Meer dan 63.000 rijksmonumenten


IJskelder Kasteel Endegeest in Oegstgeest

Tuin Park Landgoed

Endegeesterstraatweg 5
2342AJ Oegstgeest
Zuid Holland

Bouwjaar: 1845


Beschrijving van IJskelder Kasteel Endegeest

Inleiding Een IJSKELDER (2) uit 1842, waarvoor de eerste steen is gelegd door M.J. Gevers van Endegeest. De ijskelder was bestemd voor de opslag van ijs, dat tijdens de wintermaanden uit de kasteelgracht werd gehaald, om levensmiddelen koel te houden. De entree ligt aan de noordwestzijde. Oorspronkelijk was de ijskelder ca. 1,7 m diep, maar door een functiewijziging tot berghok, ligt de vloer tegenwoordig ca. 0,7 m. onder de vloerhoogte van het portaal. Het houten luik, dat zich ca. 80 cm boven de vloerhoogte van de portaalvloer bevond ontbreekt. Een algehele restauratie van de ijskelder vond plaats in 1995. Omschrijving Van een aarden dekking voorziene, ronde bakstenen ijskelder met gedrukte koepel en een voorportaal met twee compartimenten, afgesloten door een flauw gebogen frontmuur met rondbogige houten deur. De anderhalfsteens dikke buitenmuur is opgetrokken uit gele ijsselsteen. De inwendige ruimte, met een diameter van ca. 2,50 m, is overdekt met een concentrisch gemetseld koepelgewelf met een oorspronkelijk kruinhoogte van ca. 3,30 m. Boven de oorspronkelijke kleilaag ligt onder een dunne laag zand een stenen vloer. Het aan de kelder grenzende compartiment heeft anderhalfsteens muren en een iets schuin aflopend flauw gebogen tongewelf. De met klinkers bestrate portalen waren oorspronkelijk van elkaar gescheiden door een houten deur. Doordat het aan de buitenmuur grenzende compartiment éénsteens muren heeft, is dit portaal, met flauw gebogen tongewelf iets breder. De symmetrisch ingedeelde frontmuur, opgetrokken uit herbruikte grauwe baksteen in kruisverband (knipvoeg), heeft licht naar voren gebogen vleugels, afgedekt door een rollaag. Hardstenen neuten en hoekblokjes bij de rollaag. In het midden een rondbogige houten opgeklampte deur. Rechts ervan een hardstenen stichtingssteen met de tekst: ' M.J. Gevers van Endegeest, 24 okt 18[42]'. Waardering De ijskelder is van algemeen cultuurhistorisch belang, vanwege de oorspronkelijke functie, waarbij dit een goed en representatief voorbeeld is van een klein type ijskelder met een stenen koepel. De ijskelder is van algemeen architectuurhistorisch belang als een redelijk gaaf en vrij sober vormgegeven functioneel gebouw, bestemd voor de opslag van ijs uit de kasteelgracht. De ijskelder is van situationeel belang vanwege de oorspronkelijke ligging nabij de kasteelgracht van kasteel Endegeest. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 515002
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Kasteel Endegeest (2009)
IJskelder
Tuinnaald (Obelisk), foto uit 1942, RCE

Kasteel Endegeest is een kasteel in de gemeente Oegstgeest. Het ligt in een bos annex park aan de Endegeesterstraatweg 5.

De oudste vermelding van een kasteel Endegeest dateert van 1307. Het huidige kasteel is echter aanmerkelijk jonger en werd tussen 1647 en 1651 gebouwd in opdracht van Elisabeth van Schouwen van Endegeest en haar echtgenoot Jacob van Berchem. Dan wordt het gedeelte tussen de twee torens volgebouwd. Voor het kasteel ligt een plein, dat door een poort toegankelijk is. Boven de poort is het familiewapen.

Op 31 december 1830 wordt het kasteel verkocht aan Jhr mr. Dirck Cornelis Gevers van Endegeest (Rotterdam, 1763). Deze wordt door zijn koetsier op 29 oktober 1839 levenloos aangetroffen in zijn koets. Het kasteel gaat over naar zijn zoon Daniël.
In 1895[1] wordt Endegeest gekocht door de gemeente Leiden om het als psychiatrische inrichting in gebruik te nemen. De opening wordt door veel notabelen bijgewoond, w.o. door Jan Heemskerk, minister van Binnenlandse Zaken, en F. Was, de liberale burgemeester van Leiden.

De oude gracht is nog aan drie kanten te zien. De ijskelder, die zich net aan de overkant van de gracht bevindt, is gerestaureerd. Het kasteel zelf is inmiddels eveneens gerestaureerd.

Het kasteel en landgoed worden tot op heden nog steeds gebruikt voor de geestelijke gezondheidszorg. Het complex wordt gebruikt door GGZ Rivierduinen. De raad van bestuur en de concernstaf zetelden tot november 2016 in het kasteel. Nu in 2016, heeft de gemeente Leiden het kasteel te koop gezet en is het door GGZ Rivierduinen wegbezuinigd. Ook het nabijgelegen koetshuis dat nog jonger is dan het kasteel (1907) wordt ook verkocht.

Het kasteel, alsmede de ijskelder en de obelisk, hebben de status rijksmonument.

Externe links


Monumenten in de buurt van IJskelder Kasteel Endegeest in Oegstgeest

Kasteel Endegeest

Endegeesterstraatweg 5
Oegstgeest
Endegeest, 17e eeuws landhuis, met voorplein, poortgebouw en hoekpaviljoens, aan drie zijden omgeven door een gracht, op de plaats van midde..

Obelisk Kasteel Endegeest

Endegeesterstraatweg 5
Oegstgeest
Inleiding De OBELISK (3) dateert uit omstreeks 1820 en heeft waarschijnlijk deel uitgemaakt van een vroeg-landschappelijke parkaanleg uit h..

Rhijngeest: hoofdgebouw

Rhijngeesterstraatweg 9
Oegstgeest
HOOFDGEBOUW. Witgepleisterd onderkelderd hoofdgebouw, bestaande uit een twee verdiepingen hoog rechthoekig middenblok onder met zwartgeglazu..

Rhijngeest: historische tuin- en parkaanleg

Rhijngeesterstraatweg 9
Oegstgeest
HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG. Van de 18e-eeuwse formele parkaanleg op Rhijngeest zijn nog enkele sporen bewaard gebleven. Aan de zuidzijd..

Rhijngeest: Prieel

Rhijngeesterstraatweg 9
Oegstgeest
HOUTEN PRIEEL. Zeszijdig houten prieel aan de Rhijngeesterstraatweg uit ca. 1925 op betonnen bodem van recente datum, onder puntdak met muiz..

Kaart & Routeplanner

Route naar IJskelder Kasteel Endegeest in Oegstgeest

Foto's (3)