorspronkelijk tot het Willem Vroesenhuys (h..

Hekwerk Willem Vroesentuin

Achter de Kerk 1
Gouda
Inleiding De Willem Vroesentuin behoorde oorspronkelijk tot het Willem Vroesenhuys (het Oude Mannenhuis uit 1555). Het plantsoen van het ty..

Pand met tuitgeveltje met fronton

Wijdstraat 10
Gouda
PAND met tuitgeveltje met fronton (XVIII). Gepleisterd. Achter: puntgevel met fronton.

Kaart & Routeplanner

Route naar Van der Vormkapel in Gouda

Foto's (2)