Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Windmotor Jorwerd in Jorwert

Molen

aan de Jorwerdervaart Jorwerdervaart aan de Jorwerdervaart
8635ZM Jorwert (gemeente Littenseradiel)
Friesland

Bouwjaar: ca. 1925 2009 (rest.) 1925 ca. 1925 2009 (rest.)


Beschrijving van Windmotor Jorwerd

Inleiding De AMERIKAANSE WINDMOTOR is een markant herkenningspunt in het open gebied tussen Jorwerd en de spoorlijn Sneek-Leeuwarden. De naar Amerikaans model ontstane windmolen van het type "Record, nr. 14" is in Nederland vervaardigd en begin 20e eeuw ontworpen door de Gebr. Bakker te IJlst. De molen werd begin jaren dertig gebouwd op de plaats van een afgebroken traditionele windmolen. Omschrijving De toren staat in een uit beton opgetrokken funderingsbak voorzien van houten deksels. In de funderingsbak is een stalen waaierpomp voorzien van een houten opleiderpijp met een houten terugslagklep aangebracht. Aan de polderzijde is een stalen kroosrek aangebracht. De molen maalt uit op de Jorwerdervaart (Friese boezem). De stalen toren van normale hoogte heeft een ladder en een vierkante stelling bestaande uit stalen liggers en een houten dek. Aan de bovenzijde van de toren is een gietstalen motorlichaam aangebracht. Het zestien gegalvaniseerde stalen bladen tellende windrad heeft een diameter van 4.00 meter. Het rad bestaat uit zes straalarmen waartussen segmenten, met ieder drie bladen verbonden door twee ringen, zijn aangebracht. De molen is voorzien van één vaan voor de zelfregeling naar de windrichting. De zelfregeling naar windsterkte gebeurd doordat bij toenemende omloopsnelheid de optredende tanddruk-reactiekracht van het windrad groter wordt dan de spanning van de schroefveer van de vaan, de molen zal zich hierbij krimpend uit de wind draaien. De bovenas van de molen is voorzien van een vanginstallatie welke automatisch in werking treedt bij het uit de wind draaien van de molen. De molen is voorzien van een gietstalen gaande werk en stalen spillen. De waaierpomp wordt hierbij direct aangedreven door de verticale spil. Waardering De zogenaamde Amerikaanse windmotor uit de eerste helft van de 20e eeuw is van algemeen cultuurhistorisch en industrieel-archeologisch belang: - voor de geschiedenis van de industriële archeologie van Nederland, in het bijzonder van die der in Nederland ontworpen en gebouwde windmotoren; - voor de ontwikkeling van de vroeg-20e-eeuwse Nederlandse bemalingstechniek met gebruikmaking van Amerikaans model windmolens; - als molentype kenmerkend voor de overgang van de bemaling van kleine bemalingsgebieden door traditionele windmolens naar die door "moderne" amerikaanse windmotoren; - als voorbeeld voor de overgangsfase tussen windmolenbemaling en motorbemaling; - vanwege zijn rol in het ontstaan van de bemalinggeschiedenis van het voormalige Waterschap "De Oosterwierumer Oudvaart" en later het Waterschap "Marne-Middelsee"; - vanwege zijn landschappelijke betekenis als markant herkenningspunt in het gebied tussen Jorwerd en de spoorlijn Sneek-Leeuwarden. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 516361
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Windmotor Jorwerd
De Windmotor Jorwerd in 2007
De Windmotor Jorwerd in 2007
Basisgegevens
Plaats Jorwerd, Friesland
Bouwjaar ca. 1925
Type Amerikaanse windmotor
Kenmerken 18 bladen
Vlucht 4,5 m
Functie poldermolen
Bestemming  niet-maalvaardig
Externe link(s)
De Hollandsche Molen
Windmotordatabase
Portaal  Portaalicoon   Molens

De Windmotor Jorwerd is een poldermolen bij het Friese dorp Jorwerd, dat in de Nederlandse gemeente Littenseradeel ligt.

Beschrijving

De molen is een niet-maalvaardige Amerikaanse windmotor met achttien bladen van het type Record, die ongeveer 400 meter ten noordoosten van het dorp aan de Jorwerdervaart staat, niet ver van de spoorlijn tussen Leeuwarden en Stavoren. De windmotor werd rond 1925 gebouwd. Hij is eigendom van het Wetterskip Fryslân en niet voor publiek geopend.

Zie ook


Monumenten in de buurt van Windmotor Jorwerd in Jorwert

Hervormde kerk met toren en kerkhof (Sint-Radboudkerk)

Sluytermanwei 4
Jorwert (Gemeente Littenseradiel)
Herv. Kerk, toren en kerkhof. Eenbeukige dorpskerk uit tufsteen opgetrokken en grotendeels uit de romaanse periode stammend; het rondgeslote..

Hervormde kerk, pastorie

Sluytermanwei 6
Jorwert (Gemeente Littenseradiel)
Inleiding De PASTORIE van de Nederlandse Hervormde Gemeente van Jorwerd, is gebouwd in eclectische trant in 1871 in opdracht van de kerkvoo..

Mariakerk. Hervormde kerk, toren en kerkhof

Tsjerkepaad 3
Bears (Gemeente Littenseradiel)
Herv. Kerk, toren en kerkhof. Bakstenen vroeggotisch gebouw met wat jonger koor; toren in 1858 vernieuwd. Fraai merendeels 18e eeuws meubila..

Hervormde kerk, hekwerk om kerkhof

Tsjerkepaad 3
Bears (Gemeente Littenseradiel)
Op stenen muurtje rustend ijzeren hekwerk in eenvoudige laat 19e eeuwse vormen (ronde gecanneleerde balusters en gepunte spijlen), dat kerkh..

Westerhus It Westerhûs

It Westerhûs 1
Hilaard (Gemeente Littenseradiel)
Grote boerderij van het kop-hals-romptype met onderkelderd voorhuis overal zesruitsvensters. Merkwaardige gevelsteen met alliantiewapens en ..

Kaart & Routeplanner

Route naar Windmotor Jorwerd in Jorwert

Foto's (1)