Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Ohabe Thora in Leeuwarden

Kerkelijk Gebouw

Speelmansstraat 2
8911GP Leeuwarden
Friesland

Bouwjaar: 1905
Architect: W.C. de Groot Groot 1905 W.C. de Groot


Beschrijving van Ohabe Thora

Inleiding RELIGIEUS VERENIGINGSGEBOUW, met beneden een conciërgewoning, in 1905 in de Overgangsstijl met het opvallend decoratieve materiaalgebruik van de Vernieuwingsstijl in de voorgevel, ontworpen door W.C. de Groot en uitgevoerd door de aannemers Oudendijk en Nauta in de half gesloten gevelwand van de smalle straat. In juli 1905 kon dit opvallende gebouw van het Israëlitisch pieus genootschap `Ohabé Thora' ingewijd worden. W.C. de Groot (1853- 1939) was in de ruime eeuwwisselingsperiode een van de meest opvallende architecten van Leeuwarden en wijde omgeving, te meer daar hij vast architect was van veel instituties. Ontwierp hij voor de eeuwwisseling vooral in een decoratieve Neo-Renaissance-stijl, daarna is hij in een vernieuwingsstijl gaan werken die soms Art Nouveau-trekjes vertoonde. In deze periode maakte hij met kennelijk genoegen gebruik van nieuwe, kleurige bouwmaterialen waar hij zijn representatieve decoratiedrang mee kon botvieren. Het Gabbemagasthuis in de Wybrand de Geeststraat in Leeuwarden is daar het opvallendste voorbeeld van, maar Ohabé Thora-gebouw is ook een staal van deze aanpak. Zelfs in de complexen van vroege volkhuisvesting die De Groot voor de Woningvereeniging Leeuwarden ontwierp, met de Hollanderwijk als fraaiste voorbeeld, paste hij deze stijl toe. Omschrijving EXTERIEUR: Pand met een hoofdvolume op een nagenoeg rechthoekige grondslag en een kleine, oudere, onregelmatige achterbouw, verweven in de achterbouw van het monumentale pand van Eewal 43. Drie vakken breed en twee volledige bouwlagen met een hoge kap met voor- en achterschild hoog. De oostelijke zijgevel is gemetseld van gemêleerd gele steen, niet netjes afgewerkt en kennelijk niet bedoeld om in het zicht te blijven. De representatieve voorgevel is van opvallend kleurige bouwmaterialen in decoratieve vormen aangepakt. Gefrijne hardstenen plint en borstwering, overigens metselwerk van rode en gele verblendsteen, verlevendigd met onderdelen van groen geglazuurde baksteen. De muurdammen zijn van rode steen; tussen deze dammen en vensters en deur terugliggend geel metselwerk. De muurdammen dragen op de tweede laag ter hoogte van de onderdorpels een band van geglazuurde steen en ter hoogte van de tussendorpel geglazuurde, geprofileerde banden voor dubbele uitkraging waarna het muurwerk geheel van gele verblendsteen is gemetseld. Op de begane grond rechtgesloten schuifvensters met bovenlichten met sporen van imitatie glas-in-lood. Hardstenen onderdorpels en lateien van kunststeen. Voordeur met getoogd gesloten deurlicht en bovenlicht. Op de tweede laag boven borstweringen van vlechtwerk met gele koppen en rode klezoren, getoogd gesloten schuifvensters met bovenlichten met geel gekleurd decoratief glas tussen kleine roeden. De bovenlichten met ontlastingen en dagkanten volledig omlijst met groen geglazuurde steen. Groen geglazuurde profiellijst bij wijze van aanduiding van een kroonlijst. Fors dakoverstek, ondersteund door een zestal gepaarde, gesneden, schoorvormige consoles. Voorschild met blauw geglazuurde Friese gegolfde pan. Twee flinke kajuiten voorzien van vensters met kleine roedenverdeling en met lezenaarskappen met zelfde pannen. INTERIEUR: De muur tussen Speelmansstraat 2 en het monument Kleine Hoogstraat 8 is grotendeels doorgebroken en weer met een wandje van niet stenig materiaal dichtgezet. Ook de muur tussen de benedenkamer en de gang naar de trap voor de bovensalon is weggebroken, waarbij een stalen I-balk de structuur opvangt. Beneden oorspronkelijke vensteromlijstingen en enkele deuren; overigens nog enkele sporen waar de woningstructuur van is af te leiden, onder andere van een bedstede. Onder de achterbouw een diepe kelder met een gemetselde spiltrap met één zandstenen trede en andere oude sporen, onder meer een zijdeur. De bovenzaal over de volle breedte en nagenoeg de volledige diepte, de zaal voor de bijeenkomsten van het Israelitisch pieus genootschap, deels in oorspronkelijke staat, maar wel op onderdelen beschadigd. Plafond van moerbalken en kinderbinten met schroten in de vakken; onder de balken sleutelstukken met rolwerk in de Neo-Renaissance-stijl, alles donker gelakt. Brede vensteromlijstingen met kroonlijsten en consoles en paneeldeuren, alles donker gehout. Rond de wanden een gegroefde lambriseringlijst met daarboven een decoratief, met florale motieven in Art Nouveau-stijl beschilderde band van ca. 40 cm hoog. Grote schouw tegen de oostgevel, slechts enkele tegels resteren, omtimmerd en voorzien van een wigvormig toelopende, omlijste mantel, waarop spoor van een verdwenen aedicula-vormig opzetstuk. Originele kapconstructie, op enkele plaatsen met board betimmerd. WAARDERING Religieus genootschapsgebouw van algemeen historisch, cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang vanwege - de religie-historische betekenis als Israelitisch studiecentrum, waarvan de zaal voor de bijeenkomsten op de verdieping nog in belangrijke mate, maar deels beschadigd aanwezig is; - de gaaf bewaarde, van kleurig bouwmateriaal in decoratieve vormen in Overgangsstijl uitgevoerde representatieve voorgevel; - de opmerkelijke plaats die dit pand inneemt in het oeuvre van de kenmerkende architect W.C. de Groot. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 516475
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van Ohabe Thora in Leeuwarden

Pand onder zadeldak met voorschild en geblokte kroonlijst

Eewal 43
Leeuwarden
Pand onder zadeldak met voorschild; geblokte kroonlijst; gevelsteen en festoenen XVII. Zesruitsvensters en stoep met hek.

Eenvoudig pand met twee verdiepingen en rechte kroonlijst onder een dak met nr. 4

Kleine Hoogstraat 6
Leeuwarden
Eenvoudig pand met twee verdiepingen onder een dak met het nr 4. Rechte kroonlijst.

Eenvoudig hoekpand onder zadeldak en aan voorzijde gekuifd schild

Kleine Hoogstraat 8
Leeuwarden
Eenvoudig hoekpand aan de Speelmanstraat, onder zadeldak, dat aan de voorzijde door een gekuifd schild is beëindigd. Gevel met wellicht nog..

Pand onder voor afgeschuind zadeldak; topschoorsteen en dakkapel op voorschild

Eewal 45
Leeuwarden
Pand onder voor afgeschuind zadeldak; topschoorsteen en dakkapel op voorschild; kroonlijst met rozetten XIX. Zesruitsvensters en omlijste de..

Pand met verdieping onder zadeldak met voorschild

Kleine Hoogstraat 2
Leeuwarden
Pand met verdieping onder zadeldak, met voorschild. Op de verdieping zesruitsvensters.

Kaart & Routeplanner

Route naar Ohabe Thora in Leeuwarden

Foto's (1)