Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Windmotor Weidum 2 (Borniamoune) in Weidum

Molen

Hegedyk 44
9024BG Weidum (gemeente Littenseradiel)
Friesland

Bouwjaar: ca. 1925 1925 ca. 1925


Beschrijving van Windmotor Weidum 2 (Borniamoune)

Inleiding De AMERIKAANSE WINDMOTOR is een herkenningspunt aan de rand van de afgegraven terp van het dorp Weidum. De naar Amerikaans model ontstane windmolen van het type "Record, nr 8", is in Nederland vervaardigd en begin 20e eeuw ontworpen door de Gebr. Bakker te IJlst. De molen werd begin jaren dertig gebouwd voor het bemalen van het door de terpafgraving ontstane lager gelegen stuk weiland in de kern van Weidum. De molen heeft een zogenaamde onderbemalingsfunktie. Deze molen is als uitzondering, bij windmotoren van deze afmetingen, uitgerust met 6 i.p.v. 12 wiekbladen. Omschrijving De toren staat in een uit beton opgetrokken funderingsbak voorzien van houten deksels. In de funderingsbak is een stalen waaierpomp voorzien van een houten opleiderpijp met een houten terugslagklep aangebracht. Aan de polderzijde is een stalen kroosrek aangebracht. De molen bemaalt het door de terpafgraving lager gelegen gebied als onderbemaling. De stalen toren heeft geen stelling. Aan de bovenzijde van de toren is een gietstalen motorlichaam aangebracht. Het zes gegalvaniseerde stalen bladen tellende windrad heeft een diameter van 2.50 meter. De bladen zijn direct bevestigd op de zes straalarmen. De molen is voorzien van één vaan voor de zelfregeling naar de windrichting. De zelfregeling naar windsterkte gebeurd doordat bij toenemende omloopsnelheid de optredende tanddruk-reactiekracht van het windrad groter wordt dan de spanning van de schroefveer van de vaan; de molen zal zich hierbij krimpend uit de wind draaien. De vaan kan vanaf de begane grond d.m.v. een hefboom bediend en vergrendeld worden. De molen is voorzien van een gietstalen gaande werk en stalen spillen. De waaierpomp wordt hierbij direct aangedreven door de verticale spil. Waardering De zogenaamde Amerikaanse windmotor uit de eerste helft van de 20e eeuw is van algemeen cultuurhistorisch en industrieel-archeologisch belang: - voor de geschiedenis van de industriële archeologie van Nederland, in het bijzonder van die der in Nederland ontworpen en gebouwde windmotoren; - voor de ontwikkeling van de vroeg-20e-eeuwse Nederlandse bemalingstechniek met gebruikmaking van Amerikaans model windmolens; - als maalwerktuig kenmerkend voor de overgang van de bemaling van kleine bemalingsgebieden door traditionele windmolens naar die door "moderne" Amerikaanse windmotoren; - als maalwerktuig kenmerkend voor de fase die ligt tussen windbemaling en motorbemaling; - vanwege zijn rol als onderbemaler van een klein lager gelegen gebied; - vanwege zijn landschappelijke betekenis als bemalingswerktuig, gelegen aan de rand van de afgegraven terp van het dorp Weidum. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 516364
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Windmotor Weidum 2
Windmotor Weidum 2
Windmotor Weidum 2
Basisgegevens
Plaats Weidum, Friesland
Bouwjaar ca. 1925
Type Amerikaanse windmotor
Kenmerken 6 bladen
Functie poldermolen
Externe link(s)
De Hollandsche Molen
Windmotordatabase
Portaal  Portaalicoon   Molens

De Windmotor Weidum 2 is een poldermolen in het Friese dorp Weidum, dat in de Nederlandse gemeente Littenseradeel ligt.

Beschrijving

De molen is een zesbladige Amerikaanse windmotor van het type Record-8, die werd vervaardigd door de firma Bakker in IJlst. Het is het enige overgebleven exemplaar van dit type in Nederland. De molen staat aan de zuidrand van Weidum aan de Hegedyk. Hij werd gebouwd voor de bemaling van een stuk land van 1,5 ha, dat ontstond nadat aan het einde van de negentiende eeuw de terp van de Borniastate was afgegraven. Omdat de molen niet meer functioneerde, overwoog de particuliere eigenaar ervan hem te slopen. De gemeente Littenseradeel nam daarop het initiatief tot een restauratieplan, waarbij ook It Pleatselik Nut uit Weidum werd betrokken. De bedoeling was dat de molen een monumentenstatus zou krijgen. Hoe het met deze plannen stond was anno 2008 niet bekend.

Zie ook


Monumenten in de buurt van Windmotor Weidum 2 (Borniamoune) in Weidum

Langgerekt gebouw zonder verdieping onder zadeldak met schild aan de westzijde en aan de straatzijde een groot en vier kleine vensters met roedenverde ..

Lytse Buorren 2
Weidum (Gemeente Littenseradiel)
Langgerekt gebouw zonder verdieping onder zadeldak met schild aan de westzijde. Aan de straatzijde een groot en vier kleine vensters met roe..

Begraafplaats van de familie Buma, toegangspartij

Greate Buorren 2
Weidum (Gemeente Littenseradiel)
Bumalaan. Gemetselde hekpijlers met natuurstenen hoofdgestellen en bekronende gebeeldhouwde leeuwen, die gepolychromeerde wapenschilden vast..

Begraafplaats van de familie Buma (Nieuw Hof)

Greate Buorren 2
Weidum (Gemeente Littenseradiel)
Inleiding De BEGRAAFPLAATS, ook wel Nieuw Hof, van de familie Buma bestaat uit HEKPIJLERS en een eenvoudige aanleg met 57 GRAFSTENEN uit de..

Woning met zesruitsvensters onder schilddak met hoekschoorstenen

Lytse Buorren 12
Weidum (Gemeente Littenseradiel)
Woning onder schilddak met hoekschoorstenen. Zesruitsvensters.

Woning met drie zestienruitsvensters onder schilddak met hoekschoorstenen met borden

Greate Buorren 13
Weidum (Gemeente Littenseradiel)
Woning onder schilddak met hoekschoorstenen waarop borden. Drie vensters ieder met 16 ruiten.

Kaart & Routeplanner

Route naar Windmotor Weidum 2 (Borniamoune) in Weidum

Foto's (1)