Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Sint-Quirinuskerk in Halsteren

Kerkelijk Gebouw

Dorpsstraat 51
4661HM Halsteren (gemeente Bergen op Zoom)
Noord Brabant

Bouwjaar: 1911
Architect: J.Th.J. Cuijpers


Beschrijving van Sint-Quirinuskerk

Inleiding. R.K. KERK St. Quirinus, no. 53, gebouwd naar een ontwerp van architect J.Th.J. Cuijpers in 1911 in een Neo-Romaanse stijl. Het geheel werd uitgevoerd door aannemer M. Bakkeren uit Princenhage. Kerk en pastorie liggen verhoogd, van de straat af. Omschrijving. Driebeukige kruiskerk met een kort schip en transept onder mansardedaken. Het schip telt drie traveeën met voorbouw met topgevel, geflankeerd door vierkante torens met gebogen spits, een transept met vieringtoren onder tentdak met vierkant klokkentorentje, bekroond door een spits. Een koortravee met 7/10 gesloten koor. De zijbeuken worden onderbroken door het transept en hebben elk een schilddak met piron, haaks op het middenschip. Tegen de linkergevel, achter het transept een rond torentje met spits. Aan weerszijden van de voorgevel kleine kapellen. Aan de achterzijde rond het koor een éénlaagse omgang onder lessenaarsdak aan weerszijden daarvan rechthoekige éénlaagse bouwmassa's onder mansardedaken. Het geheel is uitgevoerd in baksteen en heeft onder de goot een tandlijst. Daaronder een brede gepleisterde band tot op de rondbogen van de ramen. Daken zijn gedekt met leien, de topgevel aan de achterkant is betimmerd en voorzien van een windveer. De ingang, een dubbele deur, ligt in een trapsgewijs terugspringend rondboogportiek. Erboven een grote gebogen luifel met geprofileerde rand en hangend houtwerk met geschulpte rand. Boven de deur in het boogveld is een natuurstenen polychroom reliëf aangebracht met een voorstelling van de Heilige Quirinus met aan weerszijden knielende figuren en het opschrift: "PETITE ET DABITUR VOBIS" en "HEILIGE QUIRINUS BID VOOR ONS". Boven de ingangspartij vijf smalle rondboogramen en drie nissen in de topgevel met sculpturen van Christus, geflankeerd door engelen op consoles, onder baldakijnen. Alle rondboogramen zijn gevuld met glas-in-lood. In het dakvlak kleine dakkapelletjes met schilddak en piron. Het middenschip heeft een houten tongewelf, beschilderd met banden met geometrische bloemmotieven. De smalle zijbeuken en het transept zijn voorzien van bakstenen kruisgewelven. De opstand is tweedelig, boven de scheibogen op vierkante pijlers een lichtbeuk met drie gekoppelde rondboogramen. In de kooromgang vijf nissen met stenen gewelfjes. De kerk is aan de achterzijde onder de voormalige sakristie en kaarsenkamer (nu in gebruik als sacristie) onderkelderd. Delen van de oorspronkelijke inrichting zoals vaste kasten zijn bewaard gebleven. In het koor zijn muurschilderingen aangebracht, van de oorspronkelijke polychromie van het schip is op een klein stukje na alles verdwenen. Verder onder meer van belang: een eiken orgeltribune uit 1643 en orgelkas door Jan Colijns de Nole uit Antwerpen, in de vorm van een geprofileerde en gesneden architraaf op vier gecanneleerde Toscaanse zuilen met drie bogen; schelpen en festoenen in de boogzwikken, afkomstig uit de oude kerk. Houten altaarretabel 18de eeuw. Koperen doopvont, in 1920 bij de oude kerk opgegraven: Mechels renaissance werk uit 1549; kuip op balustervoet, de deksel bekroond door een St. Maartensgroep. Het geheel 2,10 meter hoog. Bijbehorende koperen plaat met tekst in gotische minuskels waarin de stichting gememoreerd: schenking als zoen voor een moord. Waardering. De kerk is van algemeen belang. Ze heeft cultuurhistorisch belang als uitdrukking van de ontwikkeling van het katholicisme in de vroege twintigste eeuw en als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de kerkbouw van na de Neo-Gotiek. Het geheel is van architectuurhistorisch belang wegens materiaalgebruik en ornamentiek en neemt een belangrijke plaats in in het oeuvre van de architect, met name vanwege de Neo-Romaanse vormgeving als een bewust nagestreefde breuk met de Neo-Gotiek. Wegens de markante situering, verbonden met de ontwikkeling van de plaats heeft het complex ensemblewaarde. Het geheel is gaaf bewaard gebleven. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 517104
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Sint Quirinuskerk
Achteraanzicht van de Sint-Quirinuskerk
Achteraanzicht van de Sint-Quirinuskerk
Plaats Halsteren
Gebouwd in 1913
Architectuur
Architect(en) Jos Cuypers
Stijlperiode Neoromaans
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Sint-Quirinuskerk is de katholieke kerk van Halsteren. Ze bevindt zich aan Dorpsstraat 51 en werd ingewijd in 1913.

