Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Doorlaatbrug Eldensedijk in Arnhem

Weg En Waterwerk

Eldensedijk
6800AA Arnhem
Gelderland

Bouwjaar: 1920-1940


Beschrijving van Doorlaatbrug Eldensedijk

Inleiding De aan de zuidelijke oever van de Nederrijn gelegen langgerekte betonnen brug de "Eldense Dijk", is van het type DOORLAATBRUG met aan de oostzijde metalen schuiven. Deze brug in Arnhem-Zuid (Meinerswijk) is waarschijnlijk gebouwd tussen 1920 en 1940 en wordt voornamelijk gebruikt voor auto- en fietsverkeer. Het gebied Meinerswijk ligt in een bocht aan genoemde rivier en is één van de oudste bewoningsplaatsen van Arnhem. Er liggen o.a. de fundamenten van een Romeinse legerplaats, Castra Herculis, en resten van middeleeuwse bewoningsplaatsen. De geschiedenis van de Eldense Dijk gaat terug naar de achttiende eeuw toen langs de Meinerswijk-polder de Griftdijk liep, waarvan het meest noordelijke deel Eldense dijk of Eldense weg genoemd werd. Deze dijk was de meest belangrijke verbinding over land tussen Arnhem en Nijmegen. Door de vele overstromingen werd Meinerswijk steeds meer een overlaatgebied. In 1752 werd de Eldensedijk vernieuwd, verhoogd en voorzien van een doorlaatbrug (voorganger van de huidige brug). Daarmee werd de verbinding over land met Nijmegen veilig gesteld maar Meinerswijk was nu definitief een overlaatgebied. De plassen in de Meinerswijk zijn het gevolg van de kleiwinning die hier in de twintiger jaren van deze eeuw heeft plaatsgevonden. Van de oorspronkelijk drie steenfabrieken resteert alleen steenfabriek "Elden" (buiten gebruik). Tegenwoordig is Meinerswijk een natuurgebied met een "Uiterwaardenpark". De Eldense dijk is gelegen aan de oostzijde van de polder Meinerswijk en loopt evenwijdig aan de even westwaarts gelegen Eldenseweg (oprit naar de Nelson Mandelabrug over de Nederrijn). Omschrijving Langgerekte betonnen DOORLAATBRUG, bestaande uit een horizontale rijvloer (balkenvloer) doorgaand over meerdere portalen. De portalen bestaan elk uit vijf kolommen en hebben getrapte uitkragingen aan de zijden ter hoogte van de dwarsliggers. Tussen de portalen zijn aan de oostzijde van de doorlaatbrug metalen schuiven aangebracht. De LANDHOOFDEN bestaan uit een rechte frontwand en rechte vleugelwanden van beton in de richting van de brug. De vlakke RIJVLOER die aan weerszijden voorzien is van een trottoir is geheel bedekt met asfalt. Het trottoir aan oostzijde is voorzien van metalen deksels waaronder zich de metalen schuiven bevinden. De RELING aan weerszijden van de brug wordt gevormd door drie horizontale metalen buizen die langs de lengte van de brug lopen. Ter hoogte van de portalen bevinden zich op de brug telkens twee aan twee geplaatste lage, rechthoekige hekpijlers waar de buizen van de reling doorheen steken. Waardering DOORLAATBRUG de Eldense Dijk. - Van architectuurhistorische waarde als functioneel en typologisch goed voorbeeld van een in de uiterwaarden gesitueerde doorlaatbrug uit de eerste helft van deze eeuw. Karakteristiek voor de tijd van ontstaan zijn de uitvoering in beton en de constructiewijze met getrapte uitkragingen aan de zijden van de portalen. Bruggen uitgevoerd in beton komen in Nederland vanaf de jaren twintig steeds meer voor. - Van historische waarde omdat de Eldense dijk reeds in de 18e eeuw de belangrijkste verbinding over land was tussen Arnhem en Nijmegen en van belang voor de waterhuishouding van het gebied Meinerswijk (vroege vestigingsplaats, baksteenfabricage vanaf het laatste kwart van de negentiende eeuw). - Stedebouwkundige waarde als essentieel onderdeel van het historisch gegroeid landschappelijk concept van de polder Meinerswijk (overlaatgebied). De brug heeft een functionele relatie met de westwaarts gelegen voetgangers-doorlaatbrug tussen de Drielsedijk en de Meginhardweg. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 516910
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Doorlaatbrug Eldensedijk
Doorlaatburg te Arnhem - WLM 2011 - wardvanwanrooij.jpg
Monumentale status rijksmonument
Monumentnummer 516910
Bouw
Bouwperiode 1920-1940
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer

De Doorlaatbrug in de Eldensedijk is een brug en beweegbare waterkering in Arnhem. Het bouwwerk is niet meer als waterkering in gebruik, en heeft de status van rijksmonument.

