Meer dan 63.000 rijksmonumenten


St. Agathakerk in Harreveld

Kerkelijk Gebouw

Kerkstraat 38
7135JM Harreveld (gemeente Oost Gelre)
Gelderland

Bouwjaar: 1889
Architect: Gerard te Riele


Beschrijving van St. Agathakerk

Inleiding Aan de Kerkstraat gelegen R.K. KERK 'St. Agatha'. De kerk werd in 1889 in laat neo-gotische stijl gebouwd, naar ontwerp van GERHARDUS TE RIELE, op de fundamenten van een in 1868 gebouwde voorganger die in 1888 door brand werd verwoest. De toren bleef bij deze brand grotendeels gespaard en werd in de nieuwe kerk opgenomen. In het ontwerp is duidelijk de invloed waarneembaar van de tegenhanger van de bekende kerken- bouwer P.J.H. Cuypers, de Utrechtse architect Alfred Tepe die vooral in de stijl van de regionale Nederrijnse gotiek bouwde. Voor wat betreft het exterieur zijn sinds de bouwtijd geen noemenswaardige wijzigingen aangebracht. In het interieur werd de oorspronkelijke beschildering in de jaren dertig vervangen. Tussen 1930-1935 werden de geschilderde kruiswegstaties en de schilderingen in het koor aangebracht door Jos ter Horn. De gebrandschilderde ramen in het koor dateren uit 1944 en zijn uitgevoerd naar ontwerp van Max Weiss. In 1972 werd bij de restauratie een deel van de oorspronkelijke neogotische, florale beschildering van de gewelven gerestaureerd. De kerk vormt met de nabijgelegen pastorie, moderne begraafplaats, school en onderwijzerswoning een uiterst beeldbepalend straatbeeld. Al deze gebouwen staan in directe visuele relatie met het aan de overzijde van de weg gelegen, omgrachte voormalige kasteelterrein. De kerk is enigszins schuin op de Kerkstraat gericht, in de as van de oprijlaan naar het voormalige kasteelterrein. Rechts van het kerkgebouw bevindt zich een pleintje op de hoek van de Kerkstraat en de Looweg. Omschrijving De lengte-as van de KERK is Noordwest-Zuidoost gericht met het priesterkoor op het zuidoosten. De portaalzijde (NW) is naar de Kerkstraat gewend. De kerk is aan de noordzijde verbonden met de pastorie. De neogotische kerk is een pseudobasiliek, gebouwd op een rechthoekig grondplan met een 3-zijdig afgesloten koor aan de zuidoostzijde en een uitspringende vierkante toren aan de noordwestzijde. In de oksel tussen koor en zijbeuk ligt zowel aan de noord- als aan de zuidzijde een lage vierzijdige uitbouw met ingesnoerde spits. De kerk is opgetrokken in baksteen. Het metselwerk is uitgevoerd in kruisverband. Rondom loopt een uitgemetselde plint, afgesloten met een hardstenen band. Onder de dakrand van schip, zijbeuken en toren zijn tandlijsten aangebracht. Het schip heeft een zadeldak, het koor is met drie toelopende dakschilden gesloten. Lessenaarsdaken dekken de zijbeuken. De dakkapellen zijn voorzien van een klein wolfeind. De dakvlakken zijn gedekt met leien in Maasdekking. De symmetrische VOORGEVEL heeft in het midden een naar voren gebouwde toren op een nagenoeg vierkante plattegrond. De gevelvlakken ter weerszijden van de toren - met elk een spitsboogvormig venster en de hoek verzwaard door een steunbeer - vormen de rechte afsluiting van het schip. De TOREN telt vier geledingen. Op de hoeken zijn steunberen geplaatst. De 8-zijdige ingesnoerde torenspits wordt bekroond met een ijzeren torenkruis met bol en haan. Op de begane grond (eerste geleding) bevindt zich de entree, bestaande uit een dubbele, houten deur met zware gehengen, onder een gepleisterd kalf. Het spitsboogvormige bovenlicht is voorzien van glas-in-lood. Daarboven volgen een geleding met een spitsboogvormig glas-in-lood venster met gemetselde stijlen en een geleding met een kleiner spitsboogvormig venster. In de vierde geleding zijn aan vier zijden twee gekoppelde spitsboogvormige galmgaten met houten galmborden aangebracht, waarboven een wijzerplaat. De LINKER ZIJGEVEL toont de zes traveeën van het schip met ter linkerzijde (O) de koortravee en koorsluiting en ter rechterzijde (W) de uitgebouwde toren, waartegen aan deze zijde een traptorentje met 8-zijdige spits is geplaatst. Het gevelvlak van de zijbeuk bevat zes spitsboogvormige, van glas-in-lood voorziene vensters met bakstenen montants. Tussen de vensters en op de hoeken zijn steunberen geplaatst. Het middenschip rijst met een lage, blinde beuk iets boven de zijbeuk uit. Aan deze zijde bevindt zich een lage, vlakgedekte uitbouw ter verbinding van de kerk met de pastorie. De ACHTERGEVEL wordt gevormd door het uitgebouwde priesterkoor, bestaande uit een koortravee met 3-zijdige koorafsluiting. De blinde gevelvlakken ter weerszijden van het koor vormen de rechte afsluiting van de zijbeuken. De gevelvlakken van zowel de zijbeuken als het koor zijn op de hoeken door steunberen verzwaard. In het koor zijn