Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Laarwoud, parkaanleg in Zuidlaren

Tuin Park Landgoed

't Laarwoud 1
9471AV Zuidlaren (gemeente Tynaarlo)
Drenthe

Bouwjaar: 18e eeuw 19e eeuw (herinr.) 1800 18e eeuw 19e eeuw (herinr.)


Beschrijving van Laarwoud, parkaanleg

Omschrijving onderdeel 2: PARKAANLEG, bestaande uit: a. huiseiland b. lanen c. park d. overig gebied ad a.: het huiseiland is omgeven door een brede vierkante gracht, waarover twee nieuwe bruggen in de centrale as van het huis; de inrichting van het tuindeel aan de voorzijde (noord) van het huis is nieuw; aan de achterzijde is nog een 19de-eeuwse landschappelijke inrichting te vinden: een groot gazon met daaromheen een randbeplanting met heesters, rododendrons en oude bomen, waaronder rode beuk; vroeger bevonden zich achter het huis ook de moestuin en de boomgaard (oude foto's laten een druivenkas zien, die tegen de achtergevel gebouwd was); restanten van oude beukenhagen. ad b.: de vroegere oprijlaan in de centrale as is verdwenen en vervangen door een nieuwe toegangslaan, die vanuit het dorp (west) komt en eindigt bij het inrijhek. De laan is beplant met enkele rijen jonge linden; klinkerverharding met veldkeitjes langs de randen. Langs de oost- en westarm van de gracht lopen evenwijdige lanen naar het zuiden; een dwarslaan evenwijdig aan de zuidelijke grachtarm verbindt beide lanen; de oostlaan, onverhard en met zowel oude linden als eiken (ook Amerikaanse) beplant, begint in het noorden bij de straatweg en loopt langs de gehele lengte van het zuidelijk parkdeel (zie onder c.); de onverharde westlaan begint bij het inrijhek en eindigt ter hoogte van de dwarslaan en is beplant met linden; de dwarslaan, evenmin verhard, heeft een onregelmatige beplanting met beuk; ten slotte is er nog een onverharde laan met onregelmatige beplanting in het oostelijke parkdeel (zie onder c.); deze begint op hetzelfde punt als de oostlaan en loopt diagonaalsgewijs naar oost-zuid-oostelijke richting en eindigt bij de weg Hanekamp, die de oostgrens van het complex is. ad c.: het park bestaat uit drie delen: het voorplein, het zuidbos en het oostbos. Het voorplein is het terrein ten noorden van het huis, dat begrensd wordt door de noordarm van de gracht, het koetshuis, de straatweg (Hunzeweg) en de parkeerplaats; het is gezien de recente inrichting voor de bescherming van ondergeschikt belang; het enige oude element is een leilinde voor het koetshuis en een sokkel. Het zuidbos, XVIII, met een rechthoekige plattegrond ligt direct achter het huiseiland en eindigt abrupt bij de nieuwe hallen van de Prins Bernhardhoeve; het achterbos is erdoor afgesneden en heeft voor de buitenplaats geen betekenis meer; het zuidbos heeft veel oud loofhout en een onderbegroeiing van vooral hulst en rododendron; in het midden van de genoemde dwarslaan beginnen drie rechte zandpaden (zonder duidelijke laanbeplanting), die als patte d'oie in verschillende richtingen uitstralen; de meest oostelijke ligt exact in de centrale as van het huis; enkele dwarspaden; het terrein is licht geaccidenteerd en heeft langs de oostlaan een lage wal; er zijn geen open plekken en waterpartijen. Het oostbos, XVIII, is een groot min of meer vierkant perceel ten oosten van de oostlaan; het wordt verder begrensd door de Hunzeweg, de Hanekamp en het oostelijke verlengde van de dwarslaan; ook hier oud loofhout met onderbegroeiing en wandelpaden in een landschappelijk patroon; min of meer in het verlengde van de zuidgevel van het huis ligt in dit bos een langwerpige vijver met ronde hoeken; de driehoek gevormd door de diagonale laan, de Hunzeweg en de Hanekamp is een weiland omzoomd door een heestersingel. ad d.: visueel-landschappelijk belangrijke buffers voor de beleving van de buitenplaats zijn: de brink met oude eiken tussen het voorplein en de kerk, en het perceel met jong bos aansluitend aan de zuidkant van het oostbos. Waardering PARKAANLEG van algemeen belang - vanwege de ouderdom - vanwege de landschappelijk-visuele waarden, vooral m.b.t. het dorp - vanwege de 18de-eeuwse geometrische parkaanleg met enkele 19de-eeuwse aanpassingen in landschapsstijl. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 515200
Laatste wijziging: 2014-10-11 14:08:13.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Huis Laarwoud.

Laarwoud is een havezate in het Drentse Zuidlaren in Nederland. Het tegenwoordige gebouw dateert uit het begin van de zeventiende eeuw. Toch is het vrijwel zeker, dat de stichtingsdatum veel vroeger ligt en misschien wel in de Middeleeuwen moet worden gezocht.

Geschiedenis

Oudste bewoners

Vast staat dat in de zeventiende eeuw Laarwoud toebehoorde aan de familie Van Selbach. Roelof van Selbach was in 1648 kerkvoogd van Zuidlaren. Zijn zoon Gerard van Selbach woonde op het Laarwoud en was landschrijver van Drenthe.

