Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Windmotor Jousterp in Tjerkwerd

Molen

Jousterperweg 6
8765PD Tjerkwerd (gemeente Súdwest Fryslân)
Friesland

Bouwjaar: 1924 2000 (rest.)


Beschrijving van Windmotor Jousterp

Inleiding De grote AMERIKAANSE WINDMOTOR is een markant herkenningspunt in het tussen Tjerkwerd en Parrega gelegen weidegebied. De naar Amerikaans model ontstane windmolen van het type "Energie", uit Duitsland (Dresden), geïmporteerd door N.V. Electro-Technisch Bureau Scholten & Pijper uit Hoorn, werd in 1924 gebouwd op de plaats van een afgebroken traditionele windmolen. Deze molen is de enige overgebleven grote Energie windmotor in Nederland. Omschrijving De toren staat in een uit beton opgetrokken fundering. Op de fundering is een betonnen onderbouw aangebracht voorzien van een betonnen dak. De onderbouw is voorzien van twee gietijzeren zesruits-ramen boven de waterlopen en een in een stalen kozijn aangebrachte houten toegangsdeur. De voorwaterloop is voorzien van een stalen krooshek. De stalen vijzel is gelegen in een betonnen vijzelbak met houten deksels. De betonnen achterwaterloop is voorzien van een houten wachtdeur. De molen maalt door middel van een bemalingskolk uit op de Trekvaart van Bolsward naar Workum (Friese boezem). De stalen toren heeft een ladder en een stelling bestaande uit stalen liggers, een houten dek en een stalen hekwerk. Aan de bovenzijde van de toren is een op kogellagers draaiend gietstalen motorlichaam aangebracht. Het windrad telt dertig gegalvaniseerde stalen bladen en heeft een diameter van 10 meter. Het rad bestaat uit tien straalarmen, waar tussen segmenten met ieder drie bladen (verbonden door drie ringen) zijn aangebracht. De molen is voorzien van twee vanen: een hoofdvaan en een zijvaan. De eerste dient voor de zelfregeling naar de windrichting, de tweede voor zelfregeling naar windsterkte. De molen is voorzien van een gietstalen gaand werk en stalen spillen. Als uitzondering is de staande spil aan de onderzijde voorzien van een vanginrichting om de molen stil te kunnen zetten bij dieselaandrijving. De molen is voorzien van een zogenaamde gecombineerde bemaling. Dat wil zeggen dat de vijzel zowel door windkracht (hoofdbemaling) als door een dieselmotor (hulpbemaling) kon worden aangedreven. De dieselmotor is in 1995 verwijderd, de aandrijving is nog aanwezig. Naast de molen is in 1995 een modern elektrisch aangedreven vijzelgemaal geplaatst, dezelfde polder bemalend als de windmotor en uitmalend via dezelfde molenkolk. Dit moderne gemaal valt buiten de bescherming van rijkswege. Waardering De Amerikaanse windmotor uit het begin van de 20e eeuw is van cultuurhistorisch en industrieel- archeologisch belang: - voor de geschiedenis van de industriële archeologie van Nederland in het bijzonder van die der windmotoren; - vanwege de ontwikkeling van de vroeg-20e-eeuwse Nederlandse bemalingstechniek met gebruikmaking van windmolens naar Amerikaans model ; - vanwege zijn voorbeeld voor de fase tussen windmolenbemaling en motorbemaling; - vanwege zijn rol in het ontstaan van de bemalinggeschiedenis van de Makkumer- en Parregaastermeerpolder, het voormalig Waterschap "Ritseburen", en later het Waterschap "Marne-Middelsee"; - vanwege de zeldzaamheid van de grote Energie windmotoren; - vanwege zijn landschappelijke betekenis als markant herkenningspunt in het weidegebied, tussen Tjerkwerd en Parrega. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 516532
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Windmotor Jousterp
Windmotor Jousterp (2007)
Windmotor Jousterp (2007)
Basisgegevens
Plaats Jousterp, Friesland
Bouwjaar 1924
Type Amerikaanse windmotor
Kenmerken 30 bladen
Vlucht 10 m
Functie poldermolen
Restauraties  2000
Monumentnummer  516532
Externe link(s)
De Hollandsche Molen
Windmotordatabase
Portaal  Portaalicoon   Molens

De Windmotor Jousterp is een poldermolen nabij de Friese buurtschap Jousterp, die ten zuidwesten van Tjerkwerd in de Nederlandse gemeente Wonseradeel ligt.

Beschrijving

De Windmoter Jousterp is een in 1924 gebouwde Amerikaanse windmotor, die even ten zuiden van de buurtschap staat. De molen is van het type Energie en heeft 30 bladen en een vlucht van 10 m. De windmotor is een rijksmonument en is eigendom van de Monumentenstichting Wûnseradiel. De molen werd in 2000 gedeeltelijk gerestaureerd. Hij is niet te bezichtigen.

De molen is door het Wetterskip Fryslân aangewezen als reserve-gemaal in geval van wateroverlast.

Zie ook


Monumenten in de buurt van Windmotor Jousterp in Tjerkwerd

Hervormde kerk, inventaris

Buren 16
Dedgum (Gemeente Súdwest Fryslân)
De Hervormde kerk vanwege de oude preekstoel, koperen doopbekkenhouder, psalmbordjes en orgelkas uit 1709, overgebracht uit de toen afgebrok..

Hervormde kerk met toren en hekwerk

Buren 16
Dedgum (Gemeente Súdwest Fryslân)
Inleiding De NEDERLANDSE HERVORMDE KERK met TOREN en gietijzeren HEKWERK te Dedgum is in 1889 gebouwd, in Traditioneel-ambachtelijke stijl,..

Sint-Johannes de Doperkerk, hervormde kerk op omgracht kerkhof

Kerkbuurt 3
Parrega (Gemeente Súdwest Fryslân)
Ned.Herv.Kerk. Op omgracht kerkhof gelegen kerkgebouw bestaande uit bakstenen schip met jongere rechtopgaande zadeldak toren. Klokkestoel me..

Hek naar kerkhof bij de Sint-Johannes de Doperkerk

Kerkbuurt 3
Parrega (Gemeente Súdwest Fryslân)
Inleiding HEK behorende bij de reeds beschermde Nederlands Hervormde kerk te Parrega (monumentnummer 39421). Het gietijzeren hek verschaft ..

Harmonie De Harmonie

Trekweg 58
Parrega (Gemeente Súdwest Fryslân)
Oude dorpsherberg, wellicht eerste kwart 19e eeuw, bestaande uit een hoog en een laag gedeelte; rechts de herberg met verdieping en pannen s..

Kaart & Routeplanner

Route naar Windmotor Jousterp in Tjerkwerd

Foto's (1)