Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Windmotor Itens in Itens

Molen

buiten het dorp aan de Iewei Iewei buiten het dorp aan de Iewei
8635ZM Itens (gemeente Littenseradiel)
Friesland

Bouwjaar: kort na 1930 1930 kort na 1930


Beschrijving van Windmotor Itens

Inleiding De AMERIKAANSE WINDMOTOR is een markant herkenningspunt in het open weidegebied ten noorden van Itens. De naar Amerikaans model ontstane windmolen van het type "Mous Balk", is in Nederland vervaardigd en ontworpen door de Firma Mous te Balk. De molen werd begin jaren dertig gebouwd op de plaats van een afgebroken traditionele windmolen. Omschrijving De toren staat in een uit beton opgetrokken funderingsbak voorzien van houten deksels. In de funderingsbak is een stalen waaierpomp voorzien van een houten opleiderpijp met een houten terugslagklep aangebracht. Aan de polderzijde is een stalen kroosrek aangebracht. De molen maalt uit op de Friese boezem. De zeer slanke stalen toren heeft een ladder en een vierkante stelling bestaande uit stalen liggers. Het houten dek en het stalen hekwerk ontbreken thans (1998). Aan de bovenzijde van de toren is een geconstrueerd stalen motorlichaam aangebracht. Het zestien gegalvaniseerde stalen bladen tellende windrad heeft een diameter van 4.50 meter. Het rad bestaat uit zes straalarmen waartussen segmenten, met ieder drie bladen verbonden door twee ringen, zijn aangebracht. De molen is voorzien van twee vanen voor de zelfregeling naar de windrichting. De zelfregeling naar windsterkte gebeurd doordat bij toenemende omloopsnelheid de optredende tanddruk-reactiekracht van het windrad groter wordt dan de spanning van de schroefveer van de vaan; de molen zal zich hierbij krimpend uit de wind draaien. De molen zal hierbij geholpen worden door de vaste zijvaan, welke de molen ook uit de wind wil drukken. Er is dus sprake van een dubbel zelfregelingssysteem naar windsterkte. De molen is voorzien van een gietstalen gaande werk en stalen spillen. De bovenste tandwielen draaien hierbij als uitzondering in een dichte, met olie gevulde, tandwielbak. De waaierpomp wordt direct aangedreven door de verticale spil. Waardering De zogenaamde Amerikaanse windmotor uit de eerste helft van de 20e eeuw is van algemeen cultuurhistorisch en industrieel-archeologisch belang: - voor de geschiedenis van de industriële archeologie van Nederland, in het bijzonder van die der in Nederland ontworpen en gebouwde windmotoren; - vanwege de ontwikkeling van de vroeg-20e-eeuwse Nederlandse bemalingstechniek met gebruikmaking van Amerikaans model windmolens; - voor de overgang van de bemaling van kleine bemalingsgebieden door traditionele windmolens naar die door "moderne" Amerikaanse windmotoren; - als molentype kenerkend voor de fase tussen windmolenbemaling en motorbemaling; - vanwege zijn rol in het ontstaan van de bemalinggeschiedenis van het voormalige Waterschap "De Oosterwierumer Oudvaart" en later het Waterschap "Marne-Middelsee"; - vanwege zijn landschappelijke betekenis als markant herkenningspunt in het open weidegebied ten noorden van Itens. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 516362
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Windmotor Itens
Windmotor van Itens in 2009
Windmotor van Itens in 2009
Basisgegevens
Plaats Itens, Friesland
Bouwjaar 1925
Type Amerikaanse windmotor
Kenmerken 18 bladen
Vlucht 4,50 m
Functie poldermolen
Huidig gebruik  maalvaardig
Monumentnummer  516362
Externe link(s)
De Hollandsche Molen
Windmotordatabase
Portaal  Portaalicoon   Molens

De Windmotor Itens is een poldermolen nabij het Friese dorp Itens, dat in de Nederlandse gemeente Littenseradeel ligt.

Beschrijving

De Windmotor Itens is een 18-bladige Amerikaanse windmotor, die ongeveer 350 meter ten noorden van het dorp aan de weg naar Britswerd staat. De molen is een van de weinige overgebleven windmotoren die werden ontworpen en gefabriceerd door de firma Mous uit Balk. Hij werd in 1925 gebouwd ter vervanging van een gesloopte traditionele windmolen. De windmotor is een rijksmonument maar was niet meer maalvaardig. Op vrijdag 17 mei 2013 is de geheel opgeknapte windmotor weer in gebruik genomen. De molen zal zijn oorspronkelijke functie bij de regulering van het polderpeil weer terug krijgen. Hij is voor het publiek te bezichtigen, een bruggetje maakt dat men er vlakbij kan komen.

Zie ook


Monumenten in de buurt van Windmotor Itens in Itens

Windmotor Itens 2

It Sân 3
Itens (Gemeente Littenseradiel)
Objectomschrijving De AMERIKAANSE WINDMOTOR is een markant herkenningspunt in het open weidegebied ten noorden van Itens. De naar Amerikaa..

Martinikerk op omheind kerkhof

Tsjerkebuorren 1
Itens (Gemeente Littenseradiel)
Herv. Kerk op omheind kerkhof. In de kerk 17e eeuwse preekstoel met kornispanelen en twee 19e eeuwse tekstbordjes. Orgel in 1876 gemaakt doo..

Pand met negenruitsvensters onder schilddak met hoekschoorstenen met borden en versierde dakkapel

Draversdyk 1
Rien (Gemeente Littenseradiel)
Pand onder schilddak met hoekschoorstenen waarop borden. Negenruitsvensters en versierde dakkapel.

Pand met ingang in het midden, zesruitsvensters en goot op klossen onder schilddak met hoekschoorstenen

Buorren 6
Rien (Gemeente Littenseradiel)
Pand met ingang in het midden, onder schilddak met hoekschoorstenen, zesruitsvensters; goot op klossen.

Eenvoudig pand met zesruitsvensters onder schilddak

Buorren 4
Rien (Gemeente Littenseradiel)
Eenvoudig pand onder schilddak, zesruitsvensters.

Kaart & Routeplanner

Route naar Windmotor Itens in Itens

Foto's (1)