Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Villa Constance (gebouw Museum Jan Cunen) in Oss

Woonhuis

Molenstraat 65
5341GC Oss
Noord Brabant

Bouwjaar: 1888
Architect: H.R. Hendriks


Beschrijving van Villa Constance (gebouw Museum Jan Cunen)

Inleiding Villa Constance. Geheel vrijliggend hoekpand dat in 1888, in zowel eclectische- als neo-renaissance vormen, als STADSVILLA naar ontwerp van de architect H.R. Hendriks, voor een totale bouwsom van f.39.700,-, werd gebouwd voor de margarinefabrikant Arnold van den Bergh (1857-1932). De villa werd genoemd naar zijn in 1888 geboren dochter Constance. Van den Bergh heeft slechts kort in de villa gewoond en verkocht het pand in 1891 aan Arnold Jurgens (1842-1912) die de villa naar zijn vrouw Johanna noemde. Vanaf 1899 wordt er door de Franse kloosterzusters "Religieuses filles de Notre Dame" een meisjespensionaat in gevestigd. Van 1910 tot 1919 wordt de villa weer bewoond waarna ze van 1929 tot 1974 een functie krijgt als stadhuis voor Oss. Hierna krijgt de villa haar huidige functie als museum Jan Cunen. De villa heeft een zeer sterke architectonische en sociaal-economische samenhang met de nummers 61 en 63 maar is van deze drie villa's de grootste en rijkst uitgevoerde. De serre aan de westzijde en de aanbouw aan de zuidzijde dateren uit de jaren zeventig en tachtig van de twintigste eeuw en vallen buiten de van rijkswege geldende bescherming. Omschrijving Groot, rijk gedetailleerd, hoekpand van tweeëneenhalve bouwlaag op een ruwweg vierkante grondslag met kelder- en zolderverdieping. Opvallende hoekoplossing met achtkante toren met carillon, uurwerk en uibekroning. De toren is gedekt met leien in rijnse dekking. Het pand is ogenschijnlijk samengesteld uit verschillende bouwvolumes onder met leien in maasdekking gedekte omlopende dakschilden met een centraal plat dak. In elk van de dakschilden bevinden zich kleine dakkapellen met houten omlijsting. Met name aan de westelijke en de zuidelijke zijde van de villa bevond zich eertijds de uitgestrekte tuin. Deze is in de jaren tachtig verworden tot een stadsparkje met een geheel eigen aanleg, met diverse losse sculpturen en een muziekkiosk. De hoofdmassa van het pand is opgetrokken op een kelderverdieping met gerusticeerde gecementeerde plint. De gevels zijn opgetrokken in een oranje strengperssteen en zijn rijk geornamenteerd met verschillende natuurstenen elementen zoals onder andere: banden, lijsten, frontonomlijstingen, diamantkoppen, sluitstenen, consoles en pirons. Monumentaal ingangsportaal op vierkante grondslag met vrijstaande ingangspijlers en balkonbalusters. Het portaal heeft een kruisribgewelf met natuurstenen profielsteentjes. Een trap met hardstenen treden leidt naar de rondboogingang die voorzien is van een rijk met klassiek aandoende motieven geornamenteerde vleugelpaneeldeur. Deze deur heeft een rondbogig bovenlicht met zeer fijn maaswerk en glas-in-lood. Onder de gootlijst van het linker gedeelte van de voorgevel bevindt zich in de vorm van een kleurig tegeltableau een gevelinscriptie "Villa Constance anno 1888". De dakbeëindiging van de ogenschijnlijk verschillende bouwvolumes is vervaardigd in topgevels die, hoewel alle verschillend van formaat, motieven hebben die afgeleid zijn van de Nederlandse zeventiende eeuw. De decoratie bestaat uit onder andere: klauwstukken, frontons en pirons. Intern is het pand, met name op de begane grond, zeer rijk geornamenteerd. Indeling en ornamentiek zijn in dit gedeelte nog vrijwel geheel bewaard gebleven. Via de vooringang, de witmarmeren trap en de met stijlmotieven geornamenteerde tochtdeuren betreedt men de grote centrale hal waarvan de vloer is ingelegd met parket. De wanden en deuromlijstingen zijn zeer uitbundig in stijlmotieven gedecoreerd met pilasters, frontons, lijstwerk, druppen en pirons. Zeer bijzonder zijn de rijke reliëfs van geperst karton in de boogtrommels boven en naast de ingangen. Hierop zijn onder meer putti en vrouwenportretten afgebeeld. De reliëfs hebben een beschildering van imitatie-marmer meegekregen. In de vertrekken ten noorden van de centrale hal is de ornamentiek ook nog grotendeels intact. Opvallend zijn hier de rijke marmeren schouwen, de houten lambrisering en de stucplafonds met de originele polychromie. Aan de zuidzijde van de hal bevinden zich twee kamers ensuite met zowel een zeer rijke houten lambrisering als een houten plafondbekleding met imitatie-stucmotieven. De kelderverdieping is bereikbaar via een ingang aan de noordzijde en via de (moderne) lift en trap vanuit de centrale hal. Detaillering en ornamentiek zijn hier aanmerkelijk soberder dan op de begane grond. De vertrekken hebben tegenwoordig voornamelijk een kantoor en museumfunctie. De centrale bordestrap heeft op de begane grond fraai bewerkte trappalen. De lichttoetreding wordt verzorgd door een groot, licht getoogd venster op de verdieping met daarin gekleurd glas-in-lood en door een boven de trap gelegen lichtkoepel op houten consoles. Hoewel de indeling op de verdieping nog grotendeels authentiek is, hebben er toch enige wanddoorbrekingen plaatsgehad. De kamers dienen als tentoonstellingsruimte. De zolderverdieping is in 1997 verbouwd tot kantoorruimte. Waardering De villa is in haar hoedanigheid van fabrikantenvilla van algemeen cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling. De villa heeft architectuurhistorisch belang als vanwege het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek en de bijzondere samenhang tussen exterieur en interieur. De villa is van algemeen belang vanwege de bouwkundige en sociaal-economische samenhang met de nummers 63 en 65. De villa heeft belang vanwege de architectonische gaafheid van ex- en interieur. De villa is van algemeen belang wegens de zeldzaamheid van het materiaalgebruik en de ornamentiek. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 516602
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Het museum en oude stadhuis
Zijaanzicht

