Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Kantongerecht Voorm. kantongerecht in Zuidhorn

Gebouw

de Gast 66
9801AH Zuidhorn
Groningen

Bouwjaar: 1882-'83 1882-'83 1882-'83
Architect: J.F. Metzelaar Metzelaar JF 1883 J.F. Metzelaar


Beschrijving van Kantongerecht Voorm. kantongerecht

Inleiding KANTONGERECHT, gebouwd in 1883 naar een ontwerp van rijksbouwmeester van Justitie J.F. Metzelaar (1818-1897) in een Eclectische stijl waarin Neo-Gotische elementen zijn te herkennen. In Sneek en Ommen is een zelfde kantongerecht gebouwd, eveneens naar een ontwerp van Metzelaar. De plattegrond van het kantongerecht is opgebouwd uit een lange hal die ontsluiting geeft aan kamers die aan weerszijden liggen. In 1980 kreeg het pand de functie van muziekschool. Het kantongerecht is gelegen op de hoek van de Geert Waldastraat en De Gast en vormt een monumentale beëindiging van een gebied, De Gast genaamd, dat zal worden voorgedragen als beschermd gezicht. Omschrijving Het twee verdiepingen hoge, deels onderkelderde KANTONGERECHT op rechthoekige plattegrond is opgetrokken in rode baksteen op een trasraam van witte steen; de achtergevel is gepleisterd; speklagen van witte steen; gemetseld fries; vlechtwerk van witte steen in de tuitgevels; muurankers. Het pand wordt gedekt door een zadeldak waarop zwarte geglazuurde Hollandse pannen; houten goot op natuurstenen klossen; aan de voorzijde een beschoten dakkapel onder zadeldak beëindigd met een tuitgevel waarin een halfrond vierruits venster. De gevels worden geleed door op de begane grond getoogde zesruits vensters met in de bovenlichten geel glas en op de eerste verdieping halfronde zesruits vensters, alle onder een boog van rode baksteen en natuursteen en onderdorpel van hardsteen; aan de voorzijde gemetselde pilasters. Door zes gemetselde pilasters wordt de voorgevel (oostzijde) in vijf gevelvelden verdeeld. De entree bevindt zich in het linker gevelveld en bestaat uit twee houten paneeldeuren met getoogd tweeruits bovenlicht waarin geel glas; niet-originele invalidenopgang. Aan de rechterzijde van de entree vier getoogde zesruits vensters. Op de eerste verdieping vijf halfronde zesruits vensters. In de tuitgevel aan de zuidzijde twee zesruits vensters, een kleine staande opening onder roodbakstenen strek en een niet-originele nooduitgang. In de achtergevel (westzijde) vier getoogde zesruits vensters en drie staande vensters deels met diefijzer. In de tuitgevel aan de noordzijde een houten paneeldeur met getoogd tweeruits bovenlicht waarvoor een twee treden hoge hardstenen stoep en vier getoogde zesruits vensters. In het INTERIEUR zijn ondermeer van belang: op de begane grond de lange hal met aan weerszijden kamers, de houten paneeldeuren, in de hal de houten tochtdeur met roedenverdeling en bovenlicht, in de gang de bogen, de beschoten kap. Waardering Kantongerecht van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde: - als voorbeeld van een kantongerecht uit 1883 in de provincie Groningen in Eclectische stijl - vanwege de opvallende vormgeving en detaillering - vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van zowel exterieur als delen van het interieur - vanwege de monumentale beëindiging van het als beschermd gezicht voorgedragen gebied De Gast - vanwege de zeldzaamheidswaarde van dit type gebouw in de provincie Groningen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 516315
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Kantongerecht Zuidhorn
Het gerechtsgebouw aan de Gast
Het gerechtsgebouw aan de Gast
Locatie Zuidhorn
Oorspr. functie gerechtsgebouw
Bouw gereed 1883
Monumentstatus rijksmonument
Monumentnummer 516315
Architect J.F.Metzelaar
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Het kantongerecht Zuidhorn was van 1838 tot 1934 een van de kantongerechten in Nederland. Het gerecht in Zuidhorn was bevoegd voor het Westerkwartier. Het gerechtsgebouw, uit 1883, is een rijksmonument.

Het kanton

Zuidhorn was in de Franse tijd aangewezen als hoofdplaats van een van de kantons in de provincie Westereems. Bij de invoering van het kantongerecht als onderste laag van de rechterlijke macht in Nederland in 1838 werd de vrederechter vervangen door de kantonrechter. Zijn kanton, het derde kanton van het arrondissement Groningen, omvatte het gehele Westerkwartier. Het was een samensmelting van het oude kanton Zuidhorn en het kanton De Leek, die beide in 1811 gesticht waren.

Het nieuwe kanton Zuidhorn omvatte de gemeenten Zuidhorn, Aduard, Ezinge, Grijpskerk, Oldehove, Hoogkerk, Grootegast, Oldekerk, Marum en de Leek. Bij de herindeling in 1877 bleef het kanton ongewijzigd. Door de opheffing van het kanton Hoogezand werd Zuidhorn nu het tweede kanton van Groningen. Het was en bleef een kantongerecht der 3de klasse.

In de jaren dertig van de twintigste eeuw vond een tweede herindeling plaats in juridisch Nederland. Bij deze bezuinigingsoperatie sneuvelde Zuidhorn. Het gehele kanton werd toegevoegd aan het kanton Groningen.

Het gebouw

Het kantongerecht in Zuidhorn is ontworpen door J.F. Metzelaar. Het was een van zijn laatste ontwerpen voordat zijn zoon zijn werk als hoofdingenieur bij Justitie overnam. Het gebouw, in een eclectische stijl, met een neogotische uitstraling, is een rijksmonument. Metselaar paste dit serieontwerp ook onder andere toe bij het Kantongerecht Alphen aan den Rijn, Apeldoorn, Geldermalsen, Hilversum, Ommen en Oud-Beijerland.


Monumenten in de buurt van Kantongerecht Voorm. kantongerecht in Zuidhorn

Rentenierswoning met aangebouwd koetshuis

de Gast 54
Zuidhorn
Omschrijving RENTENIERSWONING met aangebouwd KOETSHUIS gebouwd in 1910-11 in een Overgangsarchitectuur met Art Nouveau en Chaletstijl eleme..

Rentenierswoning, schuur

de Gast 54
Zuidhorn
Omschrijving De SCHUUR (1910-11) op rechthoekige plattegrond is opgetrokken in rode baksteen dat halverwege is witgeschilderd op een trasra..

Pand met omlijste ingang onder schilddak met hoekschoorstenen met borden

Rijksstraatweg 8
Noordhorn (Gemeente Zuidhorn)
Aardig bij de brug over het Prinses Margrietkanaal gelegen landelijk pand onder schilddak met hoekschoorstenen waarop borden. Omlijste ingan..

Vijf traveën breed onderkelderd landelijk pand

de Gast 51
Zuidhorn
Onderkelderd landelijk pand van vijf traveeën met hoekschoorstenen. Toegang langs de stoep; zesruitsvensters; omlijste poort terzijde.

Woonhuis van het dwarshuistype in eclectische stijl

de Gast 44
Zuidhorn
Inleiding WOONHUIS (dwarshuistype) gebouwd omstreeks 1875 in opdracht van fabrikant J. Boon naar een ontwerp van architect M. Viets uit Zui..

Kaart & Routeplanner

Route naar Kantongerecht Voorm. kantongerecht in Zuidhorn

Foto's (1)