Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Acropolis/Latijnse school in Megen

Gebouw

Broeder Everardusplein 1
5366BE Megen (gemeente Oss)
Noord Brabant

Bouwjaar: 1884 en ca. 1900
Architect: E.J. Margry


Beschrijving van Acropolis/Latijnse school

Inleiding De voormalige LATIJNSE SCHOOL annex SEMINARIE werd in twee fasen (1884 en omstreeks 1900) in neogotische stijl gebouwd naar ontwerp van de architect E.J. Margry. De Latijnse school, in 1645 te Megen gesticht, trok leerlingen uit het gehele land. In het gebouw werd vanaf 1884 tijdelijk ook het raadhuis van Megen ondergebracht. Tegenwoordig functioneert het onder meer als gemeenschapshuis en tandartspraktijk. Het hoge en brede gebouw bestaat uit een vijftal vleugels en domineert met het naastgelegen, reeds beschermde zeventiende-eeuwse Franciscanenklooster, de Kloosterstraat en omgeving. Omschrijving Vóór de aanbouw uit ca. 1900 had het op de hoek van Kloosterstraat en Wilhelminastraat gesitueerde tweelaags gebouw een h-vormige plattegrond. Het eigenlijke schoolgebouw bestaat uit drie om een binnenhof gegroepeerde vleugels. De hoofdgevel ligt aan de zijde van de Kloosterstraat. Doordat de rooilijn van deze gevel fors terugwijkt is een pleintje (Everardusplein) ontstaan. Aan de noordelijke zijde wordt dit plein begrensd door het eveneens tot het complex behorende, aangrenzende voormalige raadhuis met bovenliggende kapel. Alle gebouwen hebben zadeldaken, die gedekt zijn met lei in Maasdekking en voorzien van neogotische dakkapellen. De bakstenen gevels zijn alle tweelaags en voorzien van eenmaal versneden steunberen per twee traveeën. De gevels aan het Everardusplein hebben een hardstenen plint, een hardstenen waterlijst, gepleisterde banden en een hardstenen geprofileerde goot met waterspuwers. Het schoolgebouw heeft negen vensterassen en is voorzien van een fors uitspringende middenrisaliet, waarin een natuurstenen portaal met kalf (vernieuwde deur en bovenlicht), waarboven een hardstenen plaquette (waartegen een nieuwe plaat met de inscriptie "Acropolis" is bevestigd), zesruits schuifvenster en de door een hardstenen kruis bekroonde topgevel met kalkstenen beeld van de H. Antonius zijn aangebracht. Alle overige vensters in deze gevel zijn ook zesruits schuifvensters. Onder de korfboogstrek is een strengpersstenen mozaïek aangebracht. Het gebouw wordt bekroond door een vierkante opengewerkte dakruiter met naaldspits. De kopse gevel aan de Wilheminastraat heeft een hijsbalk met luik in de topgevel. De achterliggende twee haakse bakstenen vleugels met klaslokalen dateren eveneens uit 1884 en zijn sober uitgevoerd met muizetandlijsten en zesruiters. De hal van het huidige gemeenschapshuis aan de Wilhelminastraat heeft een tweetal glas-in-loodvensters, voorstellende de H. Franciscus en Maria. In de aan het Everardusplein, haaks op het schoolgebouw staande vleugel (eveneens uit 1884) met zes vensterassen, was in de westelijke helft een dienstwoning, in de oostelijke helft het raadhuis gevestigd. Het woonhuis ligt op de begane grond en heeft drie vensterassen. Naast de twee T-vensters is geheel rechts een paneeldeur met hardstenen kalf en bovenlicht aangebracht. Het voormalige raadhuis bestaat uit een souterrain, dat via een opgeklampte inrijpoort en deur in de kopse gevel aan de Wilhelminastraat toegankelijk is. Vanaf het Everardusplein leidt een hardstenen trapportiek met ijzeren hekwerk naar de bel-etage met T-vensters. Boven het portiek is een hardstenen plaquette aangebracht, waarop een gelauwerde helm, hond en leeg wapenschild. De kunststenen lateien van de vensters van het raadhuis en de twee van diefijzers voorziene lichten van het souterrain hebben in tegenstelling tot alle andere een classicistische vormgeving. In de kopse gevel aan de Kloosterstraat zijn boven de genoemde inrijpoort vier T-vensters van de bel-etage aangebracht (waarvan de meest linkse bij het trapportaal blind is). De verdieping wordt geheel in beslag genomen door een neogotische kapel. De vensters zijn alle voorzien van een kalkstenen maaswerk, per harnas bestaande uit een dubbele driepaslancet, bekroond door een vierpas. De vensters en de achtlobbige roos in de kopgevel aan de Kloosterstraat hebben ornamentale glas-in-lood panelen. Het schoolgebouw is omstreeks 1900 aan de zijde van de Wilhelminastraat uitgebreid met een tweelaags vleugel onder plat dak, eveneens in neogotische stijl. Deze vleugel is parallel en op slechts één meter afstand van de bestaande achterbouw geplaatst. Vermeldenswaardig is het aan de Kloosterstraat op een bakstenen sokkel gestelde smeedijzeren pijlpuntenhekwerk met poort en bakstenen pijlers. Waardering Het gebouw is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarden als getuigenis van een geestelijke en onderwijskundige ontwikkeling, in het bijzonder de wijze waarop in Megen in de negentiende eeuw door religieuzen onderwijs werd gegeven aan kostschoolleerlingen, welke in particuliere kosthuizen waren gehuisvest. Het is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de kleine kostschool. Het heeft architectuurhistorische waarden door de schaal, de stijl en als voorbeeld van het werk van de architecten Margry. Het heeft ensemblewaarden, omdat het mede het aanzien van de oude kom van Megen bepaalt, het is gelegen binnen het van rijkswege beschermde stadsgezicht. Het is gaaf bewaard gebleven. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 516589
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
De Latijnse school

