Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Sint-Bonifaciuskerk in Alphen aan den Rijn

Kerkelijk Gebouw

Paradijslaan 7
2405CC Alphen aan den Rijn
Zuid Holland

Bouwjaar: 1886
Architect: E.J. Margry

(1 recensie)

Beschrijving van Sint-Bonifaciuskerk

Inleiding De St. Bonifatiuskerk, een KRUISBASILIEK, is in 1885-1886 gebouwd in Neo-Gotische stijl naar ontwerp van de Rotterdamse architect E.J. Margry. De aannemer was A. Moons uit Berkel. De eerste steen is gelegd op 14 april 1885 en op 18 februari 1886 is de kerk ingezegend. In 1939 is tussen de kerk en de pastorie een nieuw tussenlid gebouwd met daarachter een nieuwe sacristie. Het gepolychromeerde Neo-Gotische INTERIEUR van de kerk is in de loop der jaren door verschillende kunstenaars tot stand gekomen. De terracotta achterwanden van de zij-altaren zijn in de jaren veertig aangebracht door de kunstenaar Wim Harzing. Omschrijving Driebeukige kruisbasiliek onder zadeldaken met leien in Maasdekking. Het ingangsportaal bevindt zich in de centrale hoge toren van de asymmetrische hoofdfacade (oost). De toren wordt geflankeerd door twee slanke achtkantige traptorens onder spitsen en door twee ingangsportalen voor de zijbeuken. Links op de hoek staat een achthoekige doopkapel. Het schip van de kerk van vijf traveeën is geleed door steunberen en heeft ter hoogte van het transept twee entreeportalen. Het aansluitende koorgedeelte is twee traveëen diep en heeft een vijfhoekige absis. Op de viering een dakruiter. De spitsen en meerzijdige schilddaken zijn eveneens gedekt met leien in Maasdekking. De kerk is opgetrokken in bruine baksteen met rondom een iets uitgemetselde plint afgesloten door een waterlijst van rode baksteen. Samengestelde vensters in verschillende formaten met glas-in-loodramen en bakstenen tracering onder spitsbogen. De gevels zijn voorzien van gemetselde muizetandlijsten en natuurstenen decoratieve elementen als sluitstenen, zuilen, rondbogen, lijsten, deklijsten en kruisbloemen. De goot is eveneens uitgevoerd in natuursteen. Hoofdfaçade (oost) met op de hoeken van de toren twee zich in drie etappes verjongende steunberen die ter hoogte van de achtkantige lantaarn worden bekroond door pinakels. Tussen de pinakels een gemetselde balustrade. Voor de toren een uitgebouwd entreeportaal onder een zadeldakje met een dubbele deur onder een samengesteld spitsboogvormig bovenlicht. Het portaal is geprofileerd en voorzien van slanke natuurstenen zuiltjes met bladkapitelen. Boven de entree in de toren een grote samengestelde vensterpartij en daarboven een spitsboogfries. In de achtkantige lantaarn driedubbele smalle spitsboogvormige galmgaten en daarboven de wijzerborden. Aan weerszijden van de hoofdentree de zijportalen met enkele deuren onder een bovenlicht. In het dak van de achtkantige doopkapel een kleine dakkapel met een luikje. In de gevels van het schip (noord en zuid) vijf grote spitsboogvensters. Het entreeportaal van het noordelijke transept is door twee latere aanbouwen deels aan het zicht onttrokken. De houten dakruiter is voorzien van een driepas. De vensters in de absis worden afgewisseld door steunberen. Aan de zuidgevel bevinden zich de sacristie en het tussenlid, dat de verbinding met de pastorie vormt. In de gevels van de onderkelderde sacristie smalle glas-in-loodramen. INTERIEUR Het rijk uitgevoerde gepolychromeerde interieur is voorzien van een houten spitsboogvormig tongewelf dat decoratief is beschilderd. In de absis een straalgewelf en in het ingangsportaal en boven de zijbeuken kruisribgewelven. De ronde gemetselde kolommen met natuurstenen bladkapitelen dragen spitsboogvormige scheibogen en zijn op de viering als bundelpijlers uitgevoerd. Schijntriforium met spitsboogvormige spaarvelden. De bakstenen muren zijn in diverse kleuren beschilderd. De van oorsprong gepleisterde muurvlakken zijn voorzien van figuratieve schilderingen en stempelmotieven. Tegen de wanden van de zijbeuken de kruiswegstaties uit de jaren 1911-1913, geschilderd door de kunstenaar Frans Loots. Het tweeklaviers orgel, gemaakt door W. Hilboesen in 1900, de later aangebrachte electrische tractuur en de orgelkas zijn niet van waarde uit het oogpunt van monumentenzorg. Het instrument is diverse malen gerestaureerd. De Neo-Gotische preekstoel is opgebouwd uit een kalkstenen reliëf op een onderbouw van zwart gepolijst kalksteen onder een houten baldakijn als klankbord. Oorspronkelijke hoofd- en zijaltaren (ca. 1890) en in het koor een triomfkruis. Marmeren doopvont (1890). In het schip en transept diverse glas-in-loodramen met figuratieve voorstellingen uit de jaren twintig en dertig van het atelier Willem Mengelberg. De inrichting van de sacristie dateert uit de bouwtijd (1939) met onder meer een hoekfontein in de stijl van de Art Deco. In de kerk is een deel van de oorspronkelijke communiebanken bewaard gebleven. Een triomfkruis (1889) op de balk boven het hoofdaltaar. Het uurwerk in de toren dateert uit 1897 en is vervaardigd door torenuurwerkfabriek De Klok (Jos van de Kerkhof) te Aarle Rixtel. Waardering De St. Bonifatiuskerk is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde als representatief voorbeeld van de hausse in katholieke neo-gotische kerkbouw na het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in 1853. De St. Bonifatiuskerk met bijbehorend interieur is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde te weten de rijk uitgevoerde Neo-Gotische bouwstijl, kenmerkend voor het oeuvre van de architect E.J. Margry en een belangrijke stroming in de ontwikkeling van de jonge Nederlandse bouwkunst. De kerk is beeldbepalend gesitueerd aan de Paradijslaan in het centrum van Alphen aan de Rijn en bezit hoge ensemblewaarde door de onderlinge ruimtelijke samenhang met de overige complexonderdelen aan het plein. De kerk is redelijk gaaf in hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering, zowel uit- als inwendig. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 516114
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen (1)

