Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Boerderij, gebouwd in het landgoed "Wouwse Plantage", op enige afstand van de bebouwing rond het landhuis. Het gebouw vertoont motieven van de Neo-Gotiek. in Wouwse Plantage

Boerderij

Plantage Centrum 8
4725SR Wouwse Plantage (gemeente Roosendaal)
Noord Brabant

Bouwjaar: 1890-1900


Beschrijving van Boerderij, gebouwd in het landgoed "Wouwse Plantage", op enige afstand van de bebouwing rond het landhuis. Het gebouw vertoont motieven van de Neo-Gotiek.

Inleiding. BOERDERIJ, gebouwd aan het einde van de negentiende eeuw in het landgoed Wouwse Plantage, op enige afstand van de bebouwing rond het landhuis. het gebuw vertoont motieven van de Neo-Gotiek. Omschrijving. Bakstenen boerderij bestaande uit een woonhuis, ingeklemd tussen stal en schuur. Het huis heeft een zadeldak, gedekt met oud-Hollandse pannen. In het midden van de gevel is een opgeklampte deur met bovenlicht. Boven de latei is een spitsboognis in het metselwerk aangebracht omgeven door een rollaag, afgewerkt met zwarte liggende steen. Het boogveld is zwart en beschilderd met een witte roedenverdeling. Aan weerszijden van de deur bevinden zich zesruits schuiframen met luiken, voorzien van natuurstenen onder- en bovendorpels. Onder het linkerraam een kelderlichtje. Erboven spitsbogen en velden met beschildering als boven de deur. De achtergevel heeft een deur, een zesruits schuifraam en boven de kelder een vierruits schuifraam. Inwendig is de oorspronkelijke verdeling bewaard gebleven. Over de gehele diepte van het huis ligt in het linkergedeelte een kelder met tongewelf. Erboven zijn twee opkamers. Rechts van de gang is één kamer en daarachter ligt de keuken. Links daarvan ligt een hogere, en aan de straatkant bredere langsdeelschuur onder hoog zadeldak met wolfeind, gedekt met asbestleien. Tegen de achtergevel een aanbouw onder lessenaarsdak. In de kopse gevels zijn poorten aangebracht. De lange gevel, naar de straat gericht is blind maar heeft een opgeschilderde poort en ramen, alle met beschilderde spitsbogen als bij het huis. Inwendig is het houten gebint bewaard gebleven. Van de stal, rechts van het huis loopt de achtergevel gelijk met die van het huis. Het zadeldak met wolfeind is gedekt met muldenpannen. In de naar voor uitstekende voorgevel bevinden zich een deur en een brede poort. Boven de deur is een spitsboogopening met metalen roedenverdeling aangebracht, boven de poort zijn twee spitsbogen met beschildering volgens het metalen raam. Rechts in de gevel is nog een opgeschilderd raam (zwart veld met witte roeden) aangebracht. In de kopse gevel liggen twee boven elkaar geplaatste ramen en enkele kleine spitsboogopeningen, zowel op de begane grond als hoog in de top. In de lange achtergevel bevindt zich een schuifpoort, ernaast zijn liggende zesruits stalramen geplaatst. Waardering. De boerderij is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorische waarde als uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling van het plateland, in het bijzonder de uitgroei van het landgoed Wouwse Plantage. Het heeft architectuurhistorische waarde wegens bijzondere ornamentiek, met name de toepassing van neo-gotische vormen in de context van een landgoed. Het object is van betekenis wegens de situering, verbonden met de ontwikkeling van het gebied Wouwse Plantage, dat gaaf bewaard is gebleven en waarmee het een functionele en visuele relatie heeft. Het is gaaf bewaard gebleven en zeldzaam als voorbeeld van een bijzonder bouwtype. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 517294
Laatste wijziging: 2014-10-11 14:32:19.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Het landhuis

Het landgoed Wouwse Plantage is een landgoed bij het dorp de Wouwse Plantage in de boswachterij de Wouwsche Plantage in de provincie Noord-Brabant. Het landgoed is eigendom van de Stichting Behoud Natuur en Leefmilieu en is 900 hectare groot.

Geschiedenis

Oorspronkelijk bestond het gebied uit veenmoeras, afgewisseld met enkele hoger gelegen zandruggen. Vervening voor turfwinning vond plaats vanaf 1477. Op de uitgestrekte zandgronden ontwikkelde zich vervolgens heide.

In 1504 werd door Jan III van Glymes, heer van Bergen op Zoom, opdracht gegeven om bos aan te planten ten behoeve van de houtproductie. Dit was het begin van de Wouwse Plantage. Feitelijk betrof dit het eerste expliciete productiebos op Nederlandse bodem: het Mastbos volgde in 1516. Behalve voor houtproductie diende het bos ook ter vastlegging van zandverstuivingen en voor de jacht. Het werd vanaf 1541 onder markies Anton van Glymes nog aanzienlijk uitgebreid. Ook de gebieden van het Wilhelmietenklooster te Huijbergen kwamen na 1560 definitief aan het markiezaat. In 1557 vond de eerste houtoogst plaats. Een in 1542 op het landgoed gebouwde boerderij werd gedurende de Tachtigjarige Oorlog verschillende malen verwoest.

Omstreeks 1653 gaf markiezin Maria Elisabeth II van den Bergh opdracht om het landgoed te herstellen. Allerlei juridische verwikkelingen met de Wilhelmieten volgden. Zij kregen het gebied uiteindelijk weer in handen, maar nadien verminderde hun invloed en in 1758 kwam de Wouwse Plantage opnieuw in bezit van het markiezaat. Vanaf 1759 werd de plantage uitgebreid met de Nieuwe Plantage en van 1780-1788 maakte landmeter Henri Adan een begin met een geometrische indeling. Een aantal dreven werd aangelegd die samenkwamen in Plantage Centrum, en daar werden ook enkele arbeidershuisjes en een schuur gebouwd.

