Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Windmotor Uitwellingerga 2 in Uitwellingerga

Molen

in de Geeuwpolder aan de Dolte Geeuwpolder 2 in de Geeuwpolder aan de Dolte
8550AA Uitwellingerga (gemeente Súdwest Fryslân)
Friesland

Bouwjaar: ca. 1929 1929 ca. 1929


Beschrijving van Windmotor Uitwellingerga 2

Inleiding De middelgrote AMERIKAANSE WINDMOTOR is een markant herkenningspunt in het nabij het Sneekermeer gelegen weidegebied. De naar Amerikaans model ontstane windmolen van het type "Herkules Metallicus Windturbine" is in Duitsland gefabriceerd door de "Vereinigte Windturbine Werke AG" te Dresden. De molen werd geïmporteerd door de Rotterdamse handelsmaatschappij R.S. Stokvis & Zonen Ltd en rond 1929 gebouwd voor de bemaling van de zomerpolder "De Geeuwpolder". De molen werd gebouwd tezamen met de bestaande "Energie" windmotor gelegen aan dezelfde Doltesloot enige honderden meters naar het zuiden. De molen werd gebouwd ter vervanging van de nog bestaande Geeuwpoldermolen (spinnekopmolen). De Geeuwpoldermolen bleef bestaan als landschappelijk monument, maar werd in 1987 weer maalvaardig opgeleverd. Sindsdien kunnen dus twee molens de Geeuwpolder bemalen. Omschrijving De 8 meter hoge toren staat in een uit beton opgetrokken fundering. Op de fundering is een betonnen onderbouw aangebracht voorzien van een betonnen dak. De onderbouw is aan een zijde voorzien van een in een stalen kozijn aangebrachte stalen toegangsdeur. De voorwaterloop is voorzien van een stalen krooshek en een dubbele schotbalksponning. De stalen vijzel is gelegen in een betonnen vijzelbak met houten deksels. De betonnen achterwaterloop is voorzien van een houten wachtdeur en een dubbele schotbalksponning. De molen maalt uit op de "Doltesloot" (Friese boezem). De stalen toren heeft een ladder en een achtkantige stelling. De stelling bestaande uit stalen liggers, een houten dek en een stalen hekwerk. Aan de bovenzijde van de toren is een op kogellagers draaiend gietstalen motorlichaam aangebracht. Het twaalf gegalvaniseerde stalen bladen tellende windrad heeft een diameter van 6 meter. Het rad bestaat uit zes straalarmen waartussen, als uitzondering op het normale type, segmenten met ieder twee bladen verbonden door twee ringen zijn aangebracht. De molen is voorzien van twee vanen: een hoofdvaan en een zijvaan. De eerste dient voor de zelfregeling naar de windrichting, de tweede voor zelfregeling naar windsterkte. De molen is voorzien van een gietstalen gaande werk en stalen spillen. Waardering De zogenaamde Amerikaanse windmotor uit het begin van de 20e eeuw is van algemeen cultuurhistorisch en industrieel-archeologisch belang: - voor de geschiedenis van de industriële archeologie van Nederland in het bijzonder van die der windmotoren; - voor de ontwikkeling van de vroeg-20e-eeuwse Nederlandse bemalingstechniek met gebruikmaking van Amerikaans model windmolens; - als maalwerktuig kenmerkend voor de fase die ligt tussen windbemaling en motorbemaling; - vanwege zijn rol in het ontstaan van de bemalinggeschiedenis van de "Geeuwpolder" van het voormalige Waterschap Oppenhuizen c.a. en later het Waterschap "Marne-Middelsee"; - vanwege de zeldzaamheid van de middelgrote "Herkules" windmotoren; - vanwege de ensemblewaarde met de nabij gelegen "Energie" windmotor; - vanwege zijn landschappelijke betekenis als markant herkenningspunt in het weidegebied nabij het Sneekermeer. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 515186
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Windmotor Uitwellingerga 2
De windmotor in 2007
De windmotor in 2007
Basisgegevens
Plaats Uitwellingerga, Friesland
Bouwjaar 1920
Type Amerikaanse windmotor
Kenmerken 12 bladen
Vlucht 5,5 m
Functie poldermolen
Bestemming  bemaling van de Geeuwpolder, op vrijwillige basis
Monumentnummer  515186
Externe link(s)
De Hollandsche Molen
Windmotordatabase
Portaal  Portaalicoon   Molens

De Windmotor Uitwellingerga 2 is een poldermolen ten oosten van het Friese tweelingdorp Oppenhuizen/Uitwellingerga, dat in de voormalige Nederlandse gemeente Wymbritseradeel ligt.

Beschrijving

Deze molen is een maalvaardige Amerikaanse windmotor van het merk Herkules, die werd vervaardigd bij de Vereinigte Windturbine Werke AG in Dresden. Hij heeft een windrad van 12 bladen en een diameter van 5,5 meter. De molen werd in 1920 gebouwd aan de Doltesloot voor de bemaling van de Geeuwpolder, een zomerpolder ten oosten van Oppenhuizen, tegenwoordig een natuurgebied dat eigendom is van Staatsbosbeheer. Deze polder wordt ook bemalen door de iets zuidelijker gelegen Windmotor Uitwellingerga 1 en door de Geeuwpoldermolen, een spinnenkopmolen die aan de westzijde van de Geeuwpolder staat. De windmotor is een rijksmonument en eigendom van het Wetterskip Fryslân. Hij is niet geopend voor publiek.

Zie ook


Monumenten in de buurt van Windmotor Uitwellingerga 2 in Uitwellingerga

Geeuwpoldermolen (Geau's Mole)

aan de Modderige Geeuw in de Geeuwpolder Modderige Geeuw aan de Modderige Geeuw in de Geeuwpolder
Oppenhuizen (Gemeente Súdwest Fryslân)
Spinnekopmolen uit 1841 ten oosten van de Modderige Geeuw staande, in 1953 gerestaureerd.

Windmotor Uitwellingerga 1

Sjuwedyk 16
Uitwellingerga (Gemeente Súdwest Fryslân)
Inleiding De middelgrote AMERIKAANSE WINDMOTOR is een markant herkenningspunt in het nabij het Sneekermeer gelegen weidegebied. De naar A..

Hervormde kerk en toren

Buorren 59
Uitwellingerga (Gemeente Súdwest Fryslân)
Herv. Kerk en toren op Kerkhof. Eenvoudig kerkgebouw uit 1690 blijkens gedenksteen met wapen Burmania. Toren uit 1873. In de kerk 17e eeuwse..

Pand van gele steen met overkapte ingang en topgevel met vlechtingen in rode steen (vormt een geheel met nr. 41)

Buorren 43
Uitwellingerga (Gemeente Súdwest Fryslân)
Pand van gevelsteen, topgevel met vlechtingen in rode steen; overkapte ingang. Vormt een geheel met buurnummer 43.

Pand van gele steen met overkapte ingang en topgevel met vlechtingen in rode steen (vormt een geheel met nr. 43)

Buorren 43
Uitwellingerga (Gemeente Súdwest Fryslân)
Pand van gele steen, topgevel met vlechtingen in rode steen; overkapte ingang. Vormt een geheel met buurnummer 43.

Kaart & Routeplanner

Route naar Windmotor Uitwellingerga 2 in Uitwellingerga

Foto's (1)