Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Oud-Poelgeest: hoofdgebouw in Oegstgeest

Kasteel Buitenplaats

Poelgeesterweg 1
2341NM Oegstgeest
Zuid Holland

Bouwjaar: 1687/1864
Architect: Constantin Sohier en Erasmus den Otter


Beschrijving van Oud-Poelgeest: hoofdgebouw

Omschrijving HOOFDGEBOUW (Oud-Poelgeest). Het bakstenen huis is in 1668 op de fundamenten van een ouder kasteel gebouwd in sobere stijl (Hollandse classicisme) waarschijnlijk door de Haarlems architect Erasmus den Otter; in ca.1866 zijn de torentjes met peervormige spitsen toegevoegd, ook de zandstenen ingangspartij en de steil opgaande overkapping van het middendeel dateren uit deze tijd. Door torens en andere bekappingen is het silhouet van het huis sterk gewijzigd. Het aan drie zijden omgrachte huis opgebouwd uit een souterrain en twee bouwlagen bestaat uit een U-vormig 'voorhuis' met de ingangspartij en twee korte vooruitspringende zijvleugels onder een met leien gedekt omgaand schilddak met twee hoge gemetselde schoorstenen aan weerszijden en een smaller blokvormig 'achterhuis' onder een met leien gedekt afgeplat schilddak afgewerkt door een ijzeren crête; in de oksel van deze twee delen is later een torentje geplaatst, boven de daklijst achtzijdig en bekroond door een peervormige spits. De gevels kennen een regelmatige geleding met vensterassen opgebouwd uit een souterrainvenster, een achtruitsvenster op de bel-etage en een zesruitsvenster op de verdieping; enkele vensters zijn dichtgezet. De voorgevel heeft drie vensterassen met centraal aan een trap de dubbele toegangsdeur met halfrond bovenlicht gevat in een zandstenen omlijsting; het glas-in-lood verdiepingsvenster is eveneens omlijst en bekroond door een halfrond beeldhouwstuk in reliëf (wapens van Willink), ook de daklijst heeft ter plaatse een halfrond verloop, daarboven een in blokwerk gevatte klok (dakkapel) onder een halfronde beëindiging met schelpmotief. Aan weerszijden wordt de frontgevel omsloten door de blinde zijgevels van de zijvleugels, die aan de kopse zijde voorzien zijn van één vensteras bekroond door een dakvenster met halfrond fronton voorzien van een schelpmotief. In het INTERIEUR is ondermeer van belang de gaaf bewaarde ruimte-indeling op de bel-etage met op de as van het huis een hal, trappenhuis en achterzaal. Stukwerk in de hal; marmeren bordestrap; 'drakenzaal' met 19de-eeuwse gobelins, rood marmeren schoorsteenmantel met griffioen achtige kariatiden, boven schoorsteenmantel en deuren zijn 'witjes' aangebracht, stucplafond. Kelder met afgeplatte ribloze kruisgewelven. Waardering HOOFDGEBOUW (Oud-Poelgeest) van algemeen belang: - vanwege de ouderdom; - vanwege het 17de-eeuwse hoofdgebouw gebouwd in sober Hollands-classicisme waarschijnlijk naar ontwerp van de Haarlemse architect Erasmus den Otter; - vanwege de 19de-eeuwse toevoegingen van een neoclassicistische ingangspartij aan de voorzijde en neogotische torentjes aan de achterzijde; - vanwege de gaaf bewaarde ruimte-indeling op de bel-etage en de aankleding van het interieur; - vanwege de functioneel-ruimtelijke relatie met de andere onderdelen van de buitenplaats. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 515703
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Kasteel Oud Poelgeest
Toegangshek / inrijhek Oud Poelgeest, afbeelding uit 1967
Koetshuis in 1978

Kasteel Oud-Poelgeest is gelegen in Oegstgeest ten noordwesten van Leiden. Het kasteel ontstond kort na 1300 als een versterkt huis in een gebied 'omzoomd door moerassen en poelen'. Het kasteel ligt op een landgoed van ruim 10 ha. met loofbos, vijver en waterlopen waarop ook een koetshuis uit de 19e eeuw, een kapel, een tuinmanswoning en een waterput te vinden zijn. Het kasteel is rond 1640 opgebouwd in de huidige stijl en heeft vele eigenaren gekend. Een beroemde bewoner van het kasteel was de Leidse professor Herman Boerhaave rond 1725. Hij plantte bijzondere bomen en gewassen aan op het landgoed en legde er een kruidentuin aan. De uivormige torens dateren van de negentiende eeuw.

In 1940 kwam het kasteel in handen van de gemeente Oegstgeest. Het beheer van het landgoed, het kasteel, het koetshuis en de overige op het terrein gelegen monumenten is door de gemeente in 1988 toevertrouwd aan de Stichting Erfgoed Oud-Poelgeest. In 2013 is aan deze stichting de culturele ANBI status toegekend.

Het kasteel in het debuut van Jan Wolkers

Het kasteel is de gedeeltelijke locatie van een verhaal uit het debuut van Jan Wolkers, de verhalenbundel Serpentina's petticoat uit 1961. In het openingsverhaal, 'Het tillenbeest', steelt de hoofdfiguur uit een naburig kasteel een beeld dat de sfinx voorstelt uit Sophocles' tragedie Koning Oedipus. Het werkelijk bestaande beeld werd in 2013 door de zus van de auteur teruggegeven aan de beheerders van het kasteel. Daar staat het in de Drakenzaal.[1]

Galerij, interieur 1986

Galerij, exterieur

Noten

  1. Bart Temme, 'Nieuws: Zus van Jan Wolkers geeft "tillenbeest" terug.' Tzum, literair weblog, 6 maart 2013. Geraadpleegd op 29 januari 2016.

Externe links



Monumenten in de buurt van Oud-Poelgeest: hoofdgebouw in Oegstgeest

Oud-Poelgeest: historische tuin- en parkaanleg

Poelgeesterweg 1
Oegstgeest
Omschrijving HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG behorende tot de buitenplaats Oud-Poelgeest. De deels in detail en deels in structuur gaaf be..

Oud-Poelgeest: brug met toegangshek

Poelgeesterweg 1
Oegstgeest
Omschrijving BRUG MET TOEGANGSHEK behorende tot de buitenplaats Oud-Poelgeest. De toegang tot de oprijlaan in de as van het huis wordt bep..

Oud-Poelgeest: koetshuis

Poelgeesterweg 1
Oegstgeest
Omschrijving KOETSHUIS behorende tot de buitenplaats Oud-Poelgeest. Links van de oprijlaan staat een 19de-eeuws (ca.1867) bakstenen koetsh..

Oud-Poelgeest: tuinmanswoning

Poelgeesterweg 1
Oegstgeest
Omschrijving TUINMANSWONING behorende tot de buitenplaats Oud-Poelgeest. Rechts van de oprijlaan staat een 18de-eeuwse bakstenen dienstwon..

Oud-Poelgeest: waterput

Poelgeesterweg 1
Oegstgeest
Omschrijving WATERPUT behorende tot de buitenplaats Oud-Poelgeest. In het parkbos staat een natuurstenen put uit 1550 versierd met wapens ..

Kaart & Routeplanner

Route naar Oud-Poelgeest: hoofdgebouw in Oegstgeest