Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Spoelerij (De Tricotfabriek) in Winterswijk

Nijverheid Industrie

Tricot 11
7101AH Winterswijk
Gelderland

Bouwjaar: 1912-1922
Architect: Arend Beltman


Beschrijving van Spoelerij (De Tricotfabriek)

Inleiding SPOELERIJ (1912-1922) gebouwd als onderdeel van het complex 'NV Tricotfabriek G.J. Willink' naar ontwerp van de architect AREND GERRIT BELTMAN (1869-1934) met medewerking van de constructeur MARTEN JAN CHRISTIAAN BROUWER (1873-1944). De spoelerij is vrijwel centraal gesitueerd op het driehoekige terrein omsloten door de Groenloseweg, de Wilhelminastraat en de Prins Hendrikstraat in Winterswijk. De vrijstaande spoelerij is gebouwd in drie fasen. De oostelijke helft bestaande uit drie bouwlagen, is gerealiseerd in 1912. In 1915 is de spoelerij uitgebreid aan de westzijde met één bouwlaag. Hierop werden in de derde fase drie bouwlagen vervaardigd, waarvan de bovenste (vierde) bouwlaag, daterend uit 1922, minder zwaar is uitgevoerd. Omschrijving De SPOELERIJ met rechthoekige plattegrond bestaat uit drie en gedeeltelijk uit vier bouwlagen afgesloten door een plat dak. Het is een wit geschilderd betonskelet naar het systeem Hennebique. Het gebouw heeft een transparant karakter door de invulling van het betonnen skelet met grote raampartijen met verdiepte velden. De verticale geleding van de eerste drie bouwlagen bestaat uit twee maal een smalle, één maal een brede pilaster op de scheiding van de vensterassen. De pilasters eindigen op de derde bouwlaag in respectievelijk tweemaal één console, één maal twee consoles afgesloten door een hoofdgestel. Tussen de pilasters bevinden zich in de eerste drie bouwlagen regelmatig verdeelde twaalf-ruits ramen (3x4) met een gietijzeren roedenverdeling. De vierde bouwlaag onderscheidt zich van de onderste drie bouwlagen qua vormgeving door het gebruik van twee acht-ruits ramen (2x4) in plaats van één twaalf-ruits raam, en een decoratieve bloktandlijst als fries. De NOORDGEVEL is een langsgevel, onder te verdelen in zeven traveeën bestaande uit drie vensterassen en één travee bestaande uit twee vensterassen. In de derde travee van rechts wordt in de centrale vensteras hiervan afgeweken door de toepassing van dubbele geklampte laadluiken ten behoeve van een bevoorradingsschacht. Tevens bevindt zich uiterst rechts tegen de gevel een brandtrap. De OOSTZIJDE is de kopse zijde, die voorheen verbonden was met een voormalig deel van het industrieel complex. De oostzijde toont drie bouwlagen, waarvan iedere bouwlaag is opgedeeld in drie traveeën door middel van betonnen pilaren. Op de derde bouwlaag is deze ruimten dichtgezet. De ZUIDGEVEL is een langsgevel vrijwel identiek aan de noordgevel. Op de begane grond bevindt zich in de derde travee een dichtgezette ingangsportiek. De WESTGEVEL is een kopse gevel bestaande uit drie traveeën met een vensterindeling identiek aan die in de noord- en zuidgevel. De begane grond is een gesloten geveldeel, dat grensde aan een voormalig deel van het industrieel complex. Het INTERIEUR betonskelet één grote ruimte onderbroken door regelmatig verdeelde betonnen pilaren naar het systeem Hennebique. Waardering SPOELERIJ (1 912-1922) gebouwd als onderdeel van het complex 'NV Tricotfabriek G.J. Willink' in opdracht van G.J. Willink naar ontwerp van de architect AREND GERRIT BELTMAN (1869-1934). De spoelerij is van algemeen cultuurhistorisch, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig belang: - als goed voorbeeld van een historisch gegroeide spoelerij als onderdeel van het complex naar ontwerp van de architect Arend Gerrit Beltman - als representatief voorbeeld van rationele fabrieksbouw met een kenmerkend flexibel schakelsysteem - vanwege de zeldzaamheidswaarde als een van de vroegst bewaard gebleven voorbeelden van een betonskelet naar het systeem Hennebique in Nederland - vanwege de ensemblewaarde als functioneel onderdeel van het complex. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 516077
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
De tot appartementencomplex verbouwde Tricotfabriek

De Tricotfabriek (in de volksmond ook Tricot genoemd) is een voormalige textielfabriek, thans in gebruik als appartementencomplex, en is gelegen aan de Wilhelminastraat in Winterswijk.