vijf hoge, spitsboogvormige vensters met gemetselde montants geplaatst. De koorvensters zijn voorzien van kleurrijk figuratief glas-in-lood. Tegen de koortravee is zowel aan de noord- als aan de zuidzijde een sacristie uitgebouwd. De RECHTER ZIJGEVEL toont de zes traveeën van het schip met ter linkerzijde (W) de uitgebouwde toren en ter rechterzijde (O) de koortravee en koorsluiting. Het gevelvlak van de zijbeuk bevat, evenals de linkerzijgevel, zes spitsboogvormige vensters, voorzien van glas-in-lood, met gemetselde montants. Op de hoeken en tussen de vensters zijn steunberen geplaatst. Het middenschip rijst met een lage, blinde beuk iets uit boven de zijbeuk. De binnenruimte van de kerk bestaat uit een middenschip zonder lichtbeuk; smalle, lagere zijbeuken en een koor. Het INTERIEUR is geheel gepleisterd en in lichte Bentheimtinten geschilderd en bezit nog diverse bewaard gebleven waardevolle interieuronderdelen. De kruisribgewelven van middenschip en zijbeuken zijn beschilderd met florale motieven. Het koorgewelf heeft naast de florale schildering afbeeldingen van musicerende engelen. De oorspronkelijke neogotische beschildering van het interieur werd in de jaren dertig vervangen in een voor die jaren karakteristieke stijl, die deels (in het koor) verwantschap toont met werk van kunstenaars als Jan Toorop en Willem van Konijnenburg. De schilderingen in het koor zijn van schilder/glazenier Jos ten Horn, die ook in de periode 1930-1935 de kruiswegstaties in de zijbeuken schilderde. In 1944 werden de gebrandschilderde ramen in het koor aangebracht naar ontwerp van glazenier Max Weiss. Deze ramen, met testamentische voorstellingen, tonen een sterke gelijkenis met het werk van Joep Nicolas, wier atelier Max Weiss in 1939 had overgenomen. Verder zijn in de kerk onder meer de tegelvloeren bewaard gebleven die zijn samengesteld uit zwarte en okerkleurige tegels, gelegd in de decoratieve patronen. Ook de in de trant van de Neo-Gotiek uitgevoerde kerkbanken zijn nog bewaard gebleven. In de toren een profielstalen klokkenstoel met drie klokken van Eijsbouts-Lips, 1948, diameter respectievelijk 96 cm, 86 cm en 76 cm. Eveneens in de toren een mechanisch torenuurwerk met automatische opwinding. Waardering R.K. KERK 'St. Agatha' gebouwd in 1889 in laat neo-gotische stijl naar ontwerp van Gerhardus te Riele. Architectuurhistorische waarden: - De kerk vormt een goed en vrij gaaf bewaard voorbeeld van een laat-negentiende-eeuwse neo-gotische R.K. dorpskerk die opvalt door de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp. De kerk heeft gave verhoudingen en een bijzondere detaillering in vormgeving en materiaalgebruik. In het interieur zijn naast diverse uit bouwtijd daterende interieurelementen ook verschillende later toegevoegde elementen zoals wandschilderingen en een kruiswegstatie van de schilder Jos ter Horn van belang. - De kerk is tevens van belang voor het oeuvre van de architect Gerhardus te Riele, die vooral in Gelderland en Overijssel werkzaam was. De St. Agathakerk vormt een van de best bewaarde door hem ontworpen dorpskerken Stedenbouwkundige waarden: - De kerk is van belang vanwege de situering in samenhang met pastorie, school, onderwijzerswoning en het voormalige kasteelterrein, waarmee het karakteristieke, historische gegroeid dorpsbeeld van Harreveld bewaard is gebleven. De kerk is mede van belang geweest voor de ontwikkeling van het dorp Harreveld. Cultuurhistorische waarden: - De kerk is van belang als uitdrukking van de emancipatie van de katholieken in de tweede helft van de negentiende eeuw in de Achterhoek waarbinnen het gebied Lichtenvoorde-Groenlo een katholieke enclave vormt. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 516287
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Sint-Agathakerk
Sint-Agathakerk in 2015
Sint-Agathakerk in 2015
Plaats Harreveld
Gebouwd in 1867
Gewijd aan Agatha van Sicilië
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  516287
Architectuur
Architect(en) A. ter Wiel
Gerard te Riele
Stijlperiode Neogotiek
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Sint-Agathakerk is een rooms-katholieke kerk in de Nederlandse plaats Harreveld. De kerk is in 1867 gebouwd en in 1868 ingewijd, waarbij Agatha van Sicilië als patroonheilige werd aangenomen. De grond voor de kerk werd beschikbaar gesteld door Bernard W. J. von Raesfelt, destijds eigenaar van Huize Harreveld. Aangezien bij de kerk geen pastorie was gebouwd, werd de kerk bediend vanuit Zieuwent. Pas na de bouw van de pastorie in 1894, kreeg Harreveld in 1895 zijn eigen pastoor. De parochiegrens was al jaren ervoor bepaald, waarbij het gebied was afgesplitst van Zieuwent.