Na vererving kwam het door koop in het geslacht van de graven Van Heiden. Alexander Carel van Heiden tot den Dam (1709-1776), was landdrost van Drenthe en kocht het Laarwoud. Op de landdag van 5 maart 1751 kreeg hij vergunning het door hem eveneens gekochte recht van havezate van Vledderinge in Meppel te verleggen op het Laarwoud. Een van de bekendste Van Heidens die in Laarwoud woonde was de Nederlands-Russische zeeheld Lodewijk van Heiden (1773-1850).

De laatste nazaat in mannelijke lijn op Laarwoud was Louis van Heiden Reinestein (1809-1882). Door vererving kwam het goed aan de jonkheren de Milly van Heiden Reinestein, die het voortdurend bewoonden en het ten slotte in 1915 verkochten aan de gemeente.

Gemeente-eigendom

Aangezien de bewoners van het Laarwoud hoge posten bekleedden in het bestuur van provincie en gemeente, zo waren verschillende bewoners of drost of gouverneur van de provincie of burgemeester, bleef de havezate steeds nauw bij het openbare bestuur betrokken. Dit bleef bestendigd na 1915. De gemeente bestemde toen het Laarwoud tot de ambtswoning van de burgemeester.

Van 1915 tot 1941 woonden de burgemeesters van Zuidlaren op het Laarwoud. Zeker was deze toestand bestendigd gebleven, indien niet de bezetter van de burgemeesterswisseling in 1941 gebruik had gemaakt, de havezate voor zijn troepen te vorderen. Op dat moment werd de band tussen het Laarwoud en gemeente doorgesneden.

Gelukkig duurde het gebruik door de Duitsers niet lang, evenwel bleven de bijzondere omstandigheden beslag leggen op de havezate. Nog was het gebouw door de Duitsers niet vrij gegeven en ontruimd of het werd gevorderd door het toenmalige bureau Burgerbevolking en ingericht tot noodverpleeghuis.

Toen in 1946 eindelijk de gemeente weer de vrije beschikking over het Laarwoud kreeg, was het niet mogelijk de oude toestand te herstellen. Het Laarwoud was uitgewoond en slecht onderhouden. Bovendien was de indeling grondig gewijzigd, zeg maar verknoeid. De middelen, zowel financieel als materieel, ontbraken om een herstel te bewerkstelligen.

Na veel overleg en rijp beraad werd besloten het Laarwoud te bestemmen tot gemeentehuis. Door dit besluit werd de eeuwenoude traditionele band hersteld en werd de havezate voor de toekomst als monument veilig gesteld.

Het nemen van het besluit bleek destijds gemakkelijker dan de uitvoering. Door de krachtige steun van Gedeputeerde Staten en de financiële medewerking van het Rijk en provincie konden echter alle moeilijkheden worden overwonnen en zo kon in de vergadering van de raad van 30 oktober 1953 definitief worden besloten tot restauratie van het Laarwoud en tot inrichting tot gemeentehuis.

Gemeentelijke herindeling

De gemeente Zuidlaren werd in het kader van de gemeentelijke herindeling met ingang van 1998 een onderdeel van de nieuw gevormde gemeente Tynaarlo (samen met de voormalige gemeenten Eelde en Vries). Daarom moest een geheel nieuw gemeentehuis worden gebouwd. De gemeente heeft het Laarwoud in mei 2004 verlaten en is verhuisd naar de nieuwe locatie in Vries.

Voor het Laarwoud is een nieuwe bestemming gezocht. Het gebouw is verkocht aan de familie Wagenborg.[1] Hierdoor heeft het oorspronkelijk gebruik van het Laarwoud, particuliere bewoning, in de loop van 2004 weer gestalte gekregen.


Monumenten in de buurt van Laarwoud, parkaanleg in Zuidlaren

Laarwoud, huis

't Laarwoud 1
Zuidlaren (Gemeente Tynaarlo)
Omschrijving onderdeel 1: HUIS, bestaande uit een rechthoekig middenblok, XVII, en symmetrisch aan weerszijden een vierkant hoekpaviljoen..

Laarwoud, inrijhek

't Laarwoud 1
Zuidlaren (Gemeente Tynaarlo)
Omschrijving onderdeel 4: INRIJHEK, opnieuw opgetrokken van oude baksteen,qua vorm 18de-eeuws; aan het einde (vanuit het dorp gezien) van ..

Laarwoud, sokkel

't Laarwoud 1
Zuidlaren (Gemeente Tynaarlo)
Omschrijving onderdeel 5: SOKKEL, XVIIIb; in het midden van de nieuwe rozenparterre op het voorplein; vierkante zandstenen sokkel met inzw..

Laarwoud

Laarweg 6
Zuidlaren (Gemeente Tynaarlo)
Huis Laarwoud. Omgrachte havezathe met laat 17e eeuws middenblok en zijvleugels van kort na 1750. Thans Gemeentehuis.

Laarwoud, koetshuis

't Laarwoud 5
Zuidlaren (Gemeente Tynaarlo)
Omschrijving onderdeel 3: KOETSHUIS, XVII; op rechthoekige plattegrond;baksteen, de voorgevel witgekalkt; één bouwlaag onder zadeldak me..

Kaart & Routeplanner

Route naar Laarwoud, parkaanleg in Zuidlaren