Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Kasteel Geerestein: hoofdgebouw in Woudenberg

Kasteel Buitenplaats

Geeresteinselaan 57
3931JB Woudenberg
Utrecht

Bouwjaar: 16e eeuw


Beschrijving van Kasteel Geerestein: hoofdgebouw

Omschrijving onderdeel 1: (Geeresteinselaan 57; op de bijbehorende kaart aangegeven met nr.1) HOOFDGEBOUW (Geerestein). Het in aanzien blokvormige hoofdgebouw bestaat uit een 16de-eeuws U-vormig bouwlichaam van een souterrain en twee bouwlagen, waarvan de binnenplaats in ca.1645 is opgevuld met een vooruitspringend drie-assig middendeel. De vleugels worden overkapt door een met gesmoorde Oud-Hollandse pannen gedekt omgaand zadeldak en het middendeel door een wolfdak. In 1834 is het huis in neoclassicistische stijl verbouwd, waarbij alle muren zijn witgepleisterd en voorzien van natuursteenimitatie met uitzondering van de middenrisaliet. Bij deze verbouwing heeft de voorgevel zijn huidige vorm gekregen met een kroonlijst en een houten attiek die ter plaatste van de middenrisaliet door een driezijdig houten fronton is gemarkeerd. Centraal in het fronton is het wapenschild van de heerlijkheid Geerestein aangebracht. Twee vazen die in de 18de eeuw deel uit maakten van de bekroning van het attiek liggen thans als schampstenen aan weerszijden van de oprijlaan. De middenrisaliet heeft op de bel-étage, bereikbaar via een hardstenen bordes van zes treden, drie dubbele rondboogdeuren met persiennes, daarboven een omlijste dubbele balkondeur geflankeerd door zesruitsvensters met persiennes waarvoor een balkon is aangebracht rustend op vier consoles en voorzien van een eenvoudige ijzeren balustrade. Op de bovenste verdieping vierruitsvensters met persiennes. Aan weerszijden van de middenrisaliet een venstersas met twee boven elkaar geplaatste zesruitsvensters en één vierruitsvenster. De asymmetrische zijgevels hebben uitgebouwde privaten (zie tekening C. Pronk, 1730) en kennen een invulling met getraliede souterrainvensters en vier- en zesruitsvensters met persiennes. De vier traveeën brede achtergevel heeft een regelmatige invulling van souterrainvensters, achtruitsvensters met persiennes op de bel-etage en zesruitsvensters met persiennes op de verdieping waarvan de middelste twee assen worden geaccentueerd door een balkon uit 1834 rustend op rijk gedecoreerde consoles en voorzien van een eenvoudige ijzeren balustrade. Tussen deze middelste twee vensterassen is een extra balkondeur geplaatst. Vrijwel het gehele huis is onderkeldert met 16de-eeuwse ton- en kruisgraatgewelven voorzien van haaks daarop staande steekkappen op poeren. In het INTERIEUR is ondermeer van belang de zich in de achterkamer bevindende 17de-eeuwse schouw met zuilen, die een brede boezem gedecoreerd met een cartouche dragen; de hal is voorzien van eenvoudig stuc uit 1834. Waardering HOOFDGEBOUW (Geerestein) van algemeen belang: - vanwege de ouderdom; - vanwege de bouwgeschiedenis waarbij een U-vormig zestiende-eeuws gebouw transformeerde in een paviljoenvormig huis met 19de-eeuwse neoclassicistische elementen; - vanwege de gaaf bewaarde 16de-eeuwse kelders; - vanwege de kenmerkende ligging binnen de historische tuin- en parkaanleg; - vanwege de functioneel-ruimtelijke relatie met de andere onderdelen van de buitenplaats. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 514931
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Geerestein
Geerestein
Geerestein
Locatie Woudenberg
Algemeen
Kasteeltype Waterkasteel
Stijl Hollands classicisme
Eigenaar Architectenbureau INBO
Huidige functie kantoorgebouw
Gebouwd in 1394-1402
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  514931
Bijzonderheden ridderhofstad
Geerestein vanuit het zuidoosten (1730)
Geerestein vanuit het zuidoosten (1730)

Kasteel Geerestein is een kasteel en ridderhofstad gelegen net ten noorden van Woudenberg.

Geerestein is hoogstwaarschijnlijk tussen 1394 en 1402 gebouwd door Jacob van Zuylen van Nijevelt (?—1418). Na het overlijden erfde zijn zoon Steven van Zuylen van Nijevelt (±1400—?), maarschalk van Eemland[1] en raad van bisschop David van Bourgondië (±1427—1496), Geerestein. In 1430 blijkt hij daar ook daadwerkelijk te wonen. In de archieven is pas vanaf 1477 weer wat te vinden over Geerestein.

In 1478 droeg hij Geerestein over aan zijn broer Gerrit van Zuylen van Nijevelt. Tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten waren Steven, Gerrit en Jan aanvoerders van de Hoekse factie. Daarmee waren zij ook tegenstanders van bisschop David van Bourgondië. In 1482 belegerde de bisschop het kasteel en in juni van dat jaar nam hij het kasteel door verraad in. De broers werden gevangengezet op kasteel Duurstede. Na het overlijden van de bisschop David van Bourgondië in 1496 werd Gerrit benoemd tot maarschalk van Amersfoort en Eemland. De kleinzoon van Gerrit, Arend van Zuylen van Nijevelt, werd in 1546 heer van Geerestein en Hoevelaken. Hij is te beschouwen als de bouwer van het huidige Geerestein.

In 1834 heeft Hendrik Daniël Hooft (25 oktober 1798 - 10 september 1879)[2] het landgoed gekocht.

Op de voorgevel is een familiewapen te zien welke uitgevoerd is in de kleuren van de ridderhofstad Geerestein.

