Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Peertil in Stedum

Weg En Waterwerk

Bedumerweg 1
9921PK Stedum (gemeente Loppersum)
Groningen

Bouwjaar: oorspr. voor 1754 1886 (herb.) 1996 (rest.) 1754 oorspr. voor 1754 1886 (herb.) 1996 (rest.)


Beschrijving van Peertil

Inleiding PAARDENTIL (van het balkbrugtype), oorspronkelijk `Stedumernieuwtil' en tegenwoordig `Peertil' genaamd, gelegen over de Westerwijtwerdermaar, direct ten westen van de splitsing met de Stedumermaar, in het Noord-Groningse wierdengebied. De brug is oorspronkelijk gebouwd voor 1754, blijkens archiefstukken van het waterschap Hunsingo, als beweegbare brug voor trekpaarden. Door de aanleg van deze brug kon het trekpaard van de ene zijde naar de andere zijde overgezet worden, waardoor trekvaart in dit gebied mogelijk werd gemaakt. In 1886 werd de brug vervangen door een vaste loopbrug in opdracht van het waterschap Hunsingo. Aannemer J. Pol uit Stedum werd belast met de uitvoering en het ijzerwerk werd geleverd door G. Bodewes uit Sappemeer. De trekpaden zijn inmiddels verdwenen; in 1996 is de brug geheel gerestaureerd. Door de hoge ligging is de paardentil een dominerend ruimtelijk element in het omringende landschap. Tegenwoordig heeft de brug haar oorspronkelijke functie verloren en wordt zij gebruikt als loopbrug. Omschrijving PAARDENTIL bestaande uit twee gebogen ijzeren I-balken, onderling verbonden door dwarsdragers waarover een niet-origineel wegdek is gelegd. Aan weerszijden van de brug en op de landhoofden een brugleuning van geklonken stalen hoek-, T- en buisprofielen. Centraal op de brug een niet-origineel hekwerk. De brug rust op landhoofden van wulfmuren en kubbestijlen (wanden van ijzeren I- profielen waartussen verticale troggewelven van rode baksteen); de landhoofden zijn opgevuld met aarde. In het landhoofd aan de zuidzijde een niet-originele steen waarin `1666-1996 peertil wat bleev'm is'. Waardering Paardentil van het balkbrugtype van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde: - als voorbeeld van een paardentil uit het vierde kwart van de negentiende eeuw typerend voor het Groninger zeekleigebied - vanwege de redelijk hoge mate van gaafheid - vanwege de grote zeldzaamheidswaarde van het type brug - vanwege de toepassing van een type landhoofd kenmerkend voor de provincie Groningen - vanwege de bijzondere en beeldbepalende ligging in het omringende landschap - als herinnering aan de trekscheepvaart die plaats vond in de provincie Groningen (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 517396
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van Peertil in Stedum

Woonhuis onder zadeldak tussen topgevels

Bedumerweg 1
Stedum (Gemeente Loppersum)
Pand op de hoek van de Bedummerweg deel uitmakend van de bebouwing rond de kerk. Woonhuis onder zadeldak tussen topgevels; vier zesruitsvens..

Bartholomeuskerk

Hoofdstraat 1
Stedum (Gemeente Loppersum)
Herv. Kerk en toren op ommuurd kerkhof. Eenbeukig kruisvormig kerkgebouw met zware westtoren beide uit de 13e eeuw; de koorsluiting is in de..

Hervormde pastorie met garage

Kampweg 2
Stedum (Gemeente Loppersum)
Inleiding PASTORIE met aangebouwde GARAGE ontworpen in 1933 door architect P. Rozema uit Appingedam in een aan de Delftse School verwante s..

Terrein met overblijfselen van de borg Nittersum

Borgweg/Weemweg
Stedum (Gemeente Loppersum)
Terrein waarin overblijfselen van een borg. Datering: middeleeuws.

Pand met woning onder zadeldak en tweekapsschuur

Lellensterweg 2
Stedum (Gemeente Loppersum)
Aan de haven gelegen PAND bestaande uit een woning onder zadeldak met wolfeinden; ter weerszijden van de ingang twee vensters met zes ruiten..

Kaart & Routeplanner

Route naar Peertil in Stedum

Foto's (1)