Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Station Roosendaal in Roosendaal

Gebouw

Stationsplein 1
4700AA Roosendaal
Noord Brabant

Bouwjaar: 1905
Architect: G.W. van Heukelom en D.E.C. Knuttel


Beschrijving van Station Roosendaal

Inleiding. Stationsgebouw naar ontwerp van G.W. Van Heukelom en D.E.C. Knuttel uit omstreeks 1905. Het rijk gedecoreerde gebouw draagt kenmerken van een Berlagiaanse bouwstijl. Omschrijving. Het gebouw bestaat uit enkele geschakelde bouwmassa's, tezamen een langgerekte plattegrond vormend, parallel aan de spoorlijnen. Het hoofdgebouw is uitgevoerd in baksteen op een met granieten platen beklede plint. Enkele constructieve en decoratieve elementen zoals de aanzetstenen van de ontlastingsbogen zijn uitgevoerd in natuursteen. De daken zijn gedekt met pannen. De diverse elementen worden onderscheiden door de tussen- en brandmuren die boven de dakvlakken uitsteken. Het belangrijkste, en oudste gedeelte is een tweelaagse bouwmassa op rechthoekige plattegrond onder afgeplat zadeldak met middenrisaliet met topgevel. Aan de linkerkant verlengd met een evenhoog gedeelte dat aan de voorzijde op de begane grond een uitstekend éénlaags gedeelte onder lessenaarsdak heeft. Aansluitend het douanegebouw, aan de straatkant éénlaags met topgevel in het midden, boven het dakschild een opbouw met lichtbeuk. De zijgevel is twee lagen hoog met klimmend rondboogfries waarboven de lichtbeuk zich voortzet. In de lichtbeuk grote, dicht tegen elkaar aan geplaatste rondboogramen met metalen kozijnen. Daar aangrenzend, terugliggend ten opzichte van het douanegebouw een éénlaagse bouwmassa onder plat dak. Rechts van het hoofdgebouw de latere invulling door Van Ravenstein, deze sluit aan bij een restant van het oude station, een bouwmassa uit 1907 onder plat dak met dakschilden. Tegen de zijgevel opnieuw een rondboogfries. De voorgevel van de hoofdmassa heeft grote, samengestelde driedelige raampartijen. Op de begane grond rechthoekige ramen met in de getoogde bovenlichten een kleine roedenverdeling en kathedraalglas. De bovenlichten zijn per drie binnen een travee onder een segmentboog gevat. De ramen op de verdieping vormen steeds met drie een rondboog, ook hier met kleine roedenverdeling. Eronder zijn afbeeldingen aangebracht tot op de segmentboog van de onderliggende ramen. De afbeeldingen in sectieltegels vertegenwoordigen verschillende landen, per travee is een wereldbol afgebeeld, geflankeerd door wapenschilden van Griekenland, Turkije, Rusland, Oostenrijk, Zwitserland, Italië, Duitsland, Frankrijk, Spanje, Portugal, Engeland, Denemarken, Zweden, en Noorwegen In de middenrisaliet is een ingang gemaakt. In de topgevel een rondboograam waarboven een sculptuur van een gevleugeld wiel is geplaatst, het oude symbool van de Nederlandse Spoorwegen. De top is afgewerkt met een natuurstenen band. Verspreid in het dakvlak enkele dakkapelletjes met houten betimmering. Het linkergedeelte, dat van de hoofdmassa wordt gescheiden door een brandmuur, heeft op de begane grond staande ramen met een kleine roedenverdeling, op de verdieping grotere ramen. Het plat dak van het uitstekend gedeelte heeft een balustrade. De hoeken bekroond met schelpmotief. Het douanekantoor is drie traveeën breed en heeft per travee een samengesteld raam van drie rechthoekige ramen onder een doorlopende lijst met daarboven drie getoogde bovenlichten met een kleine roedenverdeling, samengevat onder een segmentboog. In het midden een moderne ingang met luifel, bekroond door een topgevel. De zijgevel heeft alleen op de begane grond twee ramen, in een smallere uitvoering als voor. Verder is de gevel blind. De achtergevel van dit kantoor heeft een aantal rechthoekige ramen als in de voorgevel waarvan de bovenlichten een kleine roedenverdeling hebben. Boven de deuren enkele metalen lateien. In het middendeel liggen de grote samengestelde ramen in verdiepte vlakken. Deze vlakken hebben aan de bovenzijde segmentbogen met natuurstenen aanzet- en sluitstenen en worden omlijst door geprofileerde strengperssteen. Meer naar het oosten toe zijn boven de ramen natuurstenen lateien aangebracht, erboven segmentbogen in het metselwerk. Boven smalle deuren zijn resten van opschriften ("mannen" en "vrouwen") leesbaar. De zijgevel aan het rechteruiteinde van het station heeft op de hoeken lagere uitspringende bouwmassa's met deuren op de begane grond en daarboven enkele kleine ramen die ten opzichte van elkaar verspringen. In het interieur zijn belangrijke delen van de oorspronkelijke toestand bewaard gebleven. Het middendeel van de hoofdmassa is nu ingericht als restaurant, in het voorste gedeelte is schoon metselwerk in rode strengperssteen, tot lambrizeringshoogte betegeld met groen-turquoise geglazuurde tegels uit de bouwtijd zichtbaar. Pilasters in rode strengperssteen op een hardstenen voet dragen scheibogen, eveneens uitgevoerd in rode strengperssteen. In de ruimte daarachter zijn ramen naar de perrons met kathedraalglas in de bovenlichten aanwezig. De klok (verplaatst) bestaat uit sectieltegels. (Andere sectieltegeltableaus met voorstellingen van zon en maan zijn ondermeer in het douanegebouw bewaard gebleven). Achter de bouwmassa liggen de overkapte perrons en sporen, door tunnels met elkaar verbonden. De perrons lopen zowel aan oost- als aan de westkant tot buiten de bouwmassa van het station door. Aan de straatkant afgescheiden door een glaswand met metalen kozijnen op een bakstenen muurtje. Tegen de achterzijde van het stationsgebouw ligt het eerste perron onder zadeldak op een geklonken vakwerk portaalspant. De staanders tegen de achtergevel van het station hebben een natuurstenen voet, de losstaande staanders op het perron zijn geheel in ijzer uitgevoerd. Ter plekke van de trappartijen zijn lichtkappen aangebracht. Ter hoogte van het restaurant twee brede trappen, samenkomend bij één trap, naar de perrons weer in twee trappen gesplitst. Allen uitgevoerd in graniet. De tunnel wordt overkluisd door bakstenen troggewelfjes op ijzeren liggers, ondersteund door bredere ijzeren balken. De wanden van het trappenhuis zijn in witte strengperssteen uitgevoerd, de afgeronde hoeken bekleed met graniet. Het middenperron (van tweede en derde spoor) heeft een overkapping van een flauw hellend zadeldak, uitgevoerd in hout op geklonken ijzeren portaalspanten. Op het perron staan enkele gebouwtjes waaronder een perronwachtershuis, uitgevoerd in vakwerk van verblendsteen in ijzer. Van het seinhuis P is het bouwvolume nog aanwezig tussen tunneltrappen en perronoverkapping. Thans in gebruik als onderkomen voor de perrondienstleiding. Waardering. Het stationsgebouw met overkappingen, perronbebouwing en onderdoorgangen is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorisch belang als uitdrukking van een sociaal-economische, technische en typologische ontwikkeling. Daarnaast heeft het architectuurhistorische waarde vanwege stijl en de op het karakter van grensstation toegesneden decoratieve toevoegingen. Het heeft ensemblewaarde als essentieel onderdeel van het gehele stationscomplex. Het is relatief gaaf bewaard gebleven. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 517243
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
    Roosendaal   
Station Roosendaal.jpg
Afkorting Rsd
Opening 3 juli 1854
Perrons 2
Perronsporen 3
Lijn(en) Spoorlijn 12