Sint-Bonifaciuskerk
4
Recensie door: ()
Het Hilboesen-orgel is, zeker naar huidig inzicht, beslist van waarde. De ombouw en elektrificatie van het orgel door Pels in 1940 en de wijziging van de "uitgesproken romantische" dispositie in een "meer klassieke" richting door Jac. van der Linden hebben het karakter van het instrument echter aangetast. Bij een restauratie in 1984 door Pels & Van Leeuwen is getracht "de oorspronkelijke klank van het orgel weer enigszins te herstellen". Bron: www.orgbase.nl
Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Sint-Bonifaciuskerk
De Sint-Bonifaciuskerk
De Sint-Bonifaciuskerk
Plaats Alphen aan den Rijn
Gebouwd in 1885-1886
Gewijd aan Bonifatius
Monumentnummer  516114
Architectuur
Architect(en) Evert Margry
Bouwmateriaal Baksteen
Stijlperiode Neogotiek
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Sint-Bonifaciuskerk is een rooms-katholieke kerk in Alphen aan den Rijn.

Al in de 13e eeuw is er een Sint-Bonifaciusparochie in Alphen. In de eerste eeuwen stond er vermoedelijk een kleine houten kerk, die in de 15e eeuw werd vervangen door een stenen gebouw. Na de reformatie viel deze in handen van de protestanten en moesten de katholieken gebruikmaken van schuilkerken. Na 1796 werd het de katholieke gemeenschap weer toegestaan eigen kerken te bouwen, waardoor in Alphen in 1824 een nieuwe kerk kon inwijden. Dit was een gebouw in de voor dit tijdperk gebruikelijke neoclassicistische stijl.

