Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Stationsgebouw in Lisse

Gebouw

Stationsweg 57
2161AM Lisse
Zuid Holland

Bouwjaar: 1904-1905
Architect: D.A.N. Margadant


Beschrijving van Stationsgebouw

Inleiding Voormalig, in opdracht van de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij gebouwd stationscomplex aan het traject Leiden-Haarlem. Het bij een spoorwegovergang staande STATIONSGEBOUW is gebouwd in 1904-1905, waarschijnlijk naar een ontwerp van de architect D.A.N. Margadant, die elders in het land vergelijkbare stationsgebouwen in een aan de Art Nouveau verwante stijl heeft gebouwd en van ca.1870 tot 1909 bij de H.IJ.S.M. als architect en opzichter werkzaam was. Kenmerkend voor het station in Lisse is de ver doorgevoerde asymmetrie en het afwisselende materiaalgebruik (baksteen, natuursteen en houtwerk). Door tegenwerking van landgoedeigenaren was de H.IJ.S.M. genoodzaakt om het station te bouwen op enige afstand afstand van Lisse, in het gehucht Halfweg. Het gebouw was voorzien van wachtruimtes der eerste en tweede klasse, een plaatskaartenkantoor met loketten en een bovenwoning voor de stationschef. Door de grote afstand tussen Lisse en het station werd er te weinig gebruik van gemaakt door reizigers, waardoor het in 1945 als halteplaats uit de dienstregeling werd geschrapt. Daarna diende het station nog jarenlang onder de naam 'Lisse-Keukenhof' als stopplaats gedurende het bollenseizoen. In 1995 kreeg het voormalige stationsgebouw een horecafunctie met behoud van de karakteristieke elementen aan het exterieur en in het interieur. Omschrijving Vanuit een langwerpige plattegrond in baksteen opgetrokken, asymmetrisch en uit drie bouwdelen samengesteld stationsgebouw met een hoog opgaande middenpartij (twee bouwlagen) onder een met bouletpannen gedekt wolfdak en twee eenlaagse vleugels onder schilddak met "uilebord", eveneens gedekt met bouletpannen. Middels een poort is het gebouw verbonden aan een op rechthoekige grondslag opgetrokken bakstenen privaatgebouwtje van één bouwlaag onder een met bouletpannen gedekt schilddak met gemetselde schoorstenen op de nokeinden. De gevels worden geleed door (samengestelde) venster- en deurpartijen met roeden en beëindigd door iets uitkragende gootlijsten op klampen; gevelaccenten en details van natuursteen, onderdorpels van geglazuurde tegeltjes met hardstenen hoekstenen. Gevel aan wegzijde heeft in de middenrisaliet een excentrisch geplaatste entree in een grotendeels open portiek met hardstenen trap, opening aan voorzijde met segmentboog in natuurstenen latei en een vierlicht met roedenverdeling, eveneens onder natuurstenen latei; aan de zijkant van portiek een borstwering van natuursteen met gemetselde balusters onder een opening met segmentboog in natuurstenen latei en tweelicht met roedenverdeling en latei als die in de voorgevel. De toegangsdeur met roeden in het deurraam staat tussen een afgeknotte rondboog vormende zij- en bovenlichten met roedenverdeling. Boven de entree een loggia met vierkante gevelopening met een rand van geglazuurde grès en een rechte strek met hardstenen aanzetstenen; in de loggia een gewijzigd venster en deur. Links van de entree een vensteras met een rechtgesloten keldervenster met diefijzers onder een hardstenen latei en een segmentboogvormige ontlastingsboog; daarboven een hoog in de gevel staand tweelicht met gemetselde middenstijl, onderdorpel van groen geglazuurde grès en hardsteen en bovenramen met roedenverdeling onder hardstenen latei en segmentboogvormige scheiboog; hier pal boven een identiek venster onder strekken met hardstenen sluit- en aanzetstenen; in het dakschild een dakkapel met tweeruits-venster en lessenaardak. Afgesnoten linker hoek van de risaliet met een onder een tromp staand venster als die in de linker travee van de voorgevel. In de zuidelijke kopgevel, tussen de afgesnoten hoek en de oorspronkelijk voor goederenopslag dienende zuidvleugel, een toegangsdeur naar de bovenwoning, die staat boven een trapje van gele baksteen. Verder een klein verdiepingsvenster, een tweelicht op de zolderverdieping en een bord met de aanduiding 'LISSE-KEUKENHOF'. De eenlaagse zuidvleugel onder een door korbelen gesteund dakoverstek heeft aan de straatzijde een voor een laad- en losdeur geplaatst bord tussen hardstenen hoekstenen en een segmentboog met zandstenen aanzetstenen; in de zuidelijke kopgevel een breed, drie-delig venster met roedenverdeling en in de dakpunt een "uilebord" met roedenverdeling; de spoorzijde heeft een dubbele deur met stolpnaald onder segmentboog met zandstenen aanzetstenen. De deuren staan tussen afgeronde hoeken met hardstenen hoekstenen aan de onderkant. De lekdorpel boven de deur is voorzien van een waterhol. De aansluitende hoog opgaande middenpartij aan de spoorzijde met nieuw opgemetselde uitbouw, waarin drie deuren