Staatslijn F Roosendaal - Breda

Vervoerder(s) NS
NMBS
NS International
Reizigers 11.003 (2014)[1] per dag
Coördinaten 51° 32′ NB, 4° 28′ OL
Externe link  NS-stationsinformatie
Station Roosendaal
Station Roosendaal
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
Stationsgebouw rond 1900
Stationsgebouw rond 1910
Stationsgebouw anno 2007

Station Roosendaal werd geopend met de ingebruikname van de spoorlijn Antwerpen - Lage Zwaluwe op 23 juni 1854. Op 3 mei 1855 werden de verbindingen naar Breda en naar Moerdijk geopend (in 1872 verlengd naar DordrechtRotterdam). Roosendaal behoorde buiten de steden in het westen en midden van Nederland tot de eerste plaatsen die een spoorverbinding kregen en was de eerste stad van Noord-Brabant met een station.

Geschiedenis

In 1863 kwam de verbinding met Bergen op Zoom tot stand, in 1868-1872 werd de Zeeuwse Lijn verlengd naar Vlissingen. Het eerste stationsgebouw van Roosendaal was verwant aan de nog bestaande stations van Oudenbosch en Zevenbergen. In 1866 en 1887 werd het met zijvleugels vergroot. In 1907 werd het gebouw vervangen door het huidige gebouw naar een ontwerp van Daniël Knuttel en George van Heukelom. Naast het stationsgebouw werden in 1907 een locomotievenloods, een seinhuis, een seinbrug en de douaneloods gebouwd. De locomotievenloods bestaat nog als beschermd monument[2]. In de Tweede Wereldoorlog raakte het stationsgebouw zwaar beschadigd, waarna het in 1949 werd herbouwd onder leiding van Sybold van Ravesteyn. De architect handhaafde het ontwerp uit 1905 grotendeels, maar creëerde wel een nieuw, soberder uitgevoerd entreegebouw.

