Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Buinersluis (Derde Verlaat) in Stadskanaal

Weg En Waterwerk

Hoofdstraat 89
9501CP Stadskanaal
Groningen

Bouwjaar: 1819 (kleine kolk) ca. 1910-1920 (grote kolk) 1946 (renov. bruggen)


Beschrijving van Buinersluis (Derde Verlaat)

Inleiding Complex bestaande uit een sluis met twee kolken, twee DRAAIBRUGGEN en een SLUISWACHTERSWONING. De sluis, het derde of Buinerverlaat genaamd, was oorspronkelijk een enkelvoudige sluis, aangelegd in 1819. De sluis is waarschijnlijk in het eerste decennium van de twintigste eeuw aan de noordoostzijde (Hoofdstraatkant) uitgebreid met een tweede sluiskom. Bij de sluis staat aan de Hoofdstraat een sluiswachterswoning, die in 1908 is gebouwd nadat de bestaande sluiswachterswoning was afgebrand. De woning, die is opgetrokken in een aan de Overgangsstijl verwante bouwtrant, is in 1982 uitgebreid met een houten garage die buiten de bescherming valt. De sluis is in de loop der jaren vernieuwd op onderdelen. Met name de twee draaibruggen over de sluis zijn in 1946 door de gemeente Groningen vernieuwd. Op de dam tussen de beide sluiskolken is een houten materiaalhokje geplaatst naar voorbeeld van het oorspronkelijke hokje, dat buiten de bescherming valt. Omstreeks 1955 is bij de sluis aan de Hoofdkadekant een elektrisch gemaal gebouwd dat wegens de te geringe ouderdom voorlopig buiten de bescherming valt. Omschrijving SLUIS met dubbele sluiskolk en dubbele draaibrug. De beide gemetselde sluiskolken met hoekstukken en afdekplaten van basaltlava, worden gescheiden door een gemetselde dam met aan beide zijden vijf gemetselde rondbogen die worden afgesloten met ijzeren schuiven; op de dam ijzeren bolders. De kleine kolk (oorspronkelijk uit 1819) heeft twee gemetselde sluishoofden. In het noordelijke (beneden-)hoofd een paar houten sluisdeuren met vernieuwde leuningen van buisstaal, en rinketten met heugelstang en tandwielkast. In het zuidelijke (boven-)hoofd een paar vernieuwde stalen sluisdeuren met leuningen van buisstaal en rinketten met heugelstang en tandwielkast. Dit sluishoofd heeft aan de damkant twee gemetselde rondbogen met ijzeren schuiven en bovenop een ijzeren tandwielkast met heugelstang. De grote kolk (aangelegd omstreeks 1910-1920) heeft twee gemetselde sluishoofden, waarvan het noordelijke hoofd een paar houten sluisdeuren heeft met leuningen van buis- en hoekstaal en het zuidelijke hoofd een paar stalen sluisdeuren met leuningen van hoekstaal. Beide deurenparen hebben rinketten met heugelstang en tandwielkast. De bovenhoofden van de grote en de kleine kolk zijn uitgerust met granieten schotbalksponningen met afdekplaten van basaltlava. De beide niet in het verlengde van elkaar geplaatste, ongelijkarmige DRAAIBRUGGEN hebben een geasfalteerde houten rijvloer op INP hoofd- en tussenliggers. De brugleuningen bestaan uit leuningen en stijlen van gelast hoekstaal met regels van buisstaal. Aan de beide walkanten een gemetselde draaikom. Waardering Dubbele sluis met dubbele draaibrug van algemeen belang vanwege cultuurhistorische waarde - als voorbeeld van een van oorsprong 19de-eeuwse enkele schutsluis, waarvan in de jaren tien van de 20ste eeuw tot een dubbele sluis is gemaakt - vanwege de vrij zeldzame ijzeren sluisdeuren van de bovenhoofden - vanwege de historisch-functionele relatie met de andere schutsluizen in het kanaal en de sluiswachterswoning - vanwege de typologische zeldzaamheid in de provincie Groningen - vanwege de herinnering aan de veenafgravingen en bloeiende scheepvaart. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 516246
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Buinersluis of Derde Verlaat
Buinersluis anno 2010
Buinersluis anno 2010
Algemene gegevens
Locatie Stadskanaal
Waterweg(en) Stadskanaal
Architectuur
Type schutsluis
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer

Het Buinersluis (of Derde Verlaat) is de derde sluis die in 1819 werd aangelegd in het nieuw aangelegde Stadskanaal in de Nederlandse provincie Groningen. In 1908 werd er een tweede sluis naast deze sluis gebouwd, vanwege het drukke scheepvaartverkeer in het Stadskanaal.[1]

Het Buinersluis is een schutsluis die in 1819 voor 25.700 gulden[1] werd aangelegd aan de Hoofdstraat en -kade in Stadskanaal. In de loop van de 19e eeuw werd het kanaal verder in zuidoostelijke richting gegraven. Veel neringdoenden vestigden zich in de buurt van de in het kanaal aangelegde schutsluizen, vanwege de mogelijkheden tot handel met de wachtende turfschippers.

De sluis dankt haar naam aan het feit dat ze aangelegd niet ver van de plaats waar de Buinermond uitkomt in het Stadskanaal. Monden waren haaks op het kanaal gegraven vaarten, die het achterliggende veengebied verder ontsloten. Haaks op deze monden werden zogenaamde wijken gegraven.

De Buinersluis is aangemerkt als een rijksmonument.

De Bolle Domus, een Groninger Boltjalk, wordt geschut in de Buinersluis (2012)

Monumenten in de buurt van Buinersluis (Derde Verlaat) in Stadskanaal

Buinersluis, sluiswachterswoning met schuur

Hoofdstraat 89
Stadskanaal
Omschrijving Voormalige SLUISWACHTERSWONING met aangebouwde SCHUUR opgetrokken in een rode baksteen op een uitspringend trasraam van donker..

Villa met Um-1800-elementen

Hoofdstraat 91
Stadskanaal
Inleiding VILLA gebouwd omstreeks 1905 in opdracht van H. Holtman waarin Um-1800 elementen zijn te herkennen. In 1920 werd door architect W..

Dubbele arbeiderswoning

Oranjestraat 17
Stadskanaal
Omschrijving DUBBELE ARBEIDERSWONING opgetrokken in een rode baksteen op een trasraam van rood gesinterde klinkers, afgezet met een rollaag..

Dubbele arbeiderswoning

Oranjestraat 1
Stadskanaal
Omschrijving DUBBELE ARBEIDERSWONING opgetrokken in een rode baksteen op een trasraam van rood gesinterde klinkers, afgezet met een rollaag..

Hofje 't Hofje, plantsoen

Hofje 2
Stadskanaal
Omschrijving PLANTSOEN binnen de U-vorm van het woonblok. Midden voor het woonblok (aan de noordwestzijde) ligt de vijver in de vorm van ee..

Kaart & Routeplanner

Route naar Buinersluis (Derde Verlaat) in Stadskanaal

Foto's (3)