Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Windmotor Baijum in Baaium

Molen

Kleasterwei 7
8841KK Baaium (gemeente Littenseradiel)
Friesland

Bouwjaar: ca. 1935 1935 ca. 1935


Beschrijving van Windmotor Baijum

Inleiding De AMERIKAANSE WINDMOTOR is een markant herkenningspunt in het open weidegebied tussen Baijum, Winsum en Huins. De naar Amerikaans model ontstane windmolen van het type "Mous Balk", is in Nederland vervaardigd en ontworpen door de Firma Mous te Balk. De molen werd ca 1935 gebouwd op enkele meters afstand van een na het gereedkomen van de windmotor gesloopte traditionele windmolen. Omschrijving De toren staat in een uit beton opgetrokken funderingsbak voorzien van houten deksels. In de funderingsbak is een stalen waaierpomp voorzien van een houten opleiderpijp met een houten terugslagklep aangebracht. Aan de polderzijde is een stalen kroosrek aangebracht. De molen maalt uit op de Friese boezem. De waterlopen zijn langs de waterlopen van de voormalige traditionele molen aangelegd, waardoor de molen niet in het hart van de aan-, en afvoersloot staat zoals gebruikelijk is. De zeer slanke stalen toren heeft een ladder en een vierkante stelling bestaande uit stalen liggers, een houten dek en een stalen hekwerk. Op de stelling is een houten bak voor het onderbrengen van smeermiddelen geplaatst. Aan de bovenzijde van de toren is een geconstrueerd stalen motorlichaam aangebracht. Het zestien gegalvaniseerde stalen bladen tellende windrad heeft een diameter van 5.00 meter. Het rad bestaat uit zes straalarmen waartussen segmenten met ieder drie bladen, verbonden door twee ringen, zijn aangebracht. De molen is voorzien van twee vanen voor de zelfregeling naar de windrichting. De zelfregeling naar windsterkte gebeurd doordat bij toenemende omloopsnelheid de optredende tanddruk-reactiekracht van het windrad groter wordt dan de spanning van de schroefveer van de vaan; de molen zal zich hierbij krimpend uit de wind draaien. De molen zal hierbij geholpen worden door de vaste zijvaan, welke de molen ook uit de wind wil drukken. Er is dus sprake van een dubbel zelfregelingssysteem naar windsterkte. De molen is voorzien van een gietstalen gaande werk en stalen spillen. De waaierpomp wordt direct aangedreven door de verticale spil. Waardering De zgn. Amerikaanse windmotor uit de eerste helft van de 20e eeuw is van algemeen cultuurhistorisch en industrieel-archeologisch belang: - voor de geschiedenis van de industriële archeologie van Nederland, in het bijzonder van die der in Nederland ontworpen en gebouwde windmotoren; - voor de ontwikkeling van de vroeg-20e-eeuwse Nederlandse bemalingstechniek met gebruikmaking van Amerikaans model windmolens; - als molentype kenmerkend voor de overgang van de bemaling van kleine bemalingsgebieden door traditionele windmolens naar die door "moderne" amerikaanse windmotoren; - als voorbeeld voor de overgangsfase tussen windmolenbemaling en motorbemaling; - vanwege zijn rol in het ontstaan van de bemalinggeschiedenis van het voormalige Waterschap "De Middelsékrite" en later het Waterschap "Marne-Middelsee"; - vanwege zijn landschappelijke betekenis als markant herkenningspunt in het open weidegebied tussen Baijum, Winsum en Huins. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 516366
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Windmotor Baijum
De windmotor van Baijum in 2007
De windmotor van Baijum in 2007
Basisgegevens
Plaats Baijum, Friesland
Bouwjaar ca. 1935
Type Amerikaanse windmotor
Kenmerken 16 bladen
Vlucht 5 m
Functie poldermolen
Bestemming  bemaling van de Huinserpolder
Restauraties  2004
Monumentnummer  516366
Externe link(s)
De Hollandsche Molen
Windmotordatabase
Portaal  Portaalicoon   Molens

De Windmotor Baijum is een poldermolen nabij het Friese dorp Baijum, dat in de Nederlandse gemeente Littenseradeel ligt.

Beschrijving

De Windmotor Baijum, die ongeveer een halve kilometer ten zuidoosten van het dorp staat, is een Amerikaanse windmotor van het zeldzame type Mous. De zestien bladen tellende molen werd rond 1935 door de firma Bakker uit IJlst gebouwd voor de bemaling van de Huinserpolder, waar hij een traditionele windmolen verving die daarna werd gesloopt. De molen is een rijksmonument en werd in 2004 voor het laatst gerestaureerd. Hij is eigendom van het Wetterskip Fryslân en is niet geopend voor publiek.

Zie ook


Monumenten in de buurt van Windmotor Baijum in Baaium

Kerk van Baijum (Hervormde Kerk)

Alde Dyk 2
Baaium (Gemeente Littenseradiel)
Herv. Kerk op verhoogd door bomen omringd kerkhof. In 1876 opgetrokken ruime eenbeukige kerk, die wegens het rijk van stucwerk voorziene gav..

Kop-hals-rompboerderij in gele Friese steen onder door pannen gedekt zadeldak met twee schoorstenen en met jongere aanbouw onder schilddak

Boskdyk 4
Winsum (Gemeente Littenseradiel)
18e eeuwse boerderij van het kop-hals-romptype, opgetrokken uit gele Friese steen en door pannen gedekt. Ter linkerzijde van de kop een jong..

Hekwerk om kerkhof van Mariakerk

Tsjerkebuorren 1
Winsum (Gemeente Littenseradiel)
Op muurtje rustend ijzeren hekwerk, in laat 19e eeuwse, eenvoudige vormen, dat kerkhof aan zuidzijde (straatzijde) afsluit; hoofdingang in r..

molen

Stelpdyk 4
Winsum (Gemeente Littenseradiel)
Bovenkruier of monnikmolen, bouwjaar 1910.

Grote kop-rompboerderij met alleen achteraan onderkelderd voorhuis, gepleisterde topgevel met gesloten top met kleine lichtopeningen en omlopende hout ..

Oasterein 4
Wjelsryp (Gemeente Littenseradiel)
Grote boerderij van het kop-romp-type, waarvan het alleen achteraan onderkelderde voorhuis in de gepleisterde topgevel de ankers 1676 draagt..

Kaart & Routeplanner

Route naar Windmotor Baijum in Baaium

Foto's (1)