Meer dan 63.000 rijksmonumenten


De Bovenlandsche sluis in Doeveren

Weg En Waterwerk

ten Z-Oosten bebouwde kom (bij)
5150AA Doeveren (gemeente Heusden)
Noord Brabant

Bouwjaar: 1500


Beschrijving van De Bovenlandsche sluis

Inleiding. Direct ten zuidwesten van de bebouwde kom van Doeveren bevindt zich, op de plaats waar de vermoedelijk vijftiende-eeuwse Elshoutse Zeedijk geflankeerd wordt door twee wielen, in het dijklichaam, de Bovenlandsche SLUIS (toponiem). Deze in het midden van de negentiende eeuw in Ambachtelijk Traditionele vormen opgetrokken sluis vervult door het ontbreken van de sluisdeuren en de schotbalken tegenwoordig geen waterstaatkundige functie meer. In de huidige verschijningsvorm is de sluis wellicht een modernisering van een oudere sluis op die plaats. Eertijds vervulde de sluis waarschijnlijk een functie die zowel inunderend, uitwaterend als waterkerend was en als zodanig van belang was voor de waterstaatkundige huishouding van de voormalige vestingstad Heusden. De sluis is een belangrijk onderdeel van de gordel van diverse sluizen en sluistypes rondom Heusden. Omschrijving. De sluis is opgetrokken in een handvorm baksteen met enkele vernieuwingen van rond 1900 in machinale baksteen, gemetseld in kruisverband. Aan de zuidzijde bevinden zich vlechtingen en hardstenen afdekplaten. Opvallend is de hardstenen sponning voor de schotbalken met daarop een peilschaal in ellen. Deze strekt zich over de volle hoogte van de sluis uit. Aan de binnenzijde zijn, schijnbaar willekeurig, ijzeren staafankers aangebracht die steeds door middel van een zware ijzeren staaf met een tegenoverliggend anker verbonden zijn; dit om te voorkomen dat de sluismuren inzakken. Van belang is verder de zich aan de uitwaterende zijde bevindende peilsteen met als opschrift 3,865 m. boven N.A.P. Aan de uitwaterende zijde is de sluis verder uitgevoerd met een bolvormige sluiskom waarvan de functie vooralsnog onduidelijk is. Schotbalken en mogelijke puntdeuren (waarvan nog wel de mogelijke gehengen resteren) zijn verdwenen. Het brugdek van de sluis is van beton en is omstreeks 1920-1930 aangebracht. Het sobere, aan de uiteinden gekrulde, smeedijzeren hekwerk dat zich hierop bevindt dateert van omstreeks 1900. Waardering. De Bovenlandsche sluis is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarden die het object bezit als bijzondere uitdrukking van zowel een geografisch/landschappelijke als een technische ontwikkeling. De Bovenlandsche sluis heeft ensemblewaarden vanwege de bijzondere betekenis van het object voor de ontwikkeling van de waterstaatkundige huishouding van de streek rond de landelijk belangrijke vestingstad Heusden en vanwege de historisch ruimtelijke relatie met de aanwezige waterwegen en de andere twee, eveneens beschermde, sluisjes in de Elshoutsedijk. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 517336
Laatste wijziging: 2014-10-12 09:49:28.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van De Bovenlandsche sluis in Doeveren

De Oud-Heusdensche sluis 1

ten Z-Oosten bebouwde kom (bij)
Doeveren (Gemeente Heusden)
Inleiding. Ten zuidwesten van de bebouwde kom van Doeveren bevindt zich, in het dijklichaam van de vermoedelijk vijftiende-eeuwse Elshouts..

De Oud-Heusdensche sluis 2

ten Z-Oosten bebouwde kom (bij)
Doeveren (Gemeente Heusden)
Inleiding. Ten zuidwesten van de bebouwde kom van Doeveren bevindt zich, in het dijklichaam van de vermoedelijk vijftiende-eeuwse Elshouts..

weg en waterwerk

Bergse Maas (bij)
Heusden
Inleiding. Circa vijftig meter ten zuiden van de Provinciale weg, iets ten oosten van Doeveren, langs de zuidelijke maasdijk bevindt zich ..

Schrikmolen

-
GENDEREN (Gemeente Aalburg)
Inleiding WINDMOTOR, gesitueerd op de zomerdijk van de Bergse Maas, ten zuiden van de bebouwde kom van Genderen. Deze in de eerste helft va..

Voormalige Rijksstoomgemaal en Uitwateringssluis

mond van het Afwateringskanaal 's-Hertogenbosch-Drongelen
Waalwijk
v.m. Rijksstoomgemaal en Uitwateringssluis aan de mond van het Afwateringskanaal 's-Hertogenbosch-Drongelen. Gemaal en sluizencomplex gebouw..

Kaart & Routeplanner

Route naar De Bovenlandsche sluis in Doeveren