De Latijnse school is een voormalige school en gemeentehuis in Megen.

Geschiedenis

De Latijnse school in Megen werd gesticht in 1645. In 1629 veroverde Frederik Hendrik na een groots opgezette belegering de stad 's-Hertogenbosch en werden de franciscaner monniken gedwongen hun klooster daar te verlaten. Zij mochten zich in Megen vestigen op voorwaarde dat ze daar een Latijnse school zouden oprichten. De school trok oorspronkelijk uit de hele Republiek katholieke jongens aan, die omwille van hun geloof geen hoger onderwijs konden volgen. In deze vorm heeft de Latijnse school tot 1800 bestaan.

Tussen 1800 en 1877 was het een Openbare Latijnse School, die subsidie van de regering kreeg. Dit bleek in de laatste jaren geen succesvolle formule meer te zijn, want de school had nog nauwelijks leerlingen. Bij de invoering van de Hoger-Onderwijswet van 28 april 1877 veranderde de Latijnse School in een Bijzondere School van Hooger Onderwijs en werd geheel overgedragen aan de Franciscanen. De school werd toen het Sint-Antoniusgymnasium. Met de grote maatschappelijke veranderingen in de jaren 1960 en de invoering van de Mammoetwet, bleek er voor een klein gymnasium als in Megen geen plaats meer te zijn. De school werd op 3 juli 1967 definitief gesloten.

Het gebouw

In de eerste jaren maakten de monniken gebruik van een vervallen woning. In 1666 werd een geheel nieuw schoolgebouw gebouwd. Na een inval door Franse troepen werd de school gedeeltelijk in gebruik genomen als gemeentehuis. Deze gedeelde functie was een succesformule want ze bleef in stand tot het midden van de twintigste-eeuw.

In 1776 werd de school annex gemeentehuis herbouwd. Honderd jaar later was er behoefte aan een groter gebouw. Tussen 1883 en 1884 werd daarom een nieuwe school gebouwd, die in eclectische stijl was ontworpen door de bekende architect Evert Margry. Het gebouw heeft twee verdiepingen en had met zijn drie vleugels oorspronkelijk een H-vorm. In 1900 volgde een uitbreiding met nog twee vleugels. In een van de vleugels was op de begane grond tot 1942 het gemeentehuis gevestigd, met op de verdieping daarboven de kapel.

De Latijnse school ligt binnen het beschermd stadsgezicht van Megen. Het grotendeels in oorspronkelijke vorm bewaard gebleven gebouw is een rijksmonument. Vanaf 1971 is het schoolgebouw in gebruik als gemeenschapshuis. In het gebouw zijn onder andere een gymzaal, tentoonstellingsruimten en een café gevestigd.


Monumenten in de buurt van Acropolis/Latijnse school in Megen

Huis onder schilddak en met lijstgevel

Wilhelminastraat 5
Megen (Gemeente Oss)
Huis onder schilddak en met lijstgevel; zesdelige schuiframen, deurkalf met parellijst. Begin 19e eeuw.

Huis met topgevels aan de voor- en achterzijde en zadeldak daartussen

Wilhelminastraat 3
Megen (Gemeente Oss)
Huis met topgevels aan de voor- en achterzijde en zadeldak daartussen. De geveltop eindigde in trappen. 18e-19e eeuw.

Huis met zadeldak en aan de voor- en achterzijde elk een topgevel

Kloosterstraat 3
Megen (Gemeente Oss)
Huis met zadeldak en aan de voor- en achterzijde elk een topgevel. Zesdelige schuiframen. Begin 19e eeuw.

Woonhuisje met dwars zadeldak

Wilhelminastraat 13
Megen (Gemeente Oss)
Woonhuisje met dwars zadeldak, 17e of 18e eeuw.

Minderbroedersklooster / Bernarduskapel

Kloosterstraat 6
Megen (Gemeente Oss)
KLOOSTER St Antonius van Padua van de Minderbroeders Franciscanen. Groep van eenvoudige gebouwen om een pandhof; zuid- en westvleugel 1648-..

Kaart & Routeplanner

Route naar Acropolis/Latijnse school in Megen

Foto's (1)