Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Hervormd catechisatielokaal (De Schakel) in Warffum

Gebouw

Kerkstraat 9
9989BJ Warffum (gemeente Eemsmond)
Groningen

Bouwjaar: ca. 1840 ca. 1860-1870 (uitbr.) 1960 (uitbr.) 1840 ca. 1840 ca. 1860-1870 (uitbr.) 1960 (uitbr.)


Beschrijving van Hervormd catechisatielokaal (De Schakel)

Inleiding VERENIGINGSGEBOUW van de Nederlands Hervormde kerk recentelijk genaamd `De Schakel' omstreeks 1840 gebouwd in een Ambachtelijk-traditionele stijl. Na de Franse overheersing legde koning Willem I in 1816 de vervallen Gereformeerde kerk een nieuwe organisatie op, vervat in het `Algemeen Reglement'. Tevens kreeg de kerk een nieuwe naam: Nederlands Hervormde kerk. Dit nieuwe reglement wilde de kerk nieuw leven in blazen en legde de grondslag voor leervrijheid. Het was in het kader van `Het nut voor het algemeen' (onderdeel van het Algemeen Reglement) dat dit verenigingsgebouw werd gesticht. Er vonden onder andere lezingen plaatst ten behoeve van de educatie van het volk. Omstreeks 1860/1870 vond uitbreiding plaats met een identiek volume in de zelfde stijl. De aanbouw uit 1960 valt buiten de bescherming van rijkswege. Het gebouw is gelegen in het beschermde dorpsgezicht van Warffum op de top van de wierde op de hoek van de Kerkstraat en de Pastorieweg. Het is gebouwd op grond waar het eerste stenen gebouw van Warffum zou hebben gestaan. Achter het verenigingsgebouw liggen de diakoniehuisjes. Omschrijving Het uit twee bouwvolumes bestaand verdiepingloos VERENIGINGSGEBOUW op rechthoekige plattegrond is opgetrokken in rode baksteen en wordt gedekt door twee zadeldaken waarop donkere Hollandse pannen; houten goten; muurankers. De gevels van de oudbouw worden geleed door halfronde twaalfruits vensters en van de uitbreiding door twintigruits vensters, alle met decoratieve ijzeren roedenverdeling in het bovenlicht, geel bakstenen wenkbrauwboog en onderdorpel; in de bovenlichten van de oudbouw tevens geslepen glas met lelieachtige motieven. In de topgevels, met decoratieve houten windveren, ronde vensters met decoratieve roedenverdeling en rollaag van gele baksteen. De voorgevel (zuidzijde) op natuurstenen trasraam is symmetrisch ingedeeld. De centrale ingangspartij, waarvoor een natuurstenen stoep, bestaat uit dubbele houten deuren met halfrond bovenlicht, waarin decoratieve gietijzeren roedenverdeling, onder een wenkbrauwboog van gele baksteen; aan weerszijden drie halfronde vensters. Het rechter gedeelte van de westgevel (oudbouw) wordt geleed door twee halfronde vensters (waartussen een niet-origineel naambordje); het linker gedeelte (1860/1870) door twee opgeklampte houten deuren met getoogd drie-delig bovenlicht met decoratieve roedenverdeling onder een bakstenen hanekam. De achtergevel (noordzijde) wordt geleed door een centrale opgeklampte houten deur onder rollaag (waarboven een niet-origineel naambordje) met aan weerszijden twee halfronde vensters; rechts een klein staand venster. Het linker gedeelte van de oostgevel (oudbouw) wordt geleed door twee halfronde vensters. Het INTERIEUR komt wegens verbouw niet voor bescherming van rijkswege in aanmerking. Waardering Verenigingsgebouw van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde: - als voorbeeld van een verenigingsgebouw uit circa 1850 in de provincie Groningen - vanwege de sobere vormgeving en bijzondere detaillering - vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van het exterieur - vanwege de beeldbepalende ligging in het beschermde dorpsgezicht van Warffum - als herinnering aan de nieuwe wetgeving ten aanzien van educatie van het volk. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 515344
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Het gebouw de Schakel aan de Kerkstraat in Warffum (anno 2011)

De Schakel is een hervormd verenigingsgebouw in de Groningse plaats Warffum. Het gebouw ligt op de top van de wierde van Warffum, nabij de kerk en de pastorie[1].

Beschrijving

Het verenigingsgebouw van de hervormde kerk van Warffum werd rond 1840 gesticht als een rechtstreeks gevolg van de gewijzigde opvattingen over de taak van de kerk in die tijd. Het gebouw deed niet alleen dienst als catechisatielokaal, maar ook als accommodatie ten behoeve van het nut van het algemeen. Er werden cursussen en lezingen gegeven in het kader van de volksopvoeding. Het gebouw voorzag kennelijk in een behoefte want nog geen dertig jaar na de bouw werd het vergroot, door een bijna identiek bouwvolume tegen de noordwestelijke zijde te plaatsen. Het gebouw is ontworpen in een traditioneel-ambachtelijke bouwstijl. De sobere gevels worden onderbroken door vensters met decoratieve bovenlichten onder wenkbrauwbogen.

De naam De Schakel is van een recentere datum. Het gebouw is erkend als een rijksmonument onder meer vanwege de sobere vormgeving, de gaafheid van de buitenzijde, als voorbeeld van een verenigingsgebouw uit het midden van de 19e eeuw en vanwege de specifieke plaats van een dergelijk gebouw in het kader van de toenmalige nieuwe regelgeving voor de volksopvoeding.


Monumenten in de buurt van Hervormd catechisatielokaal (De Schakel) in Warffum

Vijf diakoniewoningen onder schilddak

Kerkstraat 1
Warffum (Gemeente Eemsmond)
Groep van vijf diakoniewoningen onder schilddak van circa 1860; aan de voorzijde tien zesruitsvensters en een toegang. In de zijgevel sticht..

Hervormde pastorie

Pastorieweg 24
Warffum (Gemeente Eemsmond)
Pastorie. Deels nog 16e eeuws gebouw aan de oostzijde onderkelderd, voorzien van verdieping en gedekt door schilddak met hoekschoorstenen. A..

Wierde

Pastorieweg
Warffum (Gemeente Eemsmond)
Wierde. Datering: --. Het monument is van algemeen belang wegens zijn betekenis voor de wetenschap. Gedeeltelijke bescherming, zie bijlag..

Hervormde kerk en toren

Torenweg 18
Warffum (Gemeente Eemsmond)
Herv.Kerk en toren op omheind kerkhof. Diep eenschepig kerkgebouw waarvan de noordmuur nog uit tufsteen kan bestaan; koor met stergewelf op ..

Vrouw Franssensgasthuis (Geertje Schiltgasthuis)

Hoofdstraat 17A
Warffum (Gemeente Eemsmond)
Vrouw Franses of Geertjen Schiltgasthuis: twee woningen onder zadeldak ter weerszijden van een doorgang. Vensters met roeden-indeling.

Kaart & Routeplanner

Route naar Hervormd catechisatielokaal (De Schakel) in Warffum

Foto's (1)