Kasteel Geerestein staat aan de Geeresteinselaan en biedt onderdak aan een architectenbureau.

Gebouwen horende bij Geerestein

Noordelijk Bouwhuis (belhuis)

Het noordelijk bouwhuis is de tegenhanger van het zuidelijke bouwhuis en staat aan de laan naar het huis. Het bouwhuis is rond 1740 gebouwd en bij een renovatie in 1834 witgepleisterd. Door het imiteren van voegen in het pleisterwerk ontstaat de indruk dat natuursteen gebruikt is. Dit bouwhuis diende als 'belhuis' waar toentertijd de jachtopziener woonde. In de periode van 1980-1985 is het bouwhuis middels een restauratie en verbouwing tot een kantoor geworden. Bij de verbouwing is het pand in de lengte gespiegeld en hiermee twee keer zo groot geworden. Het dak is een gewolfd zadeldak, met twee dakkapellen met klauwstukken en is bedekt met blauwduifgrijs gesmoorde 'oude holle' dakpannen.

Zuidelijk Bouwhuis (koetshuis)

Het zuidelijke bouwhuis is de tegenhanger van het noordelijke bouwhuis en staat aan de andere kant van de laan naar het huis. Het bouwhuis was oorspronkelijk in gebruik als koetshuis. Dit bouwhuis is net als zijn tegenhanger door de verbouwing in de periode van 1980 t/m 1985 verdubbeld en een heeft daarmee een kantoorfunctie gekregen.

Kinderhuisje Heiligerlee

Links achter het hoofdgebouw staat een kinderhuisje welke gebouwd is in de periode 1835-1850. In 1980 is het huisje verbouwd en heeft aan de achterzijde een uitbreiding gekregen. Het oorspronkelijke rieten schilddak is toen ook vervangen door een dak bedekt met blauwduifgrijs gesmoorde 'oude holle' dakpannen en een zaagrand.

Om het nationalisme een impuls te geven is rond de bouwperiode van het huisje aandacht gegeven aan de slag bij Heiligerlee. Dit is onder andere gebeurd door het plaatsen van het Graaf Adolfmonument in Heiligerlee. Mogelijkerwijs verwijst de naam van het huisje naar deze slag. Tegenwoordig wordt het huisje verhuurd aan particulieren.

Klein-Geerestein

Toen Hendrik Daniël Hooft in 1834 het landgoed Geerestein kocht, liet hij rond 1838 dicht bij het huis de boerderij "Klein-Geerestein" bouwen. De boerderij is een folly geworden. Het heeft rondboogramen en een timpaan als gevel. Elf jaar na de bouw van de boerderij, is er in 1849 een toren naast geplaatst. In de toren is een 15e-eeuwse luidklok afkomstig uit een Brabants klooster en het wapen van de heren van Geerestein aangebracht. In de bovenste verdieping van de toren bevond zich de badkamer van het grote huis.

Aan de buitenkant heeft de boerderij op deze manier veel weg van een Engelse gotische kerk. Deze kerkfunctie heeft hij ook gehad. Hendrik heeft een periode onenigheid met de kerkenraad gehad en liet toen in Klein-Geerestein kerkdiensten houden. Dit gebeurde in de zaal boven het boerderijgedeelte. Deze zaal heeft gemarmerde muren en rondom zijn boogfriezen met wapenschildjes aangebracht. Deze wapenschildjes hebben niets met de familie van doen en zijn door Hendrik aangekocht ter versiering. Op de muren zijn ook een aantal grote wapenborden te vinden. Zo hangt er boven de schouw het wapen van W.D. Hooft en zijn vrouw W.C. Kluppel, en op een andere muur de wapens van de heren van Geerestein en de heren van Groenewoude.

Om duidelijk te maken waarom de boerderij zo gebouwd is, liet hij de volgende tekst op een marmeren plaat in de toren plaatsen:

"Deez' toren is gebouwd

Ter eer van God, mijn Koning, mijn Heer
En wacht eerbiedig met zijn Stichter
De komst van 's Werelds grootste rigter.

Anno 1849. Ht. v Wg. & Gn."

Afbeeldingen

Zie ook


Monumenten in de buurt van Kasteel Geerestein: hoofdgebouw in Woudenberg

Geerestein: zuidelijk bouwhuis (belhuis)

Geeresteinselaan 53
Woudenberg
Omschrijving onderdeel 4: (Geeresteinselaan 59; op de bijbehorende kaart aangegeven met nr.4) ZUIDELIJK BOUWHUIS (Belhuis) behorende tot d..

Geerestein: noordelijk bouwhuis

Geeresteinselaan 59
Woudenberg
Omschrijving onderdeel 3: (Geeresteinselaan 53; op de bijbehorende kaart aangegeven met nr.3) NOORDELIJK BOUWHUIS behorende tot de buiten..

Geerestein: toegangshek

Geeresteinselaan 53
Woudenberg
Omschrijving onderdeel 10: (bij Geeresteinselaan 55; op de bijbehorende kaart aangeven met nr.10) TOEGANGSHEK behorende tot de buitenplaa..

Geerestein: kinderhuisje Heiligerlee

Geeresteinselaan 55
Woudenberg
Omschrijving onderdeel 6: (bij Geeresteinselaan 55; op de bijbehorende kaart aangegeven met nr.6) KINDERHUISJE 'HEILIGERLEE' behorende to..

Geerestein: stal

Geeresteinselaan 55a
Woudenberg
Omschrijving onderdeel 7: (bij Geeresteinselaan 55; op de bijbehorende kaart aangegeven met nr.7) STAL behorende tot de buitenplaats Gee..

Kaart & Routeplanner

Route naar Kasteel Geerestein: hoofdgebouw in Woudenberg

Foto's (1)