Op een verhoging van de zuidelijke Rijnoever tegenover het centrum van Arnhem lagen in de jaren dertig onder meer de Arnhemsche Stoomsleephelling Maatschappij (ASM) en twee havens. Toen van 1933-1935 in de polders tegenover Arnhem de Malburgsedijk werd aangelegd, met als de doel de daarachter gelegen Malburgsche Polder in te dijken, had de rivier bij hoogwater te weinig ruimte tussen deze verhoging en de Rijnkade. Om dit te compenseren werd de Groene Rivier aangelegd: een strook land van ongeveer 200 meter breed die bij een hoge waterstand van de Rijn overstroomde. Bij een lage waterstand stond het land droog en vormde zo een groene rivier tussen de Malburgsedijk en de ophoging van de ASM.

De groene rivier begon oostelijk van de Oude Rijnbrug en liep door tot in Meinerswijk. De Eldensedijk, die liep van het dorp Elden naar de buurtschap De Praets, moest vlot gepasseerd kunnen worden. De twee doorlaatbruggen die daar na 1752 gebouwd waren werden vervangen door één afsluitbare doorlaatbrug. Deze moest afsluitbaar zijn om zo Meinerswijk bij een hoge waterstand in de zomer droog te kunnen houden. Bij de Drielsedijk aan de andere kant van Meinerswijk staat ook een doorlaatbrug, deze is gebouwd om te voorkomen dat water bij hoogwater in de zomer vanuit het westen de polder instroomde. Ook deze brug is een rijksmonument.

De brug heeft 37 ijzeren schuiven van elk 2 ton die omhoog en omlaag kunnen worden geschoven in ijzeren sponningen. De schuiven rusten op een vloer van gewapend beton, met een fundering van gewapend betonnen palen. De schuiven werden opgetrokken met behulp van een kraanwagen op de brug. In gesloten stand ligt de bovenkant van de schuiven op 12,50 meter boven NAP. De brug is oostelijk van de oude doorlaatbrug gebouwd, waarmee de Eldensedijk iets naar het oosten is verlegd.

Bij een waterstand van 11,35 meter boven NAP moesten de schuiven in ieder geval worden opgetrokken. De brug heeft eind jaren negentig zijn waterkerende functie verloren. Tegenwoordig zijn de schuiven permanent opgetrokken omdat Meinerswijk een natuurpark is.[1]


Monumenten in de buurt van Doorlaatbrug Eldensedijk in Arnhem

weg en waterwerk

Rijnkade 28
Arnhem
Inleiding SPUISLUIS van het type duikersluis met een directe afwatering in de Rijn, gesitueerd op de Rijnkade tegenover nummer 28. De sluis..

Oorspronkelijk halfvrijstaand herenhuis

Rijnkade 3
Arnhem
Inleiding: Oorspronkelijk halfvrijstaand HERENHUIS uit ca. 1853-1860 in eclectische stijl met een rijke ornamentering, die invloeden vertoo..

Spuisluis van het type duikersluis

Rijnkade 143
Arnhem
Inleiding SPUISLUIS van het type duikersluis met een directe afwatering in de Rijn, gesitueerd op de Rijnkade tegenover nummer 143. De slui..

Terrein waarin resten van het Kasteel Meinerswijk

-
Elden (Gemeente Arnhem)
Terrein waarin resten van het kasteel Meinerswijk. Datering: Middeleeuwen. Het monument is van algemeen belang wegens zijn betekenis voor de..

Sabelspoort

Markt 12
Arnhem
Sabelspoort. Vierkant poortgebouw (XIV) tussen ronde torens. Uitbouw stadszijde met klassicistisch barokke gevel (1642). Gerestaureerd na oo..

Kaart & Routeplanner

Route naar Doorlaatbrug Eldensedijk in Arnhem

Foto's (1)