Oprichting

De Tricot werd in 1888 opgericht door Geert Jan Willink, neef van Jan Willink, die toen directeur was van stoomweverij de Batavier. Geert Jan Willink werkte sinds 1864 in het bedrijf van zijn oom. Jan Willink was een welvarend man en liet in 1864 een grote villa op de hoek van de Wilhelminastraat bouwen door de architect Richter. Later zou deze villa de naam Tricot-villa krijgen. Geert Jan Wellink heeft eerst 2 jaar geëxperimenteerd met machinaal breien met tricotage-machines in het koetshuis van de villa van zijn oom. In deze tijd was er al aangevangen met de bouw van de Tricot, welk haar deuren in 1890 opende.

In de jaren 20 van de 20e eeuw werkten er meer dan 1500 mensen in de Tricotfabriek.

Bouw en verbouwingen 1890-1978

De architect van het eerste gebouw Wilhelmina was Gerrit Beltman. Beltmans bouwstijl wordt als typerend gezien voor de architectuur van de textielfabrieken in het oosten van Nederland.

  • In 1905 werd het gebouw aan de achterkant uitgebreid en aan de voorzijde werd een lange vleugel aangebouwd.
  • In 1912 bouwde de zoon van Gerrit Beltman, Arend Beltman, de spoelerij aan de achterzijde van de Wilhelmina.
  • In 1915 volgde een verhoging van de vleugel van de Wilhelmina tot drie lagen en breidde men de spoelerij uit.
  • De spoelerij werd in 1922 eveneens verhoogd, tot vier lagen.
  • In 1934 vond wederom uitbreiding plaats, door de plaatsing van een magazijn aan de oostzijde van de Wilhelmina.
  • In 1952 werd een lage kantooraanbouw aan de westzijde gerealiseerd.

In totaal zijn aan de Tricot van 1890 tot 1954 75 bouwvergunningen afgegeven. De laatste was voor de aanbouw van de 36 meter hoge schoorsteen. In 1978 werd de fabriek gesloten.

Brand

Op 27 november 1989 woedde er een grote brand in de voormalige breierij van het al 11 jaar leegstaande complex. De schade die deze brand en 2 kleinere nabrandjes aanrichtten in de Tricot was groot, er was een dreigend gevaar van instorting.

Nieuwe bestemming

Herinneringsplaquette van het personeel ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan.

Ideeën voor een nieuwe bestemming waren er in overvloed. Men was het er over eens dat deze fabriek niet afgebroken mocht worden, maar welke nieuwe bestemming de fabriek krijgen moest was een punt van langdurige discussie.

In 1995 kwam het idee om een gedeelte van het gebouw in gebruik te nemen als gemeentehuis, maar dit plan heeft het niet gehaald. In 2000 hebben zowel de Wilhelmina als de spoelerij en de schoorsteen van staatssecretaris Rick van der Ploeg de status van rijksmonument gekregen. De weverij, het trappenhuis van de spoelerij en het ketelhuis zijn gesloopt. De schoorsteen is na een blikseminslag in januari 2003 acht meter ingekort.

In 2003 begon woningbouwvereniging de Woonplaats met de verbouwing van de spoelerij en de Wilhelmina tot appartementencomplex. De verbouwing werd groots aangepakt; de Wilhelmina is tot op het meer dan 100 jaar oude betonnen skelet volledig gestript.

De Tricot bestaat nu behalve uit expositieruimten en dergelijke uit 25 appartementen van variërende grootte, boven op de spoelerij bevinden zich de twee grootste appartementen, de penthouses.

Afbeeldingen



Monumenten in de buurt van Spoelerij (De Tricotfabriek) in Winterswijk

Fabrieksschoorsteen (De Tricotfabriek)

Groenloseweg 2
Winterswijk
Inleiding FABRIEKSSCHOORSTEEN gebouwd als onderdeel van het complex 'NV Tricotfabriek G.J. Willink' door de firma CANIY-HERFKENS uit Venlo..

De Wilhelmina (De Tricotfabriek)

Wilhelminastraat 6
Winterswijk
Inleiding HOOFDGEBOUW (1890-1915/ 1934) gebouwd in meerdere fasen als onderdeel van het complex 'NV Tricotfabriek G.J. Willink' naar ontwer..

Villa Tricot Jan

Groenloseweg 1
Winterswijk
Inleiding Rijk geornamenteerde FABRIKANTENVILLA in eclectische stijl uit 1864 met aangebouwd KOETSHUIS als onderdeel van het complex 'NV Tr..

Vrijstaande stadsvilla

Prins Hendrikstraat 13
Winterswijk
Inleiding Vrijstaande STADSVILLA gebouwd in 1906 naar ontwerp van architect JACOB JOHANNES POST (1873-1958) in de Prins Hendrikstraat. De s..

Aurora

Prins Hendrikstraat 3
Winterswijk
Inleiding STADSVILLA `Aurora' gebouwd in 1904 aan de Prins Hendrikstraat naar ontwerp in Art Nouveau van architect JACOB JOHANNES POST (187..

Kaart & Routeplanner

Route naar Spoelerij (De Tricotfabriek) in Winterswijk

Foto's (1)