In 1886 werd de huidige Sint-Bonifaciuskerk in gebruik genomen. Deze driebeukige neogotische kruiskerk is gebouwd naar een ontwerp van Evert Margry, een leerling van Pierre Cuypers. Het schip van de kerk heeft een houten tongewelf, de zijbeuken zijn voorzien van een stenen gewelf. Van buiten is dit niet zichtbaar, omdat het dak vanaf de nok in een keer doorloopt naar beneden zodat de zijbeuken niet zichtbaar zijn. De voorzijde van de kerk is uitbundig, met zijn torentjes en andere versieringen. Binnen zijn de muren en pilaren geheel beschilderd en voorzien van katholieke voorstellingen en figuren, die typerend zijn voor een neogotisch interieur.

In tegenstelling tot veel andere katholieke kerken heeft de Sint-Bonifaciuskerk geen oost-west oriëntatie (de ingang aan de westzijde, het altaar gericht naar het oosten). In Alphen had dit namelijk betekend dat de ingang aan de achterzijde van de kerk in de richting van de polder had gestaan.

De St. Bonifaciusparochie heeft tot 2005 zelfstandig gebruikgemaakt van de kerk. Op 1 januari 2006 fuseerden de drie parochies van Alphen aan den Rijn tot de parochie De Emmaüsgangers. Deze fuseerde later met de parochies H.H. Michaël en Bernardus te Hazerswoude Rijndijk en de H.H. Engelbewaarders te Hazerswoude Dorp tot de parochie Heilige Thomas.

Trivia

  • Het glas in loodraam, 2e gebod, Gij zult de naam van de Heer uwen God niet zonder reden gebruiken, van Willem Mengelberg bezit een fout. In het glas staat vermeld, IV Kon. XIX. Dit is een foutieve tekstverwijzing omdat alleen de Bijbelboeken I Koningen of II Koningen bestaan. Het moet zijn 2 Koningen 18 en 2 Koningen 19. Het is de geschiedenis van koning Sanherib die Israël bedreigt met 185.000 soldaten en Israëls God lastert. In één nacht werden ze allen door één engel gedood. De hoofdpersoon in het raam is Rabsaké, hij was opperbevelhebber en woordvoerder van koning Sanherib.
  • In de noordelijke gevel buiten de kerk bevindt zich een monument ter nagedachtenis aan pastoor Zacharias de Korte, geboren 26 februari 1891, omgekomen half maart 1945 in concentratiekamp Bergen-Belsen. Het is een reliëf dat voorstelt het visioen van de evangelist Johannes in het Bijbelboek Openbaringen 5 vers 8: "De aanbidding van het Lam Gods door de 24 ouderlingen".

Externe link


Monumenten in de buurt van Sint-Bonifaciuskerk in Alphen aan den Rijn

Bidkapelletje op begraafplaats

Paradijslaan 7
Alphen aan den Rijn
Omschrijving Op de begraafplaats staat een BIDKAPELLETJE, dat in 1891 van de oude begraafplaats naar de huidige lokatie is overgebracht, op..

St. Bonifatiuskerk: pastorie

Paradijslaan 6
Alphen aan den Rijn
Inleiding De bij de St. Bonifatiuskerk behorende PASTORIE in Traditionalistische bouwtrant met Neo-Renaissance en Neo-Gotische elementen is..

Verenigingsgebouw "St. Jozef" met interieur

Paradijslaan 3
Alphen aan den Rijn
Inleiding Het VERENIGINGSGEBOUW, "St. Jozef", is 'met het oog op de behoefte der jongelieden' in 1903 gebouwd in Nieuwe Historiserende ..

Winkelwoonhuis

Julianastraat 38
Alphen aan den Rijn
Inleiding WINKELWOONHUIS uit omstreeks 1850 met nagenoeg in oorspronkelijke staat verkerend winkelinterieur uit circa 1910. Aan de achterz..

Grafkapel voor de familie De Smeth van Alphen

Julianastraat 69
Alphen aan den Rijn
Achter de Ned.Herv.Adventskerk, op de hoek van de Paradijslaan, een grafkapel voor de familie De Smeth van Alphen, 18e eeuw, met in de kroon..

Kaart & Routeplanner

Route naar Sint-Bonifaciuskerk in Alphen aan den Rijn