De katholieken bezaten reeds de historische Sint-Martinuskerk, die ondertussen al naar Quirinus van Siscia was gewijd. De oude kerk was te klein geworden en er werd een nieuwe kerk gebouwd, welke ontworpen werd door Jos Cuypers.

Het betreft een neoromaanse driebeukige kruiskerk met een kort schip, waarvan het transept mansardedaken heeft. De vieringtoren heeft een tentdak. Het interieur is rijk gedecoreerd, en de blokvormige rondbogen zijn opvallend.

Interieur

Het interieur van de kerk toont een inventaris die deels uit de oude Sint-Martinuskerk, welke in 1913 werd verlaten, afkomstig is. Toen in 1920 de kerkschatten teruggevonden werden welke in 1648 in veiligheid waren gebracht, konden ook een aantal voorwerpen daarvan aan het interieur worden toegevoegd. Dit betreft onder andere een koperen doopvont uit 1549, die aan de kerk werd geschonken als zoenoffer voor het begaan van een moord. Het meer dan twee meter hoge doopvont wordt gesierd door een Sint-Maartensgroep. Ook werden enkele teruggevonden laatgotische kandelaars in de nieuwe kerk geplaatst.

Uit de oude Sint-Martinuskerk zijn onder meer de renaissance orgeltribune uit 1643, vervaardigd door Jan Colijnsz. de Nole en een 18e-eeuws altaartje afkomstig.

Quirinusverering

Vanouds werd in de streek rond Bergen op Zoom de Heilige Quirinus van Rome vereerd. Een aan hem gewijde kapel stond bij het begin van de Oudenweg die naar Tholen voerde. Ze wordt voor het eerst vermeld in 1485. De kapel was voorzien van een zogeheten Quirinusput, die geneeskrachtig water zou bevatten. In 1648 werd de kapel buiten gebruik gesteld en ze verviel. De kapel bleef echter in de herinnering voortbestaan en in 1925 werd een huis gebouwd op ongeveer dezelfde plaats dat de naam Sintekrijn kreeg. Er werd een Quirinusbeeld aangebracht en er verscheen een bord met de tekst:

Ga Quirinus nooit voorbij
of zeg: Quirinus bid voor mij!

Wélke Quirinus dat is, hangt af van zijn attribuut. De parochie verwierf in 1803 een reliek van Quirinus van Siscia, en het is déze Quirinus die tegenwoordig wordt vereerd. Déze Quirinus heeft om zijn hals een ketting met daaraan een molensteen. Naar verluidt zou hij aldus in de rivier gegooid zijn, maar blijven drijven en in deze situatie zelfs het volk hebben toegesproken. Een 18e-eeuws Quirinusbeeld is nog in de pastorie aanwezig. Een Quirinusaltaar uit 1868 werd in 1913 overgebracht naar de nieuwe kerk.


Monumenten in de buurt van Sint-Quirinuskerk in Halsteren

Pastorie bij de St. Quirinus kerk

Dorpsstraat 53
Halsteren (Gemeente Bergen op Zoom)
Inleiding. PASTORIE bij de St. Quirinus kerk. Gebouwd in 1911 naar ontwerp van J.Th.J. Cuijpers in Um-1800 stijl. Omschrijving. Tweelaags..

Raadhuis

Dorpsstraat 22
Halsteren (Gemeente Bergen op Zoom)
Raadhuis. Blijkens jaarankers in 1633 gebouwd, in 1917 gerestaureerd en aan de achterzijde met een raadzaal vergroot. Rechthoekig gebouw met..

Nederlands Hervormde Kerk. Gotische kerk

Dorpsstraat 20
Halsteren (Gemeente Bergen op Zoom)
Ned. Herv. Kerk. Gotische kerk, bestaande uit een driezijdig gesloten koor met sacristie, beide in 1457 opgetrokken op 14e eeuws muurwerk, e..

Vrijstaande villa, thans in gebruik als psychotherapeutisch centrum

Gasthuisstraat 6
Halsteren (Gemeente Bergen op Zoom)
Inleiding. Vrijstaande VILLA, thans in gebruik als psychotherapeutisch centrum. Gebouwd in 1900 naar ontwerp van C.P. van Genk met elemente..

Boerderij van het Noordbrabantse langgeveltype, met topgevel aan de kop van het woonhuis, waarover zadeldak met pannen, rieten wolfdak over de stal; w ..

Kruisberg 3
Halsteren (Gemeente Bergen op Zoom)
Boerderij van het Noordbrabantse langgeveltype, met topgevel aan de kop van het woonhuis, waarover zadeldak met pannen, rieten wolfdak over ..

Kaart & Routeplanner

Route naar Sint-Quirinuskerk in Halsteren

Foto's (2)