Museum Jan Cunen is een kunstmuseum gevestigd in een monumentale fabrikantenvilla in het centrum van Oss. In het museum worden tentoonstellingen gehouden van negentiende-eeuwse en hedendaagse kunst. Museum Jan Cunen wil zijn publiek actief leren kijken om de waardering voor en het begrip van kunst en cultuur te bevorderen. Daarbij zoekt het naar een dynamische wisselwerking tussen heden en verleden, collectie- en tentoonstellingsbeleid.

Het museum is van 27 juni t/m 14 oktober 2016 gesloten in verband met een verbouwing, waarbij onder andere meer tentoonstellingsruimte wordt gecreëerd.

Geschiedenis

Stadsarchivaris Jan Cunen (1884-1940) is de grondlegger van de collectie en het naar hem vernoemde museum. Reeds in 1934 richtte hij een kamer in het souterrain van het gemeentehuis in als 'museum'. Het gemeentebestuur verzamelde destijds portretten van Osse industriëlen en burgemeesters. Door belangrijke archeologische vondsten in de jaren dertig waren de ideeën voor een gemeentelijk museum ontstaan. De vondst van het gebogen zwaard in het zogenaamde Vorstengraf was hierbij een belangrijke stimulans. Jan Cunen breidde de collectie uit met religieuze beelden, streekdracht, munten en penningen en andere archeologische vondsten. Daarnaast verschenen er diverse publicaties van zijn hand over de geschiedenis van Oss en het Maasland. In 1949 werd het museum postuum naar hem vernoemd. Sedert 1978 functioneert dit museum onder de naam Jan Cunencentrum, waarbij educatie een belangrijke taakstelling is geworden.

Villa Constance

De monumentale villa waarin het Museum Jan Cunen is gehuisvest, werd in 1888 gebouwd naar een ontwerp van H.R. Hendriks. Opdrachtgever was Arnold van den Bergh, zoon van de Osse margarinefabrikant Simon van den Bergh. Hij vernoemde het pand naar een van zijn dochters. In 1891 vertrok de familie uit Oss en werd de villa verkocht aan Arnold Jurgens (1842-1912), eveneens margarinefabrikant in Oss. Hij veranderde de naam in 'Villa Johanna', naar zijn vrouw, en pas bij een opknapbeurt in de jaren zeventig van de 20e eeuw werd de oorspronkelijke naam 'Villa Constance' herontdekt. De Franse kloosterzusters 'Religieuses Filles de Notre Dame', die uit Frankrijk waren uitgeweken ten gevolge van de secularisatiepolitiek aldaar, kochten de villa toen ook Jurgens in 1899 uit Oss wegging. De zusters hadden hier een pensionaat. Zij vertrokken omstreeks 1910. Hierna werd het gebouw bewoond door particulieren en deed het van 1921 tot 1974 dienst als stadhuis, voordat het in zijn geheel als museum in gebruik werd genomen.

De bouwstijl van Villa Constance kan, vanwege de barok- en renaissance-elementen, neoclassicistisch worden genoemd. Omdat bij de bouw gewerkt is met onderdelen die kant-en-klaar zijn gekocht, spreekt men ook wel van industrieel neoclassicisme. Sinds augustus 2001 heeft het gebouw de status van rijksmonument. Het Vorstengraf is ook een onderdeel van de Villa Constance, een urnengraf waar vroegere vorsten te ruste gelegd zijn. Het Vorstengraf is in 1933 door Jan Cunen ontdekt.

Externe link


Monumenten in de buurt van Villa Constance (gebouw Museum Jan Cunen) in Oss

Fabrikantenvilla

Molenstraat 63
Oss
Inleiding Gedeeltelijk vrijliggend hoekpand, omstreeks 1890 als STADSVILLA gebouwd voor de fabrikant Simon van den Bergh (1826-1907) in vor..

Stadsvilla

Molenstraat 61
Oss
Inleiding STADSVILLA, in 1888 gebouwd voor leden van de margarinefabrikantenfamilie Jurgens in vormen van de Neo-renaissance. De villa is g..

Voormalige Bergoss fabriek

Bram van den Berghstraat 22
Oss
Inleiding In 1919 in opdracht van de firma gebrs. Van den Bergh naar ontwerp van de Nijmeegse architect Oscar Leeuw in vormen van de art no..

Voormalige Jurgens Margarinefabriek

Kruisstraat 15
Oss
Inleiding Voormalig KANTOORGEBOUW, in 1912 opgetrokken in opdracht van de N.V. Ant. Jurgens Margarinefabrieken naar ontwerp van de Amsterda..

Zeldenrust

Kruisstraat 39
Oss
Ronde stenen stellingmolen uit 1860.

Kaart & Routeplanner

Route naar Villa Constance (gebouw Museum Jan Cunen) in Oss