Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Windmotor Edens in Iens

Molen

Bûten de Kom 2
8733EN Iens (gemeente Littenseradiel)
Friesland

Bouwjaar: ca. 1925 1925 ca. 1925


Beschrijving van Windmotor Edens

Inleiding De AMERIKAANSE WINDMOTOR is een markant herkenningspunt in het open weidegebied tussen Edens en Wommels. De naar Amerikaans model ontstane windmolen van het type "Record, nr 15", is in Nederland vervaardigd en begin 20e eeuw ontworpen door de Gebr. Bakker te IJlst. De molen werd begin jaren dertig gebouwd op de plaats van een afgebroken traditionele windmolen. Omschrijving De toren staat in een uit beton opgetrokken funderingsbak voorzien van houten deksels. In de funderingsbak is een stalen waaierpomp voorzien van een houten opleiderpijp met een houten terugslagklep aangebracht. Aan de polderzijde is een stalen kroosrek aangebracht. De molen bemaalt het natuurgebied "Skrok" en maalt uit op de Bolswardertrekvaart (Friese boezem). De stalen toren van normale hoogte heeft een ladder en een vierkante stelling bestaande uit stalen liggers, een houten dek en een stalen hekwerk. Aan de bovenzijde van de toren is een gietstalen motorlichaam aangebracht. Het zestien gegalvaniseerde stalen bladen tellende windrad heeft een diameter van 4.25 meter. Het rad bestaat uit zes straalarmen waartussen segmenten, met ieder drie bladen verbonden door twee ringen, zijn aangebracht. De molen is voorzien van één vaan voor de zelfregeling naar de windrichting. De zelfregeling naar windsterkte gebeurd doordat bij toenemende omloopsnelheid de optredende tanddruk-reactiekracht van het windrad groter wordt dan de spanning van de schroefveer van de vaan, de molen zal zich hierbij krimpend uit de wind draaien. De bovenas van de molen is voorzien van een vanginstallatie, welke automatisch in werking treedt bij het uit de wind draaien van de molen. De molen is voorzien van een gietstalen gaande werk en stalen spillen. De waaierpomp wordt hierbij direct aangedreven door de verticale spil. Waardering De zogenaamde Amerikaanse windmotor uit de eerste helft van de 20e eeuw is van algemeen cultuurhistorisch en industrieel-archeologisch belang: - voor de geschiedenis van de industriële archeologie van Nederland; in het bijzonder van die der in Nederland ontworpen en gebouwde windmotoren; - voor de ontwikkeling van de vroeg-20e-eeuwse Nederlandse bemalingstechniek met gebruikmaking van Amerikaans model windmolens; - als molentype kenmerkend voor de overgang van de bemaling van kleine bemalingsgebieden door traditionele windmolens naar die door "moderne" amerikaanse windmotoren; - als voorbeeld voor de overgangsfase tussen windmolenbemaling en motorbemaling; - vanwege zijn rol in het ontstaan van de bemalinggeschiedenis van het bemalingsgebied "Skrok" en later het waterschap "Marne- Middelsee"; - vanwege zijn landschappelijke betekenis als markant herkenningspunt in het open weidegebied tussen Edens en Wommels. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 516367
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Windmotor Edens
De windmotor van Edens in 2009
De windmotor van Edens in 2009
Basisgegevens
Plaats Edens, Friesland
Bouwjaar ca. 1925
Type Amerikaanse windmotor
Kenmerken 18 bladen
Functie poldermolen
Bestemming  niet-maalvaardig
Externe link(s)
De Hollandsche Molen
Portaal  Portaalicoon   Molens

De Windmotor Edens is een poldermolen bij het Friese dorp Edens, dat in de Nederlandse gemeente Littenseradeel ligt.

Beschrijving

De Windmotor Edens is een Amerikaanse windmotor, die bijna een halve kilometer ten zuidwesten van het dorp aan de overzijde van de Bolswardertrekvaart staat. De molen is rond 1925 gebouwd. Hij is van het type Record en heeft een windrad met achttien bladen. De windmotor is niet-maalvaardig en ook niet voor publiek geopend.

Zie ook


Monumenten in de buurt van Windmotor Edens in Iens

Twee woningen naast de kerk onder breed schilddak met schoorstenen op de hoeken van de kap

Van Burmaniawei 7
Iens (Gemeente Littenseradiel)
Twee woningen onder breed schilddak, in de onmiddellijke nabijheid van de kerk staande. Op de hoeken van de kap schoorstenen. Vijf zesruitsv..

Hervormde kerk en kerkhof

Van Burmaniawei 3
Iens (Gemeente Littenseradiel)
Herv. Kerk en Kerkhof. Schilderachtig gelegen in aanleg 13e eeuws kerkje, in 1874 vernieuwd met uitzondering van een gedeelte aan de noordzi..

Kop-hals-rompboerderij met onderkelderd woonhuis onder zadeldak met twee topschoorstenen met borden en met beeldbepalende schuur onder zeer groot dak

Van Burmaniawei 8
Iens (Gemeente Littenseradiel)
Kop-hals-romptype met onderkelderd woonhuis onder zadeldak met twee topschoorstenen waarop borden. Schuur onder zeer groot dak, dat met de t..

Edensermolen

bij Hegenserleane 3 Hegenserleane bij Hegenserleane 3
Wommels (Gemeente Littenseradiel)
Poldermolen van de Polder Breeuwsma bij Warntillen; type monnikmolen vermoedelijk uit 1845.

Kop-hals-rompboerderij met onderkelderd voorhuis, een trapje aan de topgevelzijde, zesruitsvensters en kleine lichtkozijnen in de top en twee schoorst ..

Hegenserleane 5
Iens (Gemeente Littenseradiel)
Kop-hals-rompboerderij met onderkelderd voorhuis, dat een langs een trapje bereikbare ingang heeft aan de topgevelzijde; zesruitsvensters en..

Kaart & Routeplanner

Route naar Windmotor Edens in Iens

Foto's (1)