Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Synagoge in Alphen aan den Rijn

Kerkelijk Gebouw

Samuel Aardewerksteeg 11
2406DZ Alphen aan den Rijn
Zuid Holland

Bouwjaar: 1800-1850
Architect: J. Hengeveld jr (verbouwing)


Beschrijving van Synagoge

Inleiding De SYNAGOGE dankt haar huidige aanzien aan een ingrijpende verbouwing in 1896 als gevolg van een brand in het bestaande gebouw, dat waarschijnlijk in oorsprong uit de eerste helft van de negentiende eeuw dateerde. Het ontwerp van de verbouwing werd gemaakt door de Alphense architect J. Hengeveld jr. Na de Tweede Wereldoorlog is de synagoge als kerk in gebruik genomen door de Remonstrantse Gemeente. Het oorspronkelijke interieur met thorakast, lambrisering en balkon is echter nagenoeg bewaard gebleven, evenals een deel van de oorspronkelijke inventaris die tijdens de oorlog onder de vloer was verstopt. De grootste kandelaar die in 1980 is gevonden, de Chanoeka, is aan Israël geschonken. De aanbouw aan de zuidgevel met nieuwe entreepartij dateert uit omstreeks 1970 en is voor de bescherming van ondergeschikt belang. Omschrijving Eenvoudig rechthoekig pand van één bouwlaag, opgetrokken in rode baksteen onder een schilddak met gesmoorde kruispannen. In de langsgevels ijzeren spitsboogvensters met roedenverdeling en visgraattracering in de koppen. De oorspronkelijke dubbele deur onder een spitsboogvormig bovenlicht is door de aanbouw aan het zicht onttrokken. In het nieuwe portaal naast de deur een gevelsteen met vermelding van de namen van de bestuursleden en de inwijding van het gebouw op 8 november 1896. In de kopse gevel twee ijzeren rondboogvensters met helder, blauw en rood glas in een sierroedenverdeling waarin een Davidsster is verwerkt, die ook terugkomt in het roosvenster in de geveltop. In de andere geveltop een identiek roosvenster. INTERIEUR Het oorspronkelijke interieur uit 1896 is nagenoeg in oorspronkelijke staat bewaard gebleven met onder meer een rijk uitgevoerde uitgebouwde thorakast, de houten paneellambrizering, de banken, het vrouwenbalkon en het tongewelf. De thorakast in de oostwand heeft een dubbele paneeldeur tussen gemarmerde kolommen onder een houten lijst met fronton; boven het fronton een houten bord met Hebreeuwse tekst voorzien van een kroon en geflankeerd door twee zinken siervazen. Rondom is een houten lambrisering met kraalprofielen en spitsbogen aangebracht. De zijgevels zijn voorzien van houten gemarmerde muurstijlen, waaronder zich lange banken bevinden, met genummerde zitplaatsen, tussenschotjes en opklapbare zittingen met bergruimte. In de hoeken zijn kleine banken aangebracht met houten schotten ter afscheiding; schotten zijn voorzien van deurtjes en opklapbare lessenaars. Op twee gemarmerde kolommen is het vrouwenbalkon geplaatst; balkon met houten borstwering met panelen en een hekwerk met smalle gietijzeren spijlen, eveneens voorzien van opklapbare lessenaars. Onder het balkon bevindt zich een rondboog vormige toegang tot het smalle voorportaal, waaraan tevens de deur naar de vroegere 'mikwè', het rituele bad, grenst. Waardering De synagoge is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde te weten de oorspronkelijke functie en als uitdrukking van ontwikkelingen in het geestelijke leven in Nederland in de periode 1850-1940 en als herinnering aan de Joodse gemeenschap in Alphen van voor de Tweede Wereldoorlog. De synagoge met bijbehorend interieur is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde te weten de herkenbare typologie en aan de neogotiek verwante bouwstijl, kenmerkend voor kleine plattelandssynagogen. Het pand is in hoge mate gaaf in hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering, een deel van het oorspronkelijke interieur is bewaard gebleven. Dergelijke kleine en gaaf bewaard gebleven synagogen zijn een zeldzaamheid in Nederland. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 516139
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van Synagoge in Alphen aan den Rijn

Herenhuis met verdieping en hoog, pannen schilddak, waarop hoekschoorstenen. Dakkapel. Houten middenpartij, waarin deuromlijsting met gecanneleerde pi ..

Rijnkade 5
Alphen aan den Rijn
Herenhuis, midden 18e eeuw met verdieping en hoog, pannen schilddak, waarop hoekschoorstenen. Dakkapel. Houten middenpartij, waarin deuromli..

Pand, waarvan de gevel ingezwenkte zijkanten en een kroonlijst heeft. Deur met gecanneleerde pilasters en hoofdgestel. Natuurstenen hoekvoluten.

Rijnkade 6
Alphen aan den Rijn
Pand, waarvan de gevel ingezwenkte zijkanten en een kroonlijst heeft. Deur met gecanneleerde pilasters en hoofdgestel. Natuurstenen hoekvolu..

Deftig herenhuis met blokvormig voorgedeelte, bestaande uit twee verdiepingen, waarop een schilddak met twee dakkapellen, bekroond door frontons

Rijnkade 11
Alphen aan den Rijn
Deftig HERENHUIS met blokvormig voorgedeelte, bestaande uit twee verdiepingen, waarop een schilddak met twee dakkapellen, bekroond door fron..

Grafkapel voor de familie De Smeth van Alphen

Julianastraat 69
Alphen aan den Rijn
Achter de Ned.Herv.Adventskerk, op de hoek van de Paradijslaan, een grafkapel voor de familie De Smeth van Alphen, 18e eeuw, met in de kroon..

Winkelwoonhuis

Julianastraat 38
Alphen aan den Rijn
Inleiding WINKELWOONHUIS uit omstreeks 1850 met nagenoeg in oorspronkelijke staat verkerend winkelinterieur uit circa 1910. Aan de achterz..

Kaart & Routeplanner

Route naar Synagoge in Alphen aan den Rijn

Foto's (6)