Vanaf het begin is het station van Roosendaal een belangrijk grensstation tussen Nederland en België. Sinds de opening van de lijnen naar Rotterdam en Vlissingen is Roosendaal een belangrijk spoorwegknooppunt in het zuidwesten van Nederland. Van hieruit rijden treinen in de richtingen Rotterdam – Amsterdam, Bergen op Zoom – Vlissingen, Antwerpen – Brussel en Breda – 's-HertogenboschArnhem.

Sinds de HSL-Zuid eind 2012 volledig in gebruik kwam heeft Roosendaal als grensstation aan belang ingeboet. Eens per uur vertrekt er een stoptrein naar Antwerpen-Centraal en voorlopig een Beneluxtrein. Deze treindiensten zijn een alternatief voor de hogesnelheidstreinen, zoals Thalys, die duurder zijn en reservering vereisen. Tevens blijft Roosendaal belangrijk als overstappunt voor het internationaal verkeer van België naar Zeeland/West-Brabant en vice versa.

OV-chipkaart

Dit station is afgesloten met OVC-poorten.

  • Om internationale reizigers die hier overstappen de gelegenheid te geven om in of uit te checken zijn er OVC palen op het middenperron aanwezig. Reizigers met doorgaande internationaal vervoersbewijzen hebben in Roosendaal geen in- of uitcheck verplichtingen. Sommige reizigers kiezen er echter op te knippen in een Nederlands deel (met OVC) en een internationaal vervoersbewijs vanaf/tot Roosendaal. De Belgische nationale vervoersbewijzen geldig tot Roosendaal hebben een barcode om de poorten te openen. Er staat een Belgische NMBS-verkoopautomaat[3] in het station zodat reizigers vervoersbewijzen naar alle stations in België kunnen kopen. (tot Antwerpen is er een goedkoper grenstarief.[4])

Verbindingen

Op het station stoppen in dienstregeling 2017 de volgende treinseries:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
2200 Intercity Amsterdam CentraalHaarlemLeiden CentraalDen Haag HSRotterdam CentraalDordrechtRoosendaalVlissingen
2500 Lokale trein (NMBS) RoosendaalAntwerpen-CentraalAntwerpen-BerchemPuurs In het weekend naar Lokeren
3600 Intercity RoosendaalBredaTilburg's-HertogenboschNijmegenArnhem CentraalZutphenDeventerZwolle
5900 Sprinter DordrechtRoosendaal 's Avonds en in het weekend eenmaal per uur.
9200 / IC-35 Intercity (NS International) Amsterdam CentraalSchiphol AirportDen Haag HSRotterdam CentraalRoosendaalAntwerpen-CentraalMechelenBrussel-CentraalBrussel-Zuid/Midi
1rightarrow blue.svg Zie voor de aansluitende buslijnen het artikel Openbaar vervoer in Roosendaal

Omgeving

Er is voor het spoorstation een busstation en fietsstallingen. De vroegere stationsrestauratie is vervangen door fastfoodketens zonder zitplaatsen, inclusief winkels van NS Stations Retailbedrijf. Er is aan de zuidkant van het emplacement een voetgangersbrug gebouwd die de stad Roosendaal rechtstreeks toegang geeft tot het Herstaco Stadion.[5]

Literatuur

  • Broos, Marius, Roosendaal, een spoorwegknooppunt als 's lands voorportaal in het zuiden, 1865-1996. Rosmalen: Uquilair, 2004. ISBN 90-7151-351-3

Monumenten in de buurt van Station Roosendaal in Roosendaal

Seinbrug bij Station Roosendaal

Stationsplein 1
Roosendaal
Inleiding. SEINBRUG uit het eerste kwart van de twintigste eeuw. Omschrijving. Seinbrug, bestaande uit een ligger met geklonken vakwerksp..

Locomotiefloods bij Station Roosendaal

Stationsplein 1
Roosendaal
Inleiding. Rechthoekige LOCOMOTIEVENLOODS met WERKPLAATS op L-vormige plattegrond uit 1907, naar ontwerp van ir. G.W. van Heukelom. In 1931..

Douaneloods bij Station Roosendaal

Spoorstraat 7
Roosendaal
Inleiding. LOODS voor opslag en doorvoer van goederen. Gebouwd in 1907. Thans in gebruik bij Van Gend en Loos. Omschrijving. Rechthoeki..

Seinhuis bij Station Roosendaal

Stationsplein 1
Roosendaal
Inleiding. Het SEINHUIS naar ontwerp van Van Heukelom maakte deel uit van een centrale bediening van wissels en seinen. Deze centrale seini..

Klooster Mariadal

Vincentiusstraat 5
Roosendaal
Inleiding. KLOOSTER Mariadal, gebouwd voor de orde van de Franciscanessen Penitenten Recollectinnen naar ontwerp van J.Th.J Cuypers en F.B..

Kaart & Routeplanner

Route naar Station Roosendaal in Roosendaal

Foto's (1)