Bij een storm in 1888 sloeg de bliksem in de kerktoren. Hierop brandde de toren af, maar werd deze herbouwd naar ontwerp van Gerhard te Riele.

De kerk is een rijksmonument. De kerk is hier mede op geplaatst dankzij enkele oudere intereuronderdelen en wandschilderingen.[1]


Monumenten in de buurt van St. Agathakerk in Harreveld

Hermien

Varsseveldseweg 88
Harreveld (Gemeente Oost Gelre)
Harreveldse Molen. Een achtkantige, houten bovenkruier op belt 1819 met hout bedekt. Twee gevelstenen.

Pastorie met koetshuis annex catechisatiegebouw

Dorpsstraat 41
Zieuwent (Gemeente Oost Gelre)
Omschrijving De PASTORIE met KOETSHUIS annex CATECHISATIEGEBOUW is gebouwd op een samengestelde plattegrond en heeft twee bouwlagen onder e..

Park achter pastorie en kerk

Dorpsstraat 41
Zieuwent (Gemeente Oost Gelre)
Omschrijving Achter de pastorie en de kerk bevindt zich een klein park met oude bomen dat in de aanleg invloeden van de landschapstijl vert..

Sint-Werenfriduskerk

Dorpsstraat 43
Zieuwent (Gemeente Oost Gelre)
St.Werenfridus, 1898-1899, J.W.Boerbooms. Neogotisch kruisbasiliek met diagonaal geplaatste kapellen aan weerszijden van het koor en hoge, r..

Voormalige eierhal

Varsseveldseweg 36
Lichtenvoorde (Gemeente Oost Gelre)
Inleiding Voormalige EIERHAL, gesitueerd aan de noordzijde van de Varsseveldseweg. Het bedrijfsgebouw werd in 1941 na een brand herbouwd na..

Kaart & Routeplanner

Route naar St. Agathakerk in Harreveld

Foto's (2)