In 1795 werd het landgoed onteigend en in 1798 overgedragen aan de Bataafse Republiek om vanaf 1814 onder de Domeinen van de Staat der Nederlanden te ressorteren. In 1839 werd het echter openbaar verkocht, daar de Belgische afscheidingsoorlog de Staatskas had uitgeput. Adriaan Faber, een stroman van de in Merksem woonachtige bankier baron Petrus Josephus de Caters kocht het landgoed. In 1848 liet de baron in Plantage Centrum een herenhuis bouwen, later bekend als "het kasteel", samen met een aantal andere gebouwen en gebouwtjes die vaak waren uitgevoerd in chaletstijl. In 1895 verkocht de familie De Cater het landgoed aan de Belgische industrieel Paul Emsens.

Emsens breidde het -reeds enigszins vervallen- landhuis uit met onder andere een tweede toren. Het werd gepleisterd en later wit geschilderd. Toen Paul Emsens in 1927 overleed, werd het landgoed over zijn drie kinderen verdeeld. Uiteindelijk werd het ondergebracht in de NV Wouwse Plantage, waarvan de kleinkinderen van Paul Emsens aandeelhouder werden.

Op het landgoed staan enkele monumentale boerderijen met bijgebouwen, een jachthuis dat oorspronkelijk een herberg was en een houtzagerij in landschapsstijl. In 1871 is een huis voor de boswachter gebouwd. Een wonderlijk gebouwtje is het zogeheten Sleutelgathuis, dat een venster bevat met sleutelgatvormige omlijsting. De gehele buurtschap Plantage Centrum is opgenomen in het register van rijksmonumenten

Natuur

Oorspronkelijk werden eiken en beuken aangeplant op de hogere delen, en elzen op de lagere, vochtiger delen. In de 18e eeuw werden beukenbossen en grovedennenbossen aangelegd. In de tweede helft van de 18e eeuw werd de Grote Houwer, eertijds een waterplas, bij de plantage gevoegd en in westelijke richting werden stuifzanden bebost. Op deze uitbreidingen werd grove den geplant. De 19e-eeuwse particuliere eigenaars transformeerden het gebied rondom Plantage Centrum in landschapsstijl. Nog bestaande vennetjes (Mosven, Bergsven) werden omgevormd tot bosvijvers, rhododendrons en andere struiken werden aangeplant. Het zogeheten Woeste Gedeelte werd beplant en is nu een oud gemengd bos. Hier is het reliëf tot 20 meter hoog. De Borgvlietse Duinen, in het westen van het landgoed, vormen nog deels een stuifzandgebied.

Tot de broedvogels behoren: boomklever, boomleeuwerik, groene specht, bergeend, dodaars, sperwer, ransuil, nachtzwaluw, kruisbek, zwarte specht, grote bonte specht, kleine bonte specht, sijs en fluiter

Toegankelijkheid

Het uitgestrekte landgoed is lange tijd niet voor het publiek toegankelijk geweest, maar is sinds 1987 voor het publiek geopend. Er is een informatiecentrum en er zijn drie wandelroutes aangelegd. Wél dient men zich niet buiten de paden te begeven.

Gewoonlijk is de buurtschap Plantage Centrum, waar zich de woning van de eigenaar bevindt, niet voor het publiek toegankelijk. Ook in Plantage Centrum bevindt zich het brandweermuseum.

Externe links


Monumenten in de buurt van Boerderij, gebouwd in het landgoed "Wouwse Plantage", op enige afstand van de bebouwing rond het landhuis. Het gebouw vertoont motieven van de Neo-Gotiek. in Wouwse Plantage

Landhuis Wouwse Plantage

Plantage Centrum 1
Wouwse Plantage (Gemeente Roosendaal)
Omschrijving onderdeel 1: Plantage-Centrum 1 - LANDHUIS, ook wel kasteel genoemd; in oorsprong uit 1845 daterend bakstenen landhuis, dat ron..

Parkaanleg landgoed Wouwse Plantage

Plantage Centrum 1
Wouwse Plantage (Gemeente Roosendaal)
Omschrijving onderdeel 2: PARKAANLEG, bestaande uit a. lanen en rotonde b. park c. moestuin d. bos, akkers en weiland ad a.: de aanleg van..

Jachthuis (Landgoed Wouwse Plantage)

Plantage Centrum 1
Wouwse Plantage (Gemeente Roosendaal)
Omschrijving onderdeel 3: Plantage-Centrum 10 - JACHTHUIS; in oorsprong als herberg gebouwd, ong. 1875; het gebouw bestaat uit een a-centraa..

Prinsenhof

Plantage Centrum 1
Wouwse Plantage (Gemeente Roosendaal)
Omschrijving onderdeel 4: Plantage-Centrum 3 - PRINSENHOF; bakstenen boswachterswoning, 1871; de rechthoekige hoofdmassa heeft een verdiepi..

Grote boerderij (Landgoed Wouwse Plantage)

Plantage Centrum 1
Wouwse Plantage (Gemeente Roosendaal)
Omschrijving onderdeel 5: Plantage-Centrum 2 - GROTE BOERDERIJ, XIXd, bestaande uit een woongedeelte met lage verdieping onder met geglazuu..

Kaart & Routeplanner

Route naar Boerderij, gebouwd in het landgoed "Wouwse Plantage", op enige afstand van de bebouwing rond het landhuis. Het gebouw vertoont motieven van de Neo-Gotiek. in Wouwse Plantage