onder vierruits bovenlichten. De vensters in de ondiepe zijgevels van deze uitbouw zijn voorzien van roedenverdeling in de onderramen. Links hiervan een eveneens tussen zij- en bovenlichten met roedenverdeling geplaatste deur (tussen het perron en en het voormalige kantoorgedeelte), hierboven een tegeltableau met 'LISSE' en op de woonverdieping een grote, zesruits-vensterpartij en een kleiner venster; in het dakschild een gemetselde schoorsteen en een dakkapel met tweeruits-venster onder een lessenaardakje. De noordelijk kopgevel van de verdieping met gepleisterde velden in een top met vakwerk en een tweelicht met roedenverdeling in de bovenramen. De eenlaagse noordvleugel heeft aan spoorzijde twee entreeparijen voor de wachtkamers van de tweede (links) en de eerste klasse (rechts), die identiek zijn aan de entreepartij in de hoog opgaande middenpartij; in het dakschild een waarschijnlijk toegevoegde dakkapel met plat dak. Blinde kopgevel met 'Lisse' in geschilderde letters; in het dakschild een "uilebord" met roedenverdeling en glas. De gevel aan wegzijde heeft twee grote vensters met roedenverdeling onder rechte strekken met aanzetstenen. Het onderste deel van het linker venster is dichtgemetseld. Tussen de vleugel en de risaliet een onder natuurstenen tromp staande afgesnoten hoek met een venster per bouwlaag. Het privaatgebouwtje heeft aan de zuidzijde een open loggia die met houtwerk is afgewerkt. INTERIEUR Het interieur is in vrijwel oorspronkelijke staat bewaard gebleven. Achter de entree en evenwijdige met de weg lopende gang met tegelvloer. Gangwanden tot ca. anderhalve meter hoogte bekleed met tegels, waarvan de boven- en onderranden zijn voorzien van gesjabloneerde decors. De bovenste delen van de wanden zijn gestuct en geleed door houten regels. Afgeknotte rondboog-gangbogen van gele verblendsteen met kwarthol-profiel en zware hardstenen sluitstenen, versierd met uitgehakte, gestileerde bolbloemen. Entree met geprofileerde kozijnen binnen een vergelijkbare boog. Rechtgesloten deuren naar de diverse vertrekken binnen een omlijsting van gele verblendsteen met kwartholprofiel en segmentboog met hardstenen aanzetstenen. Links aan het eind van de gang de nu als keuken functionerende voormalige goederenopslag. Links in de gang, onder de woonverdieping, het voormalige plaatskaartenkantoor met het loket binnen een afgeknotte rondboogomlijsting, kozijnen en roedenverdeling in de bovenramen, vergelijkbaar met die van de voordeur. In de kantoorruimte gelambrizeerde wanden en onder het loket de oorspronkelijke kastjes. In de aan de uitbouw met rondboog-doorgang grenzende wachtruimte een gemetselde schouw met betegelde achterwand, gelambrizeerde wanden en op schoren rustende bagagerekken. De wachtkamer der eerste klasse heeft een wat rijkere vakwerk-wandbetimmering als lambrizering en een gesneden deuromlijsting. De schouw is opgebouwd uit geglazuurde strengperssteen, eveneens geglazuurde tegels en hardsteen en heeft een boezem met geprofileerd lijstwerk. Wanden geleed door houten regels en de op schoren steunende bagagerekken. De wachtkamer der tweede klasse, aan het rechter eind van de gang, heeft een lattendeur binnen geprofileerd lijstwerk, gelambrizeerde wanden met door middel van sjablonen aangebrachte versieringen onder een profiellijst, een gemetselde schouw met in de spitsboogvormige achterwand een tegeltableau met een Art Nouveau verwant decor. De lambrizering aan de noordzijde van de wachtkamer is schuin geplaats onder de door regels en een bagagerek gelede wand. Waardering - Het stationsgebouw is cultuurhistorisch van algemeen belang als bijzondere uitdrukking van de geschiedenis van de spoorwegarchitectuur, als onderdeel van een infrastructureel complex en vanwege het belang voor de sociaal-economische geschiedenis van de Bollenstreek. - Het station is architectuurhistorisch van algemeen belang vanwege de voor de bouwtijd karakteristieke vormgeving van in- en exterieur en de bijzondere samenhang hiertussen en vanwege het materiaalgebruik (baksteen, natuursteen en houtwerk). Het station is tevens van belang als representant van het oeuvre van een vooraanstaand architect. - Het station heeft ensemblewaarde vanwege de situering, die samenhangt met de geschiedenis en de ontwikkeling van de streek en vanwege de sterke visuele en functionele samenhang met de bijbehorende loods en de spoorweg. - Het station is bovendien van belang vanwege de herkenbaarheid en de grote mate van gaafheid van in- en exterieur. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 516111
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
    Station Lisse   
Station Lisse.JPG
Afkorting Lis
Opening 1891
Sluiting 17 sep 1944
Lijn(en) Oude Lijn
Coördinaten 52° 17′ NB, 4° 32′ OL
Station Lisse
Station Lisse
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

