Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Springersverlaat (Eerste Verlaat) in Stadskanaal

Weg En Waterwerk

Unikenstraat 98
9501XJ Stadskanaal
Groningen

Bouwjaar: 1789 ca. 1900 (renov.)


Beschrijving van Springersverlaat (Eerste Verlaat)

Inleiding Het `Eerste of Springersverlaat' werd aangelegd in 1789. Evenals de andere schutsluizen is het eerste verlaat in de loop der jaren nogal eens vernieuwd en heeft derhalve een uiterlijk verkregen dat stamt uit het begin van de twintigste eeuw. Op de kade van de sluiskom staat een houten, na-oorlogs materiaalhokje, dat voorlopig wegens te geringe ouderdom buiten de bescherming van rijkswege valt. Het bijbehorende gemaal is onlangs gesloopt. Omschrijving SCHUTSLUIS, bestaande uit een bovenhoofd, een benedenhoofd en schutkolk, met DRAAIBRUG. De ovale schutkolk heeft wanden opgetrokken in rode baksteen met stijlen van hoekstaal (kubbestijlen), afgezet met hoekstaal; op de rand ijzeren bolders. Boven- en benedenhoofd hebben roodbakstenen sluiswanden afgezet met natuurstenen dekstenen en hoekstaal waarin vernieuwde houten puntdeuren met na-oorlogse leuningen en bedieningsmechanisme. De omlopen gelegen voor het benedensluishoofd zijn na-oorlogs. De ongelijkarmige DRAAIBRUG heeft een houten rijvloer op INP hoofd- en tussenliggers. De brugleuningen bestaan uit leuningen, regels en stijlen van geklonken hoek- en T-staal. Aan de Unikenstraat een later ingekorte draaikom met betonnen vloer en gemetselde wanden. Waardering Schutsluis met draaibrug van algemeen belang vanwege cultuurhistorische en stedenbouwkundige waarde: - als voorbeeld van een van oorsprong achttiende-eeuwse enkele schutsluis met draaibrug in de provincie Groningen - vanwege de vrij zeldzame gemetselde kolkwanden met kubbestijlen - vanwege de historisch-functionele relatie met de andere schutsluizen in het kanaal - vanwege de markante en beeldbepalende ligging in het Stadskanaal - vanwege de herinnering aan de veenafgravingen en bloeiende scheepvaart. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 516249
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Springersverlaat of Eerste Verlaat
Springersverlaat anno 2010
Springersverlaat anno 2010
Algemene gegevens
Locatie Stadskanaal
Waterweg(en) Stadskanaal
Architectuur
Type schutsluis
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer

Het Springersverlaat (of Eerste Verlaat) is de eerste sluis die in 1789 werd aangelegd in het nieuw aangelegde Stadskanaal in de Nederlandse provincie Groningen.

Geschiedenis

Het Springersverlaat is een schutsluis, die in 1789 werd aangelegd aan de Unikenstraat en -kade in het toenmalige Wildervank, thans Stadskanaal.[1] In de loop van de 19e eeuw werd het kanaal verder in zuidoostelijke richting gegraven. Veel neringdoenden vestigden zich in de buurt van de in het kanaal aangelegde schutsluizen, vanwege de mogelijkheden tot handel met de wachtende turfschippers. Het eerste verlaat dankt zijn naam, Springersverlaat, aan één van die bewoners, de eerste verlaatmeester van de sluis. Deze verlaatmeester was ene Jurrien Willems Springer (1794-1869) die niet alleen verlaatmeester was, maar ook winkelier, bakker en landbouwer. Hij had in 1815 als soldaat deelgenomen aan de Slag bij Waterloo, waarvoor hij in 1865, op 71-jarige leeftijd, nog een herdenkingskruis kreeg uitgereikt. Na zijn terugkeer trouwde hij op 2 februari 1821 te Gasselte met Grietje Jacobs Hazekamp en vestigde hij zich als verlaatmeester in zijn geboorteplaats Wildervank.

Het Springersverlaat is aangemerkt als een rijksmonument.

Bouwtekening uit de eerste helft van de 19e eeuw van het verlaatshuis van het Springersverlaat. Jurrien Springer was de eerste bewoner van deze sluiswachterswoning.



Monumenten in de buurt van Springersverlaat (Eerste Verlaat) in Stadskanaal

Vervenerswoning Voorm. vervenerswoning met aangebouwd café

Unikenkade 74
Stadskanaal
Inleiding Voormalige VERVENERSWONING die later is verbouwd en uitgebreid tot CAFÉ. Het pand, gebouwd in 1886 in Ambachtelijk-traditionele ..

Oldambtster boerderij in eclectische stijl

Scheepswerfstraat 38
Stadskanaal
Inleiding OLDAMBTSTER BOERDERIJ gebouwd in 1891 in opdracht van J.G. Slim onder supervisie van architect Bril uit Wildervank in een Eclecti..

Familiebegraafplaats Uniken

Unikenstraat 46
Stadskanaal
Omschrijving FAMILIEBEGRAAFPLAATS met BEGRAAFPLAATSHEK uit omstreeks 1859. De FAMILIEBEGRAAFPLAATS is verhoogd gelegen op een zandrug en i..

Familiebegraafplaats Uniken, laan met toegangshek

Unikenstraat 46
Stadskanaal
Omschrijving LAAN met TOEGANGSHEK uit omstreeks 1859. De zeer lange LAAN bestaat uit een zandpad met aan weerszijden eiken. Alleen het eer..

Familiebegraafplaats Uniken, dienstwoning

Unikenstraat 46
Stadskanaal
Omschrijving De één verdieping hoge, deels onderkelderde DIENSTWONING op nagenoeg rechthoekige plattegrond stamt uit omstreeks 1890 en is..

Kaart & Routeplanner

Route naar Springersverlaat (Eerste Verlaat) in Stadskanaal

Foto's (1)