Station Lisse is een voormalig Nederlands spoorwegstation in Lisse aan de Oude Lijn Amsterdam - Haarlem - Rotterdam. Het is op 1 januari 1891 geopend. Sinds 17 september 1944, bij het begin van de Spoorwegstaking, wordt het niet meer gebruikt voor de reizigersdienst volgens de dagelijkse dienstregeling. Wel hebben er nog jarenlang speciale treinen gestopt in het bollenseizoen. Het werd bedreigd met de slopershamer, maar tegenwoordig is in het oude station het restaurant Het Tussenstation gevestigd.

Geschiedenis

De lijn Haarlem-Leiden werd in 1842 aangelegd, maar in 1891 werd een halte Delfweg aangelegd bij het gehucht Halfweg. De naam werd in 1896 gewijzigd in Lisse (code LIS). Pas in 1904-1905 verrees het stationsgebouw iets ten zuiden van de halte Delfweg. Het is een ontwerp van architect D.A.N. Margadant, die aan deze lijn ook de stations Den Haag Hollands Spoor en Haarlem ontwierp. Het is gebouwd in neorenaissancestijl met art-nouveauelementen. De bijbehorende personeelswoning is in het verhoogde middendeel.[1]

Jarenlang is dit station een gelegenheidshalteplaats geweest tijdens de maanden maart tot en met mei tijdens de grote bloemententoonstelling op het landgoed Keukenhof, op een steenworp afstand van het station. In de jaren vijftig en zestig maakte een aantal treinen van de reguliere dienstregeling dan een extra stop in Lisse. Ook reden er tot in de vroege jaren negentig speciale treinen vanuit België (Bebloemingsritten) en Duitsland (Frau Antje Express) naar Lisse. Voor het laatst werd er gestopt tussen 1996 en 1999, toen Lovers Rail tussen Amsterdam en Lisse reed met de Keukenhof Express.

Tegenwoordig gebruik

Oude slingertelefoon in Station Lisse

In 1981 was het station decor voor de speelfilm Het meisje met het rode haar met in de hoofdrol Renée Soutendijk als Hannie Schaft.

Het perron aan de spoorzijde richting Haarlem is nog intact, voor een groot deel als terras voor het restaurant (achter glas). Het perron richting Leiden is eind jaren 80 afgebroken. Ook heeft het station vroeger een derde spoor gehad, wat nog steeds te zien is in de vorm van het perron. Iets ten zuiden van station Lisse ligt een klein stuk vierspoorbaan, dat af en toe nog gebruikt wordt, voornamelijk als de Sprinter de Intercity in de weg zit.

Toen in het midden van de jaren '90 NS in de Bollenstreek een nieuw station wilde openen, werd gedacht aan Hillegom of Lisse. Na een paar jaar vergaderen is toen gekozen om Hillegom weer een station te geven.

Medio 2008 heeft de Stichting Kasteel Keukenhof het station met omliggende grond van de NS gekocht. Deze stichting is eigenaar van het Landgoed Keukenhof met de bloemententoonstelling en stelt zich het behoud van dit cultureel erfgoed ten doel. De stichting heeft plannen om het landgoed te revitaliseren waarbij ook de bereikbaarheid via het openbaar vervoer (trein) hoog op de prioriteitenlijst staat.

In 2010 hebben de Nederlandse Spoorwegen en ProRail besloten dat het station niet opnieuw in gebruik zal worden genomen als station of alleen als halte tijdens een evenement. Het is per dag te onvoorspelbaar hoeveel mensen gebruik gaan maken van het station. De kosten wegen niet op tegen de mogelijke baten. Het gebouw, waarin nog veel oude stationselementen bewaard zijn, kan daarom blijvend als restaurant ingericht blijven.

Externe link


Monumenten in de buurt van Stationsgebouw in Lisse

Kasteel Keukenhof: boerderij 't Lammetje in het Groen

Stationsweg 53
Lisse
BOERDERIJ 'T LAMMETJE GROEN. Op rechthoekige grondslag opgetrokken bakstenen boerderij uit het bouwjaar 1650 en uitgebreid in 1784. Thans ge..

Kasteel Keukenhof: bijgebouw voormalig jagershuis

Stationsweg 51
Lisse
BIJGEBOUW VOORMALIG JAGERSHUIS. Tegen de noordgevel van de in 1926 gebouwde woning, die voor de bescherming van ondergeschikt belang is, sta..

Boerderij Middelburg

Loosterweg Noord 6
Lisse
BOERDERIJ "Middelburg" uit 1852 daterende T-vormige boerderij met dwarshuis in een deels neo-gotische, deels neo-renaissance stijl, onder za..

Kasteel Keukenhof: schaapskooi

Stationsweg 11
Lisse
SCHAAPSKOOI. Aan de overzijde van de Stationsweg staat een op cirkelvormige grondslag opgetrokken schaapskooi van boomstammetjes onder een ..

Kasteel Keukenhof: koetshuis

Keukenhof 1
Lisse
KOETSHUIS. Het koetshuis is in 1857 door de architect Elie Saraber ontworpen en omvat een groot en klein koetshuis met tuigkamer met bedsted..

Kaart & Routeplanner

Route naar Stationsgebouw